Phà Địa Lợi, đền Lương Hội được công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh

Lễ mở bia bến phà Địa Lợi

* Bến phà Địa Lợi được xây dựng thời Pháp thuộc, bằng gỗ lim. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, bến phà Địa Lợi là nơi chuyên chở, lưu thông người và hàng hóa phục vụ chiến trường Bắc Bộ, Điện Biên Phủ và Trung Lào.

Lãnh đạo Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh trao bằng xếp hạng di tích cấp tỉnh bến phà Địa Lợi cho chính quyền xã Hương Thủy

Từ năm 1965 – 1966, nằm trên tuyến QL 15A khói lửa, bến phà Địa Lợi được giao cho đơn vị Đại đội 8, Binh đoàn 559 thuộc bộ đội Trường Sơn của Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên quản lý. Đến lúc đó, phà được làm bằng cầu phao, phía trên lát gỗ hơn 10 nhịp, chiều dài từ bờ bắc sang bờ nam khoảng 150 – 200m, rộng hơn 4m.

Do địa thế độc đạo, hiểm yếu, không có đường tránh, đường xế, chỉ tập trung vào một cụm đường chính nên không quân Mỹ ngày đêm ráo riết tập trung hỏa lực bằng các loại bom từ trường, bom nổ chậm, bom cắt, rocket, bom bi các loại… đánh phá bến phà Địa Lợi hòng cắt đứt con đường chi viện của quân đội ta.

Bến Địa Lợi hôm nay

Không chùn bước trước khó khăn, quân và dân ta đã anh dũng, không quản hy sinh để giữ bến phà cho xe ra tiền tuyến. Ban ngày, lực lượng đại đội giấu phà đến một nơi bí mật, san lấp hố bom, giải phóng mặt bằng hai bên mố phà. Ban đêm, ghép phà lại hướng dẫn cho người và hàng trăm phương tiện đi qua.

Với những giá trị gắn với lịch sử, bến phà Địa Lợi được công nhận và xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh tại Quyết định số 760/QĐ-UBND ngày 20/3/2018 của UBND tỉnh Hà Tĩnh.

* Đền Lương Hội tọa lạc trên một khu đất về phía Tây Bắc của làng Lương Hội, xã Khánh Lộc, huyện Can Lộc. Cấu trúc của đền gồm có thượng điện, trung điện và hạ điện, đều làm bằng gỗ lim, gỗ dổi, mái lợp ngói với kiến trúc cổ trông rất nguy nga, tráng lệ.

Lãnh đạo Sở VH-TT&DL trao bằng xếp hạng di tích cho xã Khánh Lộc

Đền thờ các vị nhiên thần như Thủy cung Thánh Mẫu, Đương cảnh linh ứng Đại vương Dực thuận Tương bình Đại vương, Tam quan tích trích Đại vương tôn thần, Song đồng Ngọc nữ… có đủ hương án, kệ bàn thờ, các vị ngự trên hai tọa long ngai sơn son thiếp vàng.

Do biến cố của thời gian, thiên tai, chiến tranh nên hiện nay, nhiều dấu tích của đền không còn nữa, bị hoang phế, chỉ còn lưu giữ hai sắc phong do triều Lê Cảnh Hưng năm thứ 44 và vua Bảo Đại triều Nguyễn ban tặng.

Lễ rước bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa đền Lương Hội

Vào những năm 1930 - 1931, đền Lương Hội còn là một cơ sở cách mạng, được chọn làm nơi tập duyệt của dân quân tự vệ địa phương, tổ chức kết nạp đảng viên, diễn ra các cuộc mít tinh lớn hưởng ứng phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh.

Ngày nay, đền trở thành một địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng tâm linh không chỉ riêng người dân làng Lương Hội mà cho cả người dân xã Khánh Lộc, là nơi để bày tỏ lòng tôn kính với các nhiên thần, nhân thần, nơi để gửi gắm lời ước nguyện cho một cuộc sống an lành. Mỗi độ tết đến xuân về, dân làng lại tổ chức tế lễ cầu mong mọi điều tốt đẹp, đồng thời tổ chức các trò chơi dân gian như kéo co, chọi gà, đi cầu kiều, bịt mắt bắt vịt…