Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) ở Trung Quốc hôm 1/9, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết phương Tây đã cố gắng đưa Ukraine vào quỹ đạo của mình trước khi tìm cách lôi kéo Kiev gia nhập NATO.
"Để giải quyết vấn đề Ukraine một cách bền vững và lâu dài, nguyên nhân gốc rễ của cuộc khủng hoảng cần phải được loại bỏ. Đó là điều tôi vừa đề cập và đã nhiều lần nhắc đến", ông Putin nói, thêm rằng "sự cân bằng hợp lý trong lĩnh vực an ninh" cũng cần được khôi phục.
Lãnh đạo Nga tiết lộ những vấn đề mà ông đã nhất trí với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại hội nghị thượng đỉnh Alaska vào tháng trước đã mở đường cho hòa bình tại Ukraine. Ông cho biết sẽ thảo luận về vấn đề này với các lãnh đạo tham dự Hội nghị thượng đỉnh SCO.
"Chúng tôi đánh giá cao những nỗ lực và đề xuất của Trung Quốc cũng như Ấn Độ nhằm tạo điều kiện giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine", ông Putin nói. "Tôi hy vọng những đồng thuận đạt được tại hội nghị thượng đỉnh gần đây ở Alaska cũng sẽ góp phần hướng tới mục tiêu này".
Tổng thống Putin cho biết đã thảo luận chi tiết với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về kết quả cuộc gặp ở Alaska, cũng như về nỗ lực "đang được triển khai" để giải quyết xung đột tại Ukraine. Ông Putin sẽ cung cấp thêm thông tin trong các cuộc hội đàm song phương với giới lãnh đạo Trung Quốc và các nước khác.
Tại hội nghị thượng đỉnh năm 2008, NATO nhất trí sẽ kết nạp Gruzia và Ukraine trong tương lai, nhưng không nêu thời điểm cụ thể. Ukraine hồi năm 2019 sửa đổi hiến pháp để bổ sung mục tiêu trở thành thành viên đầy đủ của NATO và Liên minh châu Âu (EU).
Khi phát động chiến dịch tại Ukraine vào đầu năm 2022, Nga tuyên bố một trong những mục tiêu là ngăn NATO mở rộng về phía đông. Hãng thông tấn Reuters hồi tháng 5 cho biết một trong những điều kiện mà ông Putin đưa ra để kết thúc chiến dịch tại Ukraine là phương Tây đưa ra cam kết bằng văn bản về việc dừng hành động trên, cũng như gỡ bỏ một phần lệnh cấm vận nhằm vào Nga.
Ông Putin đưa ra tuyên bố mới trong bối cảnh nỗ lực hòa đàm về xung đột Ukraine đang bị đình trệ, khi khả năng diễn ra hội nghị thượng đỉnh Nga - Ukraine ngày một trở nên mờ nhạt bất chấp tín hiệu lạc quan ban đầu.
Lãnh đạo Pháp và Đức hôm 29/8 đe dọa thúc đẩy lệnh trừng phạt mới nhằm vào Nga nếu Tổng thống Putin không đồng ý gặp người đồng cấp Ukraine. Điện Kremlin nói ông Putin không loại trừ khả năng này, song cho rằng cuộc gặp cần được chuẩn bị kỹ lưỡng để có thể "hoàn tất công việc trước hết cần được thực hiện ở cấp độ chuyên viên".
