Sự thật về đợt rét như 'kỷ băng hà' đầu tháng 1

Dự báo xa, độ chính xác còn thấp

Trên nhiều trang mạng xã hội đang có thông tin là trong hoặc ngay sau kỳ nghỉ Tết Dương lịch, khoảng từ ngày 3/1 - 7/1 (các bài đăng có sự khác nhau về thời điểm), miền Bắc sẽ có một đợt rét sâu, nhiệt độ Hà Nội có thể xuống mức 7 độ C, là rét hại. Một số trang nói rằng đây sẽ là đợt rét kỷ lục sau khi miền Bắc có tháng 12 khá ấm.

Vậy có đúng là trong kỳ nghỉ Tết Dương lịch (coi là kỳ nghỉ 4 ngày, từ 1 - 4/1/2026), sẽ có không khí lạnh cực mạnh như vậy ở miền Bắc không?

Theo một chuyên gia về khí tượng thủy văn, có khả năng là những người đăng thông tin không tự bịa ra việc này, vì trong vài ngày vừa rồi, đúng là có những dự báo cho thấy không khí lạnh mạnh về miền Bắc vào khoảng 3 - 4/1, và đúng là đã từng có dự báo Hà Nội chạm mốc 7 độ C. Tuy nhiên, thời tiết chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố phức tạp nên liên tục thay đổi và vì vậy, độ chính xác của dự báo giảm đáng kể theo thời gian.

Trên thực tế, dự báo thời tiết ngắn hạn (1 - 3 ngày) có độ chính xác cao; nhưng dự báo cho khoảng 7 - 10 ngày hoặc hơn thì độ chính xác có thể chỉ là 50%.

Ngày 26/12, các mô hình dự báo lớn lại cho thấy có thể có không khí lạnh về miền Bắc vào khoảng 3/1 nhưng không mạnh, nhiệt độ giảm ít. Theo mô hình GFS (Hệ thống Dự báo Toàn cầu của Mỹ) thì khoảng 6 - 7/1, có thể có không khí lạnh mạnh về miền Bắc và nhiệt độ ở Hà Nội có thể có thời điểm xuống mức 8 độ C hoặc thấp hơn. Nhưng mô hình ECMWF của châu Âu lại cho thấy không khí lạnh đợt đó chỉ khiến nhiệt độ Hà Nội xuống đến khoảng 13 độ C thôi. Việc dự báo xa như vậy (hơn 10 ngày) thì độ chính xác không cao.

Như vậy, theo các mô hình dự báo thì đúng là có khả năng có không khí lạnh về miền Bắc vào đầu tháng 1 (đợt đầu tiên có thể là ngày 3/1). Vì đang là tháng chính đông nên việc xuất hiện các đợt không khí lạnh mạnh cũng là việc bình thường. Nhưng còn việc Hà Nội rét 7 độ C vào khoảng 6 - 7/1 và miền Bắc có thể rét đến như 'kỷ băng hà' hay không thì chưa có cơ sở nào để khẳng định. Với các thông tin về thời tiết, người dân nên theo dõi bản tin từ các nguồn chính thống và các cơ quan chức năng.

Nhiệt độ miền Bắc giảm sâu, có nơi dưới 3 độ

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong ngày thứ hai chịu tác động của không khí lạnh, miền Bắc nhiệt độ thấp nhất xuống 3 độ tại Mẫu Sơn (Lạng Sơn) nơi có độ cao khoảng 1.500 m, giảm một độ so với hôm qua. Một số đỉnh núi cao khác ghi nhận mức 6-7 độ C gồm Sìn Hồ (Lai Châu), Pha Đin (Điện Biên), Sa Pa (Lào Cai), Đồng Văn (Tuyên Quang), Tam Đảo (Phú Thọ).

Tại Hà Nội, nhiệt độ giảm 1-3 độ so với hôm qua. Ba trạm Ba Vì, Sơn Tây, Hoài Đức 14 độ, Láng, Hà Đông 15 độ. Ở đồng bằng Bắc Bộ nhiệt độ thấp nhất 12 độ được ghi nhận ở Thái Bình (Hưng Yên).

Hôm nay, không khí lạnh cũng đã mở rộng ảnh hưởng xuống miền Trung. Tại Hồi Xuân (Thanh Hoá) 13 độ, Quỳ Hợp (Nghệ An), Hương Khê (Hà Tĩnh), Huế 15 độ C.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong ngày 26/12, không khí lạnh tiếp tục mở rộng ảnh hưởng đến các khu vực khác ở Nam Trung Bộ. Trên đất liền, gió Đông Bắc duy trì ở mức cấp 3, vùng ven biển cấp 4–5, có nơi giật cấp 6–7.

Tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, trời rét; riêng vùng núi Bắc Bộ rét đậm, có nơi rét hại. Nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này phổ biến 11–14 độ C; vùng núi Bắc Bộ 8–10 độ C, vùng núi cao có nơi dưới 6 độ C. Khu vực Hà Nội không mưa, trời rét; nhiệt độ thấp nhất phổ biến 12–14 độ C.

Do ảnh hưởng của không khí lạnh, trong ngày 26/12, khu vực từ Quảng Trị đến TP. Đà Nẵng, phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk và Khánh Hòa tiếp tục có mưa, mưa rào, cục bộ có nơi mưa to và dông. Trong mưa dông, có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Trời rét, có nơi rét đậm, rét hại có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, gây thiệt hại cho gia súc, gia cầm và tác động bất lợi đến quá trình sinh trưởng, phát triển của cây trồng.

Mưa lớn cục bộ làm gia tăng nguy cơ ngập úng tại các vùng trũng thấp; lũ quét trên các sông, suối nhỏ; sạt lở đất ở khu vực sườn dốc. Mưa lớn trong thời gian ngắn cũng có thể gây ngập úng tại các đô thị và khu công nghiệp.

Trên biển, gió mạnh, gió giật và sóng lớn có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động của tàu thuyền và các hoạt động kinh tế – xã hội khác.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, dự báo ngày 26/12, khu vực từ Quảng Trị đến Tp. Đà Nẵng, phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk và Khánh Hòa có mưa, mưa rào và có nơi có dông với lượng mưa phổ biến từ 10-20mm, cục bộ có nơi mưa to trên 50mm.

Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh. Mưa lớn cục bộ có khả năng gây ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc và tình trạng ngập úng tại các vùng trũng, thấp.