Nhân lên nét đẹp văn hóa của lễ hội ở Hà Tĩnh

(Baohatinh.vn) - Nước ta có một kho tàng lễ hội khá lớn lưu giữ hàng ngàn năm nay với nhiều nét đặc sắc, độc đáo và hầu hết đều gắn với mùa xuân - mùa đẹp nhất trong năm. Lễ hội đã phản ánh đời sống tinh thần phong phú của người dân Việt Nam nói chung, người Hà Tĩnh nói riêng.

Nhân lên nét đẹp văn hóa của lễ hội ở Hà Tĩnh

Đại lễ Giỗ Quốc Tổ Hùng Vương năm 2022 được Hà Tĩnh tổ chức với quy mô cấp tỉnh.

Tính chất “cộng cảm” của lễ hội

Cả nước hiện có gần 8.000 lễ hội, trong đó, lễ hội dân gian chiếm hơn 80%, lễ hội lịch sử chiếm hơn 4%, lễ hội tôn giáo hơn 6%... Hà Tĩnh có khá nhiều lễ hội văn hóa, tính chất vùng miền, nghề nghiệp và tâm linh rất rõ rệt. Theo thời gian, các lễ hội truyền thống đã bị mai một. Hà Tĩnh chỉ còn hơn 70 lễ hội, trong đó, 12 lễ hội lớn được tổ chức hằng năm, 8 lễ hội dân gian truyền thống, 2 lễ hội tôn giáo, 2 lễ hội mới hình thành là khai trương mùa du lịch biển hằng năm và Chiến thắng Đồng Lộc. Trong số 70 lễ hội nói trên, có 47 lễ hội diễn ra vào mùa xuân.

Nhân lên nét đẹp văn hóa của lễ hội ở Hà Tĩnh

Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác năm 2023 vừa diễn ra ở huyện Hương Sơn.

Giá trị lớn nhất của lễ hội là hướng con người về cội nguồn tổ tiên (như lễ Giỗ Tổ Hùng Vương); tri ân thần, Phật, Thiên chúa (lễ hội các chùa, đền, lễ Noel…); tưởng nhớ các bậc tiền nhân đã có công lao to lớn dựng nước và giữ nước, đem lại hạnh phúc, ấm no cho Nhân dân (như lễ giỗ Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu, lễ hội Hải Thượng Lãn Ông, lễ hội báo ân Đô Đài ngự sử Bùi Cầm Hổ, lễ tế Tổ sư thợ rèn Trung Lương…). Thông qua việc chiêm bái tại các di tích lịch sử, văn hóa, mỗi người đều hướng thiện, sống có trách nhiệm hơn, biết gìn giữ những nét đẹp truyền thống cho đời sau, góp phần tôn tạo, trùng tu các di tích.

Nhân lên nét đẹp văn hóa của lễ hội ở Hà Tĩnh

Tưng bừng Lễ hội đua thuyền truyền thống phường Trung Lương, TX Hồng Lĩnh (24/1/2023 - mùng 3 tết).

Giá trị thứ 2 toát lên qua các lễ hội mùa xuân là thể hiện khát vọng của người dân về một năm mới tốt lành, hạnh phúc, an khang, thịnh vượng cho bản thân và gia đình. Đây là những ước nguyện rất bình thường của mỗi con người trong cuộc sống được thể hiện vào thời điểm khởi đầu của một năm. Chính vì vậy, rất dễ hiểu những năm gần đây, vào thời điểm tinh khôi của năm mới, sau giao thừa và ngày mùng một tết Nguyên đán, nhiều người đã đến các ngôi đền, chùa gần nhà để dâng hương cầu phúc, cầu an...

Nhân lên nét đẹp văn hóa của lễ hội ở Hà Tĩnh

Lễ giỗ Vua Mai Hắc Đế năm 2023 ở ở thôn Mai Lâm, xã Mai Phụ, huyện Lộc Hà.

Hòa mình vào thiên nhiên, thưởng ngoạn phong cảnh là một nhu cầu rất lớn của mọi giới, nhất là những người trẻ tuổi. Mang con người đến gần hơn với thiên nhiên chính là giá trị thứ 3 của lễ hội. Tiết trời mùa xuân ấm áp, cỏ cây, hoa lá đâm chồi nảy lộc, vạn vật khoe sắc, thiên nhiên tươi đẹp, con người hòa mình vào thiên nhiên sẽ nhận lại được những giờ phút thư thái, an yên, vui vẻ. Chính vì vậy, chùa Hương Tích (Can Lộc), chùa Hang (TX Hồng Lĩnh), di tích Hải Thượng Lãn Ông (Hương Sơn), đền Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu (đền Bà Hải - TX Kỳ Anh)… - những nơi có phong cảnh đẹp, núi sông hữu tình thường đón rất đông du khách. Gần đây, Ban Quản lý Di tích đền Bà Hải đã xây dựng thêm cầu và bến thả hoa đăng, thu hút đông du khách tới thưởng ngoạn, chụp ảnh.

