Nhiều điểm mới đáng chú ý trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự được Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Thứ trưởng Bộ Công an, thông tin tại cuộc họp báo của Văn phòng Chủ tịch nước về việc công bố luật vừa được Quốc hội thông qua, sáng 3/7.
Thứ trưởng Bộ Công an cho biết luật lần này sửa đổi, bổ sung 39 điều của Bộ luật Hình sự, trong đó bổ sung 1 điều về Tội sử dụng trái phép chất ma túy; quy định bỏ hình phạt tử hình với 8 tội và sửa đổi theo hướng tăng mức hình phạt tù, phạt tiền với một số tội khác.
Đề cập việc bỏ hình phạt tử hình với 8 tội danh, Thượng tướng Lê Quốc Hùng cho biết riêng đối với Tội tham ô tài sản và Tội nhận hối lộ, sau khi bỏ hình phạt tử hình, nhằm bảo đảm thu hồi tài sản do phạm tội mà có và khuyến khích người phạm tội tích cực khai báo trong quá trình giải quyết vụ án, Luật đã sửa đổi, bổ sung quy định theo hướng: “Người bị kết án tù chung thân về tội tham ô tài sản, tội nhận hối lộ chỉ có thể được xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt khi đã chủ động nộp lại ít nhất 3/4 tài sản tham ô, nhận hối lộ và đã hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn".
Tại Điều 40 của Bộ luật Hình sự, Luật đã bổ sung quy định về không thi hành án tử hình đối với người mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối.
Ngoài ra, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết luật sửa đổi đã nâng gấp 2 lần hình phạt tiền đối với 24 tội danh.
“Việc nâng mức hình phạt tập trung vào nhóm tội về hàng giả, môi trường, an toàn thực phẩm, tham nhũng”, theo Thượng tướng Lê Quốc Hùng.
Theo ông, thực tiễn phòng ngừa và đấu tranh với các loại tội phạm hàng giả, môi trường, an toàn thực phẩm, tham nhũng cho thấy đây là những loại tội phạm thu lợi nhuận bất chính rất lớn từ hành vi phạm tội.
Tuy nhiên, hiện nay, mức phạt tiền đối với tội này tương đối thấp, chưa thực sự tương xứng với tính chất của tội phạm, chưa bảo đảm tính răn đe cần thiết, nhiều đối tượng sẵn sàng thực hiện hành vi phạm tội để thu được lợi nhuận, dẫn đến tình trạng “nhờn luật”.
Cũng theo lãnh đạo Bộ Công an, việc nâng mức phạt tiền này cũng phù hợp tình hình phát triển kinh tế, xã hội, có tính đến các yếu tố biến động của giá cả, thu nhập bình quân đầu người (có tham chiếu mức lương cơ sở tăng 2,04 lần, thu nhập bình quân đầu người tăng 2,02 lần) tại thời điểm năm 2015 với thời điểm hiện tại.
Đồng thời, luật cũng quy định tăng mức phạt tù tại 8 điều luật trong Bộ luật Hình sự hiện hành. Việc tăng mức hình phạt tù tập trung vào các nhóm tội về môi trường, ma túy, an toàn thực phẩm.
Thượng tướng Hùng nêu thực tế những loại tội phạm này đang diễn biến phức tạp, gây bức xúc trong nhân dân, gây nhiều hệ lụy xấu song mức hình phạt khởi điểm của các tội này lại tương đối thấp, chưa bảo đảm tính răn đe và chưa tương xứng với mức độ nguy hiểm của tội phạm. Do đó, Luật đã nâng mức phạt tù ở các nhóm tội này.
Luật có hiệu lực từ ngày 1/7 nhằm kịp thời giải quyết vướng mắc trong thực tiễn thi hành án tử hình thời gian qua theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền để giảm áp dụng thi hành hình phạt tử hình nhân kỷ niệm 80 năm ngày thành lập nước, và để đồng bộ, thống nhất về hiệu lực thi hành với các quy định của các luật liên quan.
