“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

(Baohatinh.vn) - Đền thờ Nghĩa vương Nguyễn Biểu ở thôn Tiến Thọ (xã Yên Hồ, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh) được Nhân dân lập vào năm 1428 để tưởng nhớ công ơn người sứ thần anh dũng, can trường.

Nguyễn Biểu là tướng nhà Hậu Trần (không rõ sinh năm nào và cha mẹ là ai), mất vào năm 1413. Nguyễn Biểu đỗ Thái học sinh (Tiến sỹ) thời Trần, phò vua Trần Trùng Quang chống giặc Minh, giữ chức Điện tiền thị Ngự sử. Năm 1413, quân Minh đánh vào Nghệ An, tình thế đất nước lúc ấy rất nguy cấp.

Vua Trùng Quang phải chạy vào Hóa Châu và sai Nguyễn Biểu đi sứ giảng hòa, thực hiện kế hoãn binh. Biết rõ bản chất tàn bạo của giặc Minh, Nguyễn Biểu xác định lần đi này là một sống mười chết. Nhưng với khí phách của một tướng lĩnh nước Nam, ông không hề run sợ.

Đến dinh của Trương Phụ, hắn bắt ông lạy, ông không lạy, hắn thị uy bằng cách đưa lên một “mâm cỗ đầu người”. Ông ung dung ăn và cảm khái làm bài thơ với tên gọi “Bài thơ ăn cỗ đầu người”. Khuất phục không được, Trương Phụ đã sai quân đưa Nguyễn Biểu ra trói dưới cầu Yên Quốc cho thủy triều lên cao dìm chết.

Trương Phụ giết ông nhưng vẫn ngầm kính phục, cho đưa thi hài Nguyễn Biểu về an táng tại Bình Hồ (nay là xã Yên Hồ). Vua Lê Thái Tổ sau khi chiến thắng giặc Minh (1428) đã cho lập đền thờ ông ở Nội Diên (hiện nay là thôn Tiến Thọ, xã Yên Hồ, huyện Đức Thọ) phong là Nghĩa Liệt Hiển Ứng Uy Linh Trợ Thuận đại vương - tức Nghĩa sỹ Đại Vương.

Đền thờ Nguyễn Biểu là di tích lịch sử văn hóa được nhà nước xếp hạng cấp quốc gia từ năm 1991.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Khuôn viên đền thờ Nghĩa vương Nguyễn Biểu rộng khoảng 5.000 m2, nằm cạnh Trường THCS Nguyễn Biểu và trụ sở UBND xã Yên Hồ.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Cổng vào của ngôi đền thờ gồm 2 cột nanh, thân vuông khối cạnh.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Kiến trúc đền theo kiểu chữ Tam, gồm ba tòa Thượng - Trung - Hạ điện.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Bước vào sau cổng chính là tòa hạ điện, đến nay vẫn còn lưu giữ bức hoành phi “Nghĩa vương miếu”.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Hạ điện là nơi để tổ chức các nghi lễ cúng bái vào ngày giỗ Nghĩa vương Nguyễn Biểu và các ngày lễ, tết.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Sau hạ điện là trung điện, nơi thờ các binh lính thời nhà Lê.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Phía trong cùng là thượng điện, nơi thờ tự Nghĩa vương Nguyễn Biểu.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Cả 3 tòa điện đều được xây dựng theo kiến trúc cổ, cột được làm bằng gỗ lim, gỗ mít.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Ông Nguyễn Văn Xuân (83 tuổi, trú thôn Tiến Thọ) - người trông coi và lo việc hương khói ở đền Nghĩa vương Nguyễn Biểu cho biết: "Ngôi đền được xây dựng theo kiến trúc cổ, hình tượng con rồng luôn được đề cao. Rồng được chạm khắc tinh xảo, đẹp mắt, biểu tượng cho sự quyền uy, sức mạnh".