Nhân lên nét đẹp văn hóa của lễ hội ở Hà Tĩnh

Người dân xã Sơn Trung (Hương Sơn) tham gia Hội thi gói bánh chưng Nhân kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và 232 năm ngày mất Hải Thượng Lãn Ông.

Nhà nghiên cứu văn hóa Thái Kim Đỉnh lúc sinh thời thường nói đến tính chất “cộng cảm” của lễ hội. Nghĩa là lễ hội sản sinh khi con người có nhu cầu giao hòa với thiên nhiên, đất trời, được hưởng thụ khí trời ấm áp, được bày tỏ tình cảm với nhau, được thỏa mãn những thú vui làm cho họ sảng khoái và lạc quan, được nguyện cầu những điều tốt đẹp cho bản thân và gia đình.

Lễ hội, vì vậy thường gắn với các danh lam thắng cảnh, các di tích lịch sử văn hóa và phong tục của từng vùng quê cùng các hoạt động tập thể lớn thu hút đông đảo người dân tham gia. Yếu tố “lễ” luôn song hành với yếu tố “hội’, tức vui chơi, thưởng ngoạn thiên nhiên, nhất là với giới trẻ. Tính chất “cộng cảm” làm cho lễ hội nói chung, lễ hội ở Hà Tĩnh nói riêng trở nên phong phú, đa dạng, có sức sống mãnh liệt trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân.

Để lễ hội trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn

So với nhiều địa phương trong cả nước, lễ hội ở Hà Tĩnh diễn ra khá lành mạnh, văn minh, ít xô bồ, không có cảnh chen chúc giành giật các vật cúng tế làm bùa may. Những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, tạo thuận lợi tối đa cho người dân trong quá trình tham gia lễ hội. Nhiều địa phương quan tâm phục hồi các lễ hội truyền thống như lễ hội Văn Miếu Hà Tĩnh, lễ hội Hải Thượng Lãn Ông...

Công tác quản lý được thắt chặt hơn trước giúp cho việc hành lễ và đi lại, thưởng ngoạn thuận lợi hơn. Mùa lễ hội đã mang lại nguồn thu không nhỏ cho các địa phương, doanh nghiệp từ nguồn bán vé cáp treo, tiền công đức, tiền dịch vụ v.v… Các nghi lễ được thực hành, các trò chơi vui nhộn làm cho người dân phấn khởi, háo hức, trở thành sinh hoạt văn hóa độc đáo.

Nhân lên nét đẹp văn hóa của lễ hội ở Hà Tĩnh

Tình trạng lạm dụng đốt vàng mã ở các di tích lịch sử văn hóa, đền, chùa... dịp đầu năm mới vẫn còn diễn ra khá nhiều.

Tuy vậy, ở một số địa chỉ văn hóa tâm linh vẫn còn diễn ra cảnh đốt vàng mã quá nhiều gây ô nhiễm môi trường và đi lại lộn xộn. Nhiều du khách không tuân thủ quy định của các ban quản lý, thắp hương quá nhiều và không đúng nơi quy định. Việc làm lễ cầu an, chiêm bái có nơi lấn cả hoạt động thưởng ngoạn do không gian hẹp, thiếu chỗ vui chơi, tham quan, chụp ảnh cho du khách. Một số di tích đền, chùa thiếu các bài giới thiệu về lịch sử, kiến trúc.

Người ta chỉ đồn nhau đền nọ đền kia thiêng và đổ xô đi làm lễ cầu an, cầu may mà không quan tâm đến lịch tích của ngôi đền ra sao, thờ phụng ai. Cá biệt, có tình trạng “hối lộ thánh thần” khi bỏ tiền mặt không đúng chỗ. Công tác vệ sinh môi trường, phòng chống cháy nổ ở một số di tích chưa được quan tâm…

Nhân lên nét đẹp văn hóa của lễ hội ở Hà Tĩnh

Du khách đến dâng hương tại Đền thờ Chế Thắng phu nhân Nguyễn Thị Bích Châu (TX Kỳ Anh) chỉ được thắp hương do BQL đền phát miễn phí và phải thắp đúng nơi quy định.

Để đáp ứng nhu cầu “cộng cảm” của người dân khi tham gia lễ hội, rất cần sự quan tâm đầu tư, tăng cường công tác quản lý của các địa phương, doanh nghiệp. Phải đánh thức những giá trị văn hóa tốt đẹp của lễ hội, thỏa mãn nhu cầu của người dân, đồng thời cũng tránh tình trạng mê tín dị đoan, hành xử thiếu văn minh trong lễ hội.

