Tòa soạn hội tụ - hành trang vững chắc trong kỷ nguyên 4.0 của Báo Hà Tĩnh

Bí thư Tỉnh ủy Hoàng Trung Dũng trực tiếp kiểm tra, tham quan quy trình xuất bản tại Trung tâm hội tụ Tòa soạn Báo Hà Tĩnh. Ảnh tư liệu.

Ngày 2/9/2009, Báo Hà Tĩnh điện tử chính thức lên mạng internet, đánh dấu bước phát triển mới trong hành trình gần nửa thế kỷ hình thành và phát triển.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Trần Thế Dũng thăm, nói chuyện với cán bộ, nhân viên Trung tâm Xuất bản Báo Hà Tĩnh. Ảnh tư liệu

Dù ra đời muộn hơn so với nhiều cơ quan báo Đảng địa phương trong cả nước nhưng Báo Hà Tĩnh điện tử đã nhanh chóng khẳng định chỗ đứng, thương hiệu trong lòng công chúng nhờ thực hiện tốt phương châm “nhanh – đúng – trúng – hay” và tuân thủ tốt tiêu chí “Content is king" (nội dung là vua).

Sau khi ra đời, ấn phẩm báo điện tử luôn được đổi mới làm nền tảng xây dựng tòa soạn hội tụ. Ảnh tư liệu

Không ngừng khao khát vươn tới tầm cao giá trị cũng như sức lan tỏa của thông tin, mỗi cán bộ, phóng viên luôn trăn trở tìm đề tài để làm phong phú nội dung kết hợp thông tin nhanh nhạy để đáp ứng nhu cầu khẳng định tính chính xác trong “ma trận tin fake” của mạng xã hội. Đồng thời với đó, Báo Hà Tĩnh điện tử cũng mạnh dạn ứng dụng công nghệ số để tạo ra các sản phẩm truyền thông mới từ năm 2017, để đến nay, tòa soạn đã trình diễn đầy đủ các sản phẩm đa phương tiện: Emagazine, Longform, Lens, Story, Infographic, truyền hình, báo nói điện tử… như các tờ báo hàng đầu của Trung ương; qua đó đáp ứng nhu cầu vừa đọc, vừa nghe, xem của công chúng.

Tổng Biên tập Báo Hà Tĩnh Nguyễn Công Thành trao đổi hoạt động chuyên môn tại Trung tâm Xuất bản với đoàn công tác Báo Lào Cai (tháng 4/2022).

Trước sự phát triển nhanh, mạnh của báo chí hiện đại, sự cạnh tranh khốc liệt về thông tin giữa các các cơ quan báo chí với mạng xã hội, ngoài yêu cầu về đổi mới kỹ thuật - công nghệ, hình thức chuyển tải, thì việc đổi mới quy trình xuất bản chuyên nghiệp, hiện đại là đòi hỏi cấp thiết.

Các nhà báo lão thành tham quan tòa soạn hội tụ (năm 2019).

Báo Hà Tĩnh xác định, không thể có 2 tòa soạn “con” (tòa soạn báo in, tòa soạn báo điện tử) trong một cơ quan báo chí, nói đúng ra là phóng viên không chỉ có bộ phận viết riêng cho báo in, bộ phận chỉ viết cho báo điện tử mà phải là “2 trong 1”, thậm chí là “3 trong 1” (phóng viên kiêm dẫn chương trình truyền hình).

Phóng viên Báo Hà Tĩnh trên các nẻo đường tác nghiệp. Ảnh tư liệu

Phóng viên Báo Hà Tĩnh tác nghiệp đa phương tiện. Ảnh tư liệu

Sau quá trình “tầm sư học đạo” những tờ báo lớn như: VietnamPlus, Zing, Tuổi trẻ… cho đến đơn vị đi tiên phong trong hệ thống báo Đảng địa phương như Báo Nghệ An, từ tháng 4/2018, Báo Hà Tĩnh chính thức vận hành mô hình tòa soạn hội tụ trên cơ sở sáp nhập 2 phòng: Thư ký Tòa soạn (phụ trách ấn phẩm báo in) và Báo điện tử (phụ trách ấn phẩm điện tử, mạng xã hội) thành Phòng Xuất bản, là “trái tim” của Trung tâm Xuất bản hội tụ. Cùng đó, Báo Hà Tĩnh bắt tay thực hiện “Quy trình xuất bản, vị trí nhân sự tòa soạn hội tụ theo hướng hiện đại”.

Bộ phận kỹ thuật Báo Hà Tĩnh tổ chức trực tiếp giải Bóng bàn các CLB mở rộng Báo Hà Tĩnh năm 2022 đồng thời trên Webesite, YouTube và Facebook.

Mô hình tòa soạn hội tụ Báo Hà Tĩnh lấy xuất bản số làm trung tâm với việc chuyên nghiệp hóa quy trình xuất bản báo in, báo điện tử, báo nói, truyền hình, mạng xã hội… là một trong những tòa soạn hội tụ báo Đảng đầu tiên giữa báo in và báo điện tử trong cả nước.