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Các họa tiết rồng phun lửa phía trên mái tòa thượng điện.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Toàn bộ ngôi đền được lợp bằng loại ngói hài cổ.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Phía trước đền thờ là hồ bán nguyệt trồng hoa súng rộng khoảng 15 m2.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Đền được Nhân dân tu sửa nhỏ nhiều lần, năm 2007 được Nhà nước cho trùng tu tòa trung điện và năm 2012 đại trùng tu với kinh phí khoảng 7,5 tỷ đồng. Dù vậy nhiều hạng mục vẫn giữ lại được đường nét kiến trúc xưa.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Đền thờ Nguyễn Biểu là di tích lịch sử văn hóa được Nhà nước xếp hạng cấp quốc gia từ năm 1991. Ngày 1/7 âm lịch hàng năm, chính quyền, ngành văn hóa, dòng tộc và Nhân dân làm lễ tưởng niệm ông.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Phía trước ngôi đền Nghĩa vương Nguyễn Biểu khoảng 100 mét là ngôi mộ của ông được xây dựng khang trang.

“Mục sở thị” ngôi đền gần 600 năm tuổi ở Hà Tĩnh

Noi gương Tiến sỹ Nguyễn Biểu, con em xã Yên Hồ nói riêng và huyện Đức Thọ nói chung luôn nỗ lực, phấn đấu học giỏi, thành công trên nhiều lĩnh vực, góp phần làm rạng danh quê hương.

Đọc thêm

Áo dài du xuân, giữ hồn Tết Việt

Áo dài du xuân, giữ hồn Tết Việt

Khi mùa xuân gõ cửa, nhiều bạn trẻ tại Hà Tĩnh lựa chọn khoác lên tà áo dài du xuân. Không còn là trào lưu, mặc áo dài ngày Tết đã trở thành nét đẹp văn hóa được tiếp nối qua từng thế hệ.
Xuân về trong tiếng chuông chùa

Xuân về trong tiếng chuông chùa

Khám phá vẻ đẹp bình yên của mùa xuân qua âm thanh trầm lắng của tiếng chuông trong các ngôi chùa tại Hà Tĩnh mang lại cảm giác thư thái và thanh tịnh cho ngày đầu năm.
Lắng tiếng Trò Kiều trên đất Cam Lâm

Lắng tiếng Trò Kiều trên đất Cam Lâm

Nằm trên miền đất hát, làng Cam Lâm xưa, nay là thôn Lâm Hải Hoa (xã Cổ Đạm, tỉnh Hà Tĩnh), từ lâu đã được nhắc đến như một nơi Trò Kiều neo lại bền bỉ trong đời sống cộng đồng. Ở đây, câu hát không chỉ hiện diện trong những mùa hội rộn ràng, mà còn đi cùng người làng qua bao thăng trầm, lặng lẽ và bền bỉ.
Đầu xuân vãn cảnh chùa Cảm Sơn

Đầu xuân vãn cảnh chùa Cảm Sơn

Trong đêm Giao thừa, thời khắc đầu tiên của năm Bính Ngọ 2026, nhiều người dân Hà Tĩnh đã đến chùa Cảm Sơn tại phường Thành Sen để thắp nén tâm hương, xin lộc đầu xuân.
Bác Hồ và những bài thơ chúc Tết năm Ngọ

Bác Hồ và những bài thơ chúc Tết năm Ngọ

Chúc Tết đồng bào mình bằng những vần thơ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mở ra một phong tục đẹp, đầy ý nghĩa. Dù hơn nửa thế kỷ không được nghe thơ chúc Tết của Bác Hồ, nhưng mỗi khi Tết đến, xuân về, âm vang của những vần thơ năm ấy như lời của non sông còn vọng mãi, cứ náo nức cùng ta bước vào năm mới.
Đầu năm đi lễ chùa

Đầu năm đi lễ chùa

Ngay sau thời khắc Giao thừa, đông đảo người dân Hà Tĩnh thành kính dâng hương tại điểm đến tâm linh, cầu mong một năm mới Bính Ngọ bình an, may mắn và nhiều điều tốt lành.
Những khoảnh khắc đưa Cần Giờ “chiếm sóng” mùa Valentine và Tết đoàn viên