Cần tăng cường công tác nghiên cứu, quảng bá giá trị lịch sử, văn hóa của di tích và lễ hội, qua đó giáo dục cộng đồng quan tâm bảo vệ và phát huy giá trị của các di sản vật thể và phi vật thể, góp phần xây dựng nền văn hóa Hà Tĩnh tiên tiến, đậm đà bản sắc.

Chủ đề LỄ HỘI XUÂN QUÝ MÃO 2023

Đọc thêm

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Cuộc đời đồng chí Dương Lung (quê xã Thạch Khê, Hà Tĩnh) là tấm gương cao đẹp của người cộng sản hết lòng vì dân, vì nước. Đồng chí đã được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.
Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Ở tuổi 80, bà Lê Thị Sinh (thôn Xuân Hoa, xã Cổ Đạm, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài nhào đất, nặn nồi, gìn giữ ký ức về một nghề truyền thống từng nổi tiếng khắp vùng.
Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Thông qua các hoạt động khảo sát, trải nghiệm và sáng tạo nội dung trên nền tảng số, các KOL, KOC đang góp phần đưa cảnh sắc, văn hóa, ẩm thực và con người Hà Tĩnh đến gần hơn với công chúng, mở thêm hướng quảng bá và kết nối du lịch địa phương.
Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Đợt kiểm kê được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh nhằm rà soát, đánh giá đầy đủ hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và hệ thống di tích. Qua đó, Hà Tĩnh có cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong giai đoạn mới.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (24/10/1926 – 24/10/2026), người thân, đồng nghiệp và thế hệ tiếp nối càng thêm trân trọng những công trình khảo cứu văn hóa giá trị của ông, kính trọng một trí tuệ uyên bác cùng tấm lòng nhân hậu, trọn nghĩa, trọn tình với quê hương Hà Tĩnh.
Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Có những người đi qua cuộc đời bằng những dấu mốc công danh, sự nghiệp; cũng có những người lưu giữ hành trình của mình bằng trang sách, vần thơ và sự bền bỉ của một tấm lòng đối với con người, quê hương. Với nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017), thơ ca không phải toàn bộ sự nghiệp, nhưng là một mạch nguồn quan trọng, chảy suốt đời sống tinh thần của ông.
Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Từ những chiếc lá, vành tre... người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) đã làm nên những chiếc nón lá mộc mạc, đồng thời gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ.
Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Dù sở hữu kho tàng di sản phi vật thể đồ sộ, nổi bật là dân ca ví, giặm và ca trù đã được UNESCO ghi danh, Hà Tĩnh vẫn đứng trước bài toán: Làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, để du khách có thể tiếp cận, doanh nghiệp có thể khai thác và nghệ nhân có thêm điều kiện gắn bó với di sản.
Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Hơn một thập kỷ gắn bó với phong trào văn hóa cơ sở, ngoài công việc của một công chức, anh Nguyễn Viết Bình - Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) còn dành tâm huyết, sáng tạo cách làm mới để đưa những câu hát ông cha vươn xa, chạm đến trái tim hàng vạn người nghe trên không gian số.
Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Tết Trung thu ở Hà Tĩnh ngày nay mang nhiều dáng vẻ mới, với không gian, hình thức và trải nghiệm ngày càng hiện đại. Song, những giá trị làm nên hồn cốt của ngày tết đoàn viên vẫn được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, để nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống đương đại.
Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là nghi thức tri ân công lao bậc danh nhân văn hóa thế giới, mà còn là dịp quê hương Hà Tĩnh khơi dậy niềm tự hào, tiếp nối và lan tỏa tinh hoa ngôn ngữ cùng mạch nguồn giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc cho muôn đời sau.
Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Truyền thống vẻ vang của dòng họ cách mạng

Từ những năm tháng phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh sục sôi đến hôm nay, câu chuyện về đồng chí Phan Viết Chiểu - Bí thư đầu tiên của Huyện ủy Nghi Xuân và gia đình luôn được nhắc nhớ như một phần ký ức tự hào của quê hương Cổ Đạm (Hà Tĩnh).
Âm vang hào khí Xô viết trên quê hương Hà Tĩnh

Âm vang hào khí Xô viết trên quê hương Hà Tĩnh

Đã gần một thế kỷ đã trôi qua, nhưng những dấu ấn mà phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh để lại trong lịch sử dân tộc vẫn vẹn nguyên giá trị, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về sức mạnh của lòng yêu nước và ý chí đấu tranh vì độc lập, tự do.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!