Trong những năm qua, Hà Tĩnh đã được tiếp cận chương trình nâng cao chất lượng dân số thông qua các mô hình, đề án như: tầm soát, chẩn đoán, điều trị một số bệnh, tật trước sinh và sơ sinh (năm 2007); tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân (năm 2009); chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dựa vào cộng đồng (năm 2012)...
Cán bộ Trung tâm Y tế huyện Thạch Hà lấy mẫu máu gót chân cho trẻ sơ sinh.
Sau nhiều năm triển khai, các mô hình, đề án đã phát huy hiệu quả, góp phần tích cực vào nỗ lực nâng cao chất lượng dân số, đặc biệt là ở những vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa của tỉnh.
Đến nay, đề án tầm soát, chẩn đoán, điều trị một số bệnh, tật trước sinh và sơ sinh được triển khai tại 216/216 xã, phường, thị trấn, giúp nâng cao tỷ lệ bà mẹ mang thai được sàng lọc trước sinh (từ 8,17% năm 2013 lên 40,09% năm 2021) và tỷ lệ trẻ sơ sinh được sàng lọc sơ sinh (từ 7,5% năm 2013 lên 35,7% năm 2021).
Các chiến dịch chăm sóc sức khỏe sinh sản được triển khai hiệu quả.
Đề án “Tăng cường tư vấn và cung cấp dịch vụ DS-KHHGĐ cho vị thành niên, thanh niên duy trì và mở rộng thực hiện tại 64 xã, phường, thị trấn, giúp các bạn trẻ nâng cao nhận thức về dân số - kế hoạch hóa gia đình. Hàng chục nghìn bạn trẻ chưa kết hôn và vị thành niên được tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân; nam nữ thanh niên khi đến đăng ký kết hôn được tư vấn kiến thức làm chồng, làm vợ, làm mẹ và ký cam kết không sinh con vi phạm chính sách dân số.
Khi Hà Tĩnh bước vào giai đoạn già hóa dân số, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh đã triển khai đề án chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dựa vào cộng đồng tại 100 xã, phường, thị trấn nhằm kịp thời đáp ứng những vấn đề an sinh xã hội và y tế.
Đề án chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đã giúp người già ở xã Đồng Môn (TP Hà Tĩnh) được chăm sóc sức khỏe tốt hơn.
Bên cạnh những kết quả đạt được, hiện nay, Hà Tĩnh đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong công tác dân số. Hà Tĩnh đang là tỉnh có mức sinh cao nhất trong 33 tỉnh, thành phố có mức sinh cao của cả nước; tỷ lệ sinh con thứ ba trở lên ở mức rất cao (34,13%); chênh lệch tỷ số giới tính khi sinh ở mức cao (117,27 bé trai/100 bé gái).
Chất lượng dân số tuy đã được cải thiện nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần được quan tâm như: chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; khám, tư vấn sức khỏe trước hôn nhân; tầm soát các dị dạng, bệnh, tật bẩm sinh... Do đó, để tập trung nâng cao chất lượng dân số trong thời gian tới thì phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp.
Tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người dân là một trong những cách thức đẩy mạnh thực hiện các đề án nâng cao chất lượng dân số.
Trước hết phải tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp; đưa nội dung nâng cao chất lượng dân số thành một nội dung trọng tâm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp, ngành.
Đẩy mạnh thực hiện các đề án nâng cao chất lượng dân số bằng việc mở rộng địa bàn hoạt động, tăng cường khả năng tiếp cận của người dân đối với các dịch vụ tầm soát, chẩn đoán sớm bệnh, tật trước sinh, sơ sinh, sàng lọc vô sinh; hỗ trợ sinh sản, tư vấn, kiểm tra sức khỏe sinh sản trước hôn nhân...
Công tác truyền thông dân số phải được thực hiện bằng nhiều hình thức phong phú, nội dung hấp dẫn như: tuyên truyền, tư vấn trực tiếp; ứng dụng công nghệ thông tin; phát huy hiệu quả truyền thông, tương tác của các trang thông tin điện tử, mạng xã hội để góp phần tạo chuyển biến về nhận thức, hành động của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân về nhiệm vụ, nội dung công tác dân số trong tình hình mới.
Cần ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác dân số.
Bên cạnh đó, cần đầu tư kinh phí, kiện toàn tổ chức bộ máy và bố trí cán bộ đủ năng lực cho công tác dân số; tăng cường phối hợp liên ngành, phát huy vai trò của Ủy ban MTTQ, tổ chức chính trị - xã hội, người dân trong thực hiện các phong trào thi đua, chính sách về dân số.
Triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên sẽ là cơ sở để Hà Tĩnh thực hiện thành công những mục tiêu nâng cao chất lượng dân số đã được nêu rõ tại Nghị quyết 221/2020/NQ-HĐND (ban hành ngày 10/7/2020, quy định một số chính sách về công tác dân số và phát triển trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2021-2030), góp phần đưa Hà Tĩnh vững bước phát triển trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa.