Những khoảnh khắc đưa Cần Giờ “chiếm sóng” mùa Valentine và Tết đoàn viên

Valentine năm nay rơi đúng ngày 27 Tết, khi nhịp yêu thương của đôi lứa hòa cùng không khí sum vầy của gia đình. Giữa biển trời lộng gió và sắc mai - đào bung nở, Green Paradise Tết Fest tại Cần Giờ trở thành điểm hẹn cảm xúc của mùa xuân: nơi những cái nắm tay hẹn hò, những tiếng cười trẻ nhỏ và ước mơ về một mái nhà bên rừng, kề biển cùng hiện hữu.
Podcast truyện ngắn: Mùa Tết trở về

Podcast truyện ngắn: Mùa Tết trở về

Giữa bộn bề cuộc sống, Tết trọn vẹn khi được trở về mái nhà xưa, bên khói bếp, ký ức tuổi thơ và vòng tay của những người thân yêu…
Trận địa pháo hoa trước giờ "khai hoả"

Trận địa pháo hoa trước giờ "khai hoả"

Các công tác lắp đặt, đấu nối và bảo đảm an toàn tại trận địa pháo hoa ở phường Thành Sen (Hà Tĩnh) đang được triển khai khẩn trương, đúng quy trình, sẵn sàng cho thời khắc giao thừa tối nay.
Để ví, giặm vang xa trong thời đại số

Để ví, giặm vang xa trong thời đại số

Từ tâm huyết bền bỉ của các nghệ nhân dân gian đến sự tiếp nối của thế hệ trẻ, cùng lợi thế từ nền tảng số, dân ca ví, giặm Hà Tĩnh đang từng bước thích ứng để tiếp tục ngân vang trong đời sống đương đại.
Bác Hồ viết câu đối Tết

Bác Hồ viết câu đối Tết

Tết đến, xuân về, cùng với hoa đào hồng tươi, hoa mai vàng thắm, không gian Tết Việt không thể thiếu đôi câu đối đỏ. Vui Xuân, đón Tết, chúng ta lại xúc động, bồi hồi đọc lại những câu đối chúc Tết của Bác Hồ muôn vàn kính yêu.
Podcast truyện ngắn: Tết đoàn viên

Podcast truyện ngắn: Tết đoàn viên

Tết đến, xuân về không chỉ là thời khắc chuyển giao năm mới mà còn là hành trình trở về với mái nhà thân thương bên mẹ cha với biết bao nỗi nhớ mong, chờ đợi.
Dạo phố giữa sắc Xuân

Dạo phố giữa sắc Xuân

Gác lại những bộn bề, lo toan của một năm dài, dạo phố, ngắm hoa Tết đã trở thành nét đẹp quen thuộc của người dân mỗi độ Xuân về.
Tán dóc về ngựa

Tán dóc về ngựa

Khi vút đi như gió, khi thong dong gặm cỏ sườn non, khi hí vang trời, khi lại ghìm cương nhẫn nại… Các trạng thái ấy của ngựa khiến bao văn nhân ngẫm ngợi.
Khoảng lặng giữa mùa xuân...

Khoảng lặng giữa mùa xuân...

Có người háo hức đếm ngược chờ năm mới, có người lại lặng lẽ bước qua từng giờ trong cô đơn. Nhưng ẩn sau sự lặng lẽ ấy không chỉ là nỗi buồn mà còn là những giá trị đẹp đẽ.
Podcast tản văn: Bóng tre làng xôn xao

Podcast tản văn: Bóng tre làng xôn xao

Dưới bóng tre làng, Tết hiện ra không ồn ào, mà thấm sâu - như một lời gọi rất khẽ, dành cho những ai còn nhớ lối cũ, còn đau đáu một đường về.
Rào Tre rộn ràng đón Tết

Rào Tre rộn ràng đón Tết

Dưới chân núi Ka Đay, những ngôi nhà sàn đã khoác lên mình sắc xuân rực rỡ, cờ Tổ quốc tung bay, báo hiệu một cái Tết đủ đầy, ấm áp với đồng bào dân tộc Chứt ở Hà Tĩnh.