Theo truyền thông Trung Quốc, một nam sinh viên 23 tuổi tại tỉnh Hà Nam, Trung Quốc đã phải trải qua lọc máu khẩn cấp sau khi rơi vào tình trạng suy thận cấp vì tập luyện thể hình quá sức. Nam sinh này được đưa đến bệnh viện trong tình trạng không thể tự đi lại. Trước đó, anh xuất hiện triệu chứng tiểu ra máu rồi dần mất khả năng đi tiểu hoàn toàn.
Các bác sĩ xác định bệnh nhân mắc hội chứng tiêu cơ vân (rhabdomyolysis) - một tình trạng nguy hiểm xảy ra khi các sợi cơ bị tổn thương nghiêm trọng và phân hủy nhanh chóng, giải phóng các chất độc vào máu. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến biến chứng suy thận cấp ở trường hợp này.
Bác sĩ chuyên khoa thận Liu Haofei, công tác tại Bệnh viện trực thuộc số 1 Đại học Y học cổ truyền Hà Nam, cho biết nguyên nhân xuất phát từ việc tập luyện chân với cường độ quá cao trong thời gian dài.
“Khi nhập viện, chỉ số creatine kinase của bệnh nhân đã vượt 20.000 đơn vị/lít, cao hơn hơn 100 lần so với mức bình thường”, bác sĩ Liu cho biết. Creatine kinase là một chỉ số phản ánh mức độ tổn thương cơ. Với tình trạng này, các bác sĩ buộc phải tiến hành lọc máu khẩn cấp để bảo vệ chức năng thận.
Bệnh nhân thừa nhận anh dành phần lớn thời gian trong phòng tập để tập các bài tăng cường cơ chân với cường độ vượt xa các nhóm cơ khác.
Hệ lụy từ tâm lý “đốt cháy giai đoạn”
Trường hợp này không phải là cá biệt. Trong những năm gần đây, Trung Quốc liên tiếp ghi nhận nhiều ca tiêu cơ vân liên quan đến việc tập luyện quá sức.
Đầu năm nay, một người đàn ông 24 tuổi ở tỉnh Chiết Giang cũng phải nhập viện sau khi xuất hiện các triệu chứng tiêu cơ vân chỉ 20 ngày kể từ khi bắt đầu chương trình tập thể hình. Trước đó, người này gần như không có thói quen vận động nhưng lại duy trì lịch tập liên tục mỗi ngày sau giờ làm việc.
Năm 2024, một thanh niên 26 tuổi tại tỉnh Hồ Bắc cũng rơi vào tình trạng tương tự sau khi tăng cường tập luyện với mục tiêu nhanh chóng sở hữu cơ bụng “8 múi”. Anh thực hiện liên tục các bài gập bụng và nâng chân cường độ cao trong khoảng một giờ. Ngày hôm sau, cơn đau dữ dội ở hai đùi kèm hiện tượng tiểu ra máu khiến anh phải nhập viện và được chẩn đoán mắc tiêu cơ vân.
Các bác sĩ cho rằng điểm chung của nhiều trường hợp là người tập thiếu nền tảng thể lực nhưng lại tăng khối lượng vận động quá nhanh. Tâm lý muốn đạt kết quả trong thời gian ngắn khiến cơ thể không kịp thích nghi, làm gia tăng nguy cơ tổn thương cơ nghiêm trọng.
Nguy cơ cao hơn trong mùa nóng
Theo các chuyên gia y tế, thời tiết nóng và độ ẩm cao có thể khiến nguy cơ tiêu cơ vân tăng lên do cơ thể mất nước nhanh hơn, trong khi nhiệt độ cơ bắp tăng mạnh khi vận động.
Bác sĩ Liu khuyến cáo người tập thể thao cần nâng dần cường độ luyện tập theo từng giai đoạn, đặc biệt đối với người mới bắt đầu hoặc vừa quay lại tập sau thời gian dài ít vận động. Bên cạnh đó, cần bổ sung nước thường xuyên trong suốt quá trình vận động, khoảng 200-300ml mỗi 30 phút tập luyện.
Các dấu hiệu cảnh báo tiêu cơ vân bao gồm đau cơ dữ dội, yếu cơ, nước tiểu sẫm màu hoặc có máu, tiểu ít và cảm giác mệt mỏi bất thường. Khi xuất hiện các triệu chứng này, người tập cần ngừng vận động và đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.
Sự phát triển mạnh mẽ của phong trào thể hình và lối sống lành mạnh đang khuyến khích nhiều người vận động nhiều hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng tập luyện chỉ mang lại lợi ích khi được thực hiện khoa học và phù hợp với thể trạng. Việc cố gắng vượt quá giới hạn của cơ thể không chỉ làm giảm hiệu quả tập luyện mà còn có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Như lời cảnh báo của một bác sĩ Trung Quốc: “Mục tiêu của tập luyện là cải thiện sức khỏe. Khi tập quá mức, điều đó có thể gây hại cho cơ thể nhiều hơn là mang lại lợi ích”.
