Phần lớn người trẻ khi mở thẻ tín dụng thường chỉ quan tâm đến hạn mức được duyệt, chương trình hoàn tiền hay những ưu đãi mua sắm đi kèm, mà ít khi để ý đến những quyền lợi mang tính bảo vệ nằm sẵn trong khung pháp lý điều chỉnh hoạt động thẻ ngân hàng. Đây là những quyền lợi không xuất hiện nổi bật trong các thông điệp quảng cáo, nhưng lại có giá trị thực tế rất lớn khi phát sinh sự cố, từ giao dịch bất thường, thất lạc thẻ đến tranh chấp về khoản phí không rõ ràng.
Quyền lợi tra soát giao dịch khi phát hiện rủi ro
Quyền lợi đầu tiên và cũng là quyền lợi thiết thực nhất mà nhiều người trẻ ít khi chủ động sử dụng là quyền yêu cầu tra soát, khiếu nại khi phát hiện giao dịch sai sót hoặc đáng ngờ trên thẻ. Theo Điều 19 Thông tư số 18/2024/TT-NHNN quy định về hoạt động thẻ ngân hàng, khi phát hiện có sai sót hoặc nghi ngờ sai sót về giao dịch, chủ thẻ có quyền yêu cầu tổ chức phát hành thẻ tra soát, và thời hạn được quyền đề nghị tra soát, khiếu nại không được ít hơn 60 ngày kể từ ngày phát sinh giao dịch. Không ít người khi thấy một khoản trừ tiền lạ trên sao kê thường có tâm lý bỏ qua vì nghĩ số tiền không lớn hoặc ngại quy trình khiếu nại phức tạp, trong khi trên thực tế, tổ chức phát hành thẻ có trách nhiệm tiếp nhận yêu cầu, xử lý và thông báo kết quả trong tối đa 30 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận yêu cầu lần đầu. Nếu kết luận tổn thất phát sinh không do lỗi của chủ thẻ, tổ chức phát hành thẻ phải thực hiện bồi hoàn trong vòng tối đa 5 ngày làm việc kể từ ngày thông báo kết quả tra soát. Đây là một quy trình có mốc thời gian rõ ràng, chủ thẻ hoàn toàn có quyền yêu cầu tiến độ xử lý đúng theo khung thời gian này thay vì chấp nhận chờ đợi vô thời hạn.
Chủ thẻ có quyền được tổ chức phát hành thẻ hỗ trợ kiểm tra và phối hợp xử lý các tình huống phát hiện rủi ro trong giao dịch.
Quyền lợi khoá thẻ khi có rủi ro lộ thông tin thẻ
Quyền lợi thứ hai liên quan đến tình huống mất thẻ hoặc nghi ngờ lộ thông tin thẻ, một sự cố khá phổ biến với nhóm người trẻ thường xuyên thanh toán trực tuyến qua nhiều nền tảng khác nhau. Theo Điều 18 Thông tư số 18/2024/TT-NHNN, ngay khi nhận được thông báo từ chủ thẻ về việc mất thẻ hoặc lộ thông tin, tổ chức phát hành thẻ phải thực hiện ngay việc khóa thẻ và phối hợp thực hiện các biện pháp nghiệp vụ cần thiết để ngăn chặn thiệt hại, đồng thời hoàn tất việc xử lý thông báo trong thời hạn không quá 5 ngày làm việc đối với thẻ có mã PIN do Ngân hàng Nhà nước cấp, hoặc không quá 10 ngày làm việc đối với thẻ có mã PIN do tổ chức thẻ quốc tế cấp. Việc nắm rõ mốc thời gian này giúp người trẻ chủ động theo dõi tiến độ xử lý khi báo mất thẻ, đặc biệt trong những tình huống thẻ bị đánh cắp thông tin qua các website mua sắm giả mạo, một rủi ro ngày càng phổ biến trong môi trường thanh toán số hiện nay.
