Thời gian qua, tình trạng khai thác cát trái phép trên tuyến sông Ngàn Phố, sông La và sông Lam diễn biến hết sức phức tạp, đặc biệt tại khu vực sông Ngàn Phố thuộc thôn Vĩnh Khánh, xã Đức Minh. Các đối tượng tổ chức hút cát bằng sà lan công suất lớn, cải hoán máy móc, lắp đặt động cơ ô tô để giảm tiếng ồn, lợi dụng đêm tối, mưa gió và địa hình sông phức tạp để hoạt động lén lút. Mỗi khi phát hiện lực lượng chức năng, chúng lập tức tắt máy, thả trôi hoặc di chuyển sang địa phận giáp ranh, gây rất nhiều khó khăn cho công tác xử lý.
Trong bối cảnh đó, chính quyền xã Đức Minh và lực lượng công an xã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm và tập trung đấu tranh quyết liệt. Từ thực trạng “cát tặc” ngày càng liều lĩnh, Công an xã đã chủ động tham mưu Chủ tịch UBND xã ban hành Kế hoạch số 703/KH-UBND (CA) nhằm siết chặt quản lý tài nguyên khoáng sản, tăng cường kiểm tra, tuần tra, xử lý các hành vi khai thác, vận chuyển khoáng sản không rõ nguồn gốc, trong đó trọng điểm là khu vực sông Ngàn Phố, nơi các đối tượng thường xuyên hoạt động vào đêm khuya.
Trên cơ sở kế hoạch này, UBND xã đã bố trí một chốt trực cố định tại bờ kè thôn Vĩnh Khánh từ đầu tháng 10. Suốt nhiều tuần liền, bất kể nắng mưa, bão gió, lực lượng công an xã, thôn và an ninh cơ sở thay phiên canh gác xuyên đêm.
Công an xã cũng hạ thủy xuồng máy chuyên dụng, phân công cán bộ, chiến sĩ có chứng chỉ lái xuồng thường trực tại chốt, bảo đảm sẵn sàng cơ động truy bắt ngay khi phát hiện sà lan hút cát trái phép xuất hiện trên sông.
Nhờ sự kiên trì và bám sát thực địa, khoảng 2 giờ sáng ngày 6/11/2025, tổ công tác đã phát hiện một sà lan có dấu hiệu hút cát trái phép đang hoạt động trên tuyến sông Ngàn Phố. Ngay lập tức, lực lượng tại chốt triển khai xuồng máy tiếp cận, phối hợp cùng Công an xã Đức Minh khống chế và bắt giữ phương tiện.
Đối tượng liên quan, cùng tang vật và sà lan đã được đưa về trụ sở để lập hồ sơ xử lý theo đúng quy định pháp luật. Vụ việc cho thấy sự chuyển biến rõ rệt trong công tác đấu tranh với “cát tặc”, tạo hiệu ứng răn đe mạnh đối với các đối tượng vi phạm trên tuyến sông.
“Khó khăn lớn nhất hiện nay là tuyến sông chúng tôi quản lý kéo dài, trong khi lực lượng công an xã mỏng, chỉ vài đồng chí có chứng chỉ lái xuồng máy. Đối tượng lại thường hoạt động vào ban đêm với nhiều thủ đoạn tinh vi. Thời tiết mưa gió, nước lên xuống thất thường khiến việc tiếp cận và truy bắt vô cùng nguy hiểm. Chúng tôi cũng chưa có các thiết bị quan sát ban đêm nên nhiều khi phát hiện được nhưng việc ghi nhận tang chứng rất khó khăn", Thiếu tá Trần Doãn Trường - Phó Trưởng Công an xã cho biết.
Mặc dù quyết tâm cao, lực lượng chức năng xã Đức Minh vẫn đang đối diện nhiều khó khăn. Tuyến đường thủy từ khu vực sông Ngàn Phố (thôn Vĩnh Khánh) kéo dài đến ngã 3 sông La (thôn Đại Châu) của xã Đức Minh có chiều dài hơn 12,5 km, trong khi quân số công an xã còn mỏng, chỉ có ba cán bộ chiến sĩ được cấp chứng chỉ lái xuồng.
Ngoài ra, thời tiết mưa gió liên tục gây nguy hiểm cho việc tuần tra ban đêm; trang thiết bị hỗ trợ như ống nhòm hồng ngoại, máy ghi hình ban đêm chưa được trang bị đầy đủ; các đối tượng lại thường xuyên thay đổi thời gian, địa điểm, thậm chí cắt cử người cảnh giới từ xa khiến việc phát hiện, tiếp cận và bắt giữ gặp nhiều trở ngại.
Dù còn nhiều khó khăn, nhưng với trách nhiệm bảo vệ tài nguyên và giữ bình yên cho Nhân dân, lực lượng công an xã và an ninh cơ sở vẫn kiên trì bám chốt, bám sông, phối hợp chặt chẽ để đấu tranh với hoạt động khai thác cát trái phép.
Trước tình hình “cát tặc” ngày càng manh động và sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi, xã Đức Minh tiếp tục duy trì trực 24/24 giờ, tăng cường mật phục trên các tuyến sông, đồng thời phối hợp với lực lượng Công an tỉnh và đề xuất trang bị thêm phương tiện, thiết bị kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả xử lý. Sự chủ động và quyết liệt này đang giúp địa phương từng bước kiểm soát tốt hơn tình trạng khai thác cát trái phép, góp phần bảo vệ tài nguyên khoáng sản, giữ vững an ninh trật tự và quyền lợi của người dân trên địa bàn.
Xã Đức Minh xác định đấu tranh với nạn khai thác cát trái phép là nhiệm vụ trọng tâm, quyết liệt và lâu dài. Chúng tôi đã tăng cường lực lượng, bám chốt, tuần tra xuyên đêm và sử dụng mọi biện pháp hợp pháp để xử lý các vi phạm. Tuy nhiên, với tuyến sông dài, đối tượng tinh vi và hoạt động liên vùng, xã rất mong được các đơn vị, trong đó có lực lượng CSGT (Công an tỉnh Hà Tĩnh) và các địa phương lân cận cùng vào cuộc, phối hợp chia sẻ thông tin, hỗ trợ lực lượng tuần tra, bảo vệ tài nguyên và an ninh trật tự trên địa bàn.
Chỉ khi các lực lượng cùng chung tay, hành động đồng bộ, chính quyền địa phương mới có thể kiểm soát triệt để tình trạng khai thác cát trái phép.