Quyền lợi được cung cấp đầy đủ thông tin lãi suất và các loại phí liên quan
Quyền lợi thứ ba, thường bị bỏ qua ngay từ bước đầu tiên khi mở thẻ, là quyền được cung cấp đầy đủ thông tin về các loại phí và điều khoản trước khi ký kết hợp đồng. Theo Điều 12 Thông tư số 18/2024/TT-NHNN, hợp đồng phát hành và sử dụng thẻ phải thể hiện đầy đủ nội dung liên quan đến phương thức tiếp nhận đề nghị tra soát, khiếu nại, các trường hợp tạm khóa, thu hồi thẻ, cũng như biểu phí áp dụng cho từng loại giao dịch. Người trẻ khi mở thẻ tín dụng lần đầu thường có xu hướng đồng ý nhanh các điều khoản để hoàn tất thủ tục càng sớm càng tốt, bỏ lỡ cơ hội đọc kỹ và đặt câu hỏi về những khoản phí có thể phát sinh sau này như phí rút tiền mặt, phí giao dịch ngoại tệ hay phí thường niên các năm tiếp theo. Việc chủ động yêu cầu tư vấn viên giải thích rõ từng dòng phí trước khi ký là cách thực hành quyền lợi đơn giản nhưng hiệu quả để tránh những bất ngờ không đáng có trên sao kê hàng tháng.
Thời gian miễn lãi của thẻ tín dụng
Một đặc điểm mang tính đặc trưng của sản phẩm thẻ tín dụng mà nhiều người trẻ chưa tận dụng triệt để là khoảng thời gian miễn lãi áp dụng cho các giao dịch thanh toán. Khác với việc sử dụng thẻ ghi nợ trừ tiền ngay lập tức, thẻ tín dụng cho phép người dùng có một khoảng đệm thời gian để hoàn trả số tiền đã chi tiêu mà không phát sinh lãi, miễn là thanh toán đủ và đúng hạn theo thỏa thuận trong hợp đồng. Đây là quyền lợi có giá trị thực tế rất lớn với người trẻ có thu nhập theo chu kỳ tháng, giúp tối ưu dòng tiền cá nhân giữa các đợt lương, nhưng lại thường bị bỏ lỡ nếu người dùng không theo dõi sát ngày đến hạn thanh toán hoặc chỉ trả mức tối thiểu, khiến phần dư nợ còn lại bắt đầu phát sinh lãi ngay từ ngày giao dịch.
Quyền được bảo vệ dữ liệu cá nhân
Quyền được bảo vệ dữ liệu cá nhân trong suốt quá trình sử dụng thẻ cũng là một quyền lợi quan trọng mà người trẻ cần đặc biệt lưu tâm. Theo Nghị định số 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân, chủ thể dữ liệu có quyền được biết về hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân của mình, quyền truy cập để xem hoặc yêu cầu chỉnh sửa dữ liệu, quyền rút lại sự đồng ý đã cung cấp trước đó, cũng như quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu xảy ra vi phạm liên quan đến dữ liệu cá nhân của mình. Hiện nay, quy trình mở và quản lý thẻ tín dụng của các ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng ngày càng được tối ưu hoá trên ứng dụng điện tử. Người trẻ nên chủ động đọc chính sách bảo mật của tổ chức phát hành thẻ, kiểm tra ứng dụng có yêu cầu quyền truy cập vượt quá phạm vi cần thiết hay không, và biết rằng mình hoàn toàn có quyền yêu cầu tổ chức phát hành thẻ giải trình về cách thức xử lý thông tin cá nhân của mình khi cần thiết.
Mở thẻ tín dụng không chỉ đơn thuần là sở hữu thêm một công cụ chi tiêu, mà còn đi kèm một hệ thống quyền lợi được pháp luật quy định cụ thể nhằm bảo vệ người dùng trong suốt quá trình sử dụng. Việc chủ động tìm hiểu và thực hành những quyền lợi này, từ quyền khiếu nại giao dịch, quyền xử lý nhanh khi mất thẻ, quyền được minh bạch thông tin phí đến quyền bảo vệ dữ liệu cá nhân, sẽ giúp người trẻ sử dụng thẻ tín dụng một cách chủ động và an toàn hơn, thay vì chỉ dừng lại ở việc quẹt thẻ thanh toán mà bỏ qua những giá trị bảo vệ đang sẵn có.