Tòa soạn hội tụ Báo Hà Tĩnh lấy xuất bản số làm trung tâm với việc chuyên nghiệp hóa quy trình xuất bản báo in, báo điện tử, báo nói, truyền hình, mạng xã hội

Vừa vận hành vừa đúc rút kinh nghiệm vừa tăng cường học hỏi để hoàn thiện nên mô hình tòa soạn hội tụ Báo Hà Tĩnh luôn có bản sắc riêng và thực sự phát huy nhiều lợi điểm. Trước hết, mô hình giúp tập trung được trí tuệ trong sáng tạo và xử lý tác phẩm ngay từ khi phóng viên thai nghén đề tài cho đến khai sinh sản phẩm thông qua việc các cấp biên tập cho ý kiến sớm trên group “Trung tâm Xuất bản”. Khoảng 21 giờ hằng ngày, sau khi lãnh đạo các phòng treo kế hoạch sản xuất ngày mai của phóng viên thì các thư ký xuất bản, biên tập viên các phòng sẽ tập trung cho ý kiến định hướng, từ việc phân công tin hội họp đã đúng vai; tin nào có thể mở rộng, tin nào nên làm gọn cho báo in; bài nào đăng điện tử ngay, bài nào có thể khai thác sâu làm sản phẩm đa phương tiện; sản phẩm nào thì cần bổ sung clip; đề tài nào có thể phát triển thành chuyên đề chuyên sâu…

Bộ phận kỹ thuật luôn trăn trở, sáng tạo trong từng sản phẩm báo chí đa phương tiện, góp phần nâng tầm bài viết.

Chưa dừng ở đó, tại giao ban hội tụ vào đầu giờ sáng mỗi ngày, biên tập viên các phòng sẽ báo cáo thêm về những ý kiến đã trao đổi từ đêm hôm trước để thống nhất sản xuất. Theo đó, các thư ký trực xuất bản điện tử sẽ cân đối từng sản phẩm để quyết định thời điểm đăng trong ngày trên web và trên các nền tảng mạng xã hội (Fanpage facebook, Zalo, Youtube, TikTok…). Song hành với kíp trực điện tử, kíp trực báo in sẽ lựa chọn từ số sản phẩm đã đăng trên báo điện tử để bố trí cho số báo giấy ra ngày mai thông qua việc làm mới nội dung, cập nhật số liệu…

Với các sự kiện chính trị, xã hội quan trọng (đại hội Đảng, họp HĐND tỉnh, bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND, ngày hội tuyển quân, khai giảng năm học mới...) hay khi có sự vụ bất ngờ (động đất, hoả hoạn lớn, sự cố sập cầu, tai nạn…), Ban biên tập sẽ chỉ thị hoặc ủy quyền cho Phòng Xuất bản thành lập tổ “tác nghiệp sự kiện” gồm lãnh đạo phòng chuyên quản về lĩnh vực sẽ khai thác và những phóng viên tinh anh để lên kế hoạch sản xuất phù hợp nhằm đảm bảo cung cấp thông tin nhanh nhất, kịp thời nhất, chính xác nhất đến độc giả.

Phóng viên Báo Hà Tĩnh và Đài PTTH tỉnh tác nghiệp bên lề Đại hội lần thứ XIII của Đảng - tháng 1/2021

Có thể nói, phương thức sản xuất hội tụ đã dự báo sớm những cái mới nảy sinh để đón đầu tuyên truyền, chứ không chờ những sự kiện, vụ việc hay hoạt động xảy ra mới chỉ đạo sản xuất, qua đó tăng tính hấp dẫn, thông tin mới trong từng sản phẩm. Đồng thời, hạn chế việc đưa thông tin vụn vặt, nhỏ lẻ, đơn lẻ; tích cực chuyển hướng khai thác chuyên sâu, theo vệt vấn đề và theo chuyên đề dài kỳ… Đáng nói, trong quy trình sản xuất 24/7 với mối quan hệ đa chiều và tính tương tác giữa các bộ phận dù rất linh hoạt, chủ động nhưng vẫn phát huy tối đa tinh thần cộng tác, làm việc nhóm…

Với ông Trương Xuân Tịnh (tổ dân phố Nam Tiến, phường Thạch Linh, TP Hà Tĩnh), tờ báo in Báo Hà Tĩnh không chỉ cung cấp thông tin kịp thời ở thời điểm diễn ra sự kiện mà còn là nguồn tư liệu lưu trữ quý giá.

Tại Báo Hà Tĩnh, giai đoạn đầu của mô hình tòa soạn hội tụ vẫn thực hiện đầy đủ 4 cấp xuất bản: từ phóng viên, lên biên tập viên phòng chuyên môn (thuộc Phòng Kinh tế, Phòng Chính trị - xã hội, Phòng Nội chính – Bạn đọc) rồi đến Thư ký Xuất bản và cuối cùng là Ban biên tập. Tuy nhiên, nhận thấy quy trình này còn hạn chế khi việc xuất bản một sản phẩm đang cồng kềnh, mất nhiều thời gian xuất bản, cho nên từ tháng 7/2019, Báo Hà Tĩnh phát triển mô hình “Tòa soạn hội tụ” lên một bước cao hơn - rút ngắn 1 khâu xuất bản. Thay vì 4 cấp, quy trình xuất bản báo điện tử hiện tại cơ bản chỉ còn 3 cấp: từ phóng viên, lên biên tập viên phòng chuyên môn rồi đến Thư ký Xuất bản. Ngoại trừ những vấn đề chính trị quan trọng và các nội dung nhạy cảm, việc xuất bản các sản phẩm trên báo điện tử được Ban Biên tập trao quyền chủ động cho Thư ký Xuất bản trực chuyên môn trong ngày nhấn nút đăng lên website. Đây là sự đột phá mà đến nay chưa có nhiều cơ quan báo Đảng địa phương mạnh dạn áp dụng.

Báo Hà Tĩnh đã trình diễn đầy đủ các sản phẩm đa phương tiện như các tờ báo hàng đầu của Trung ương

Chưa và có thể rất khó để có một mẫu số chung về tòa soạn hội tụ cho các cơ quan báo chí, chứ chưa nói riêng cho hệ thống báo Đảng địa phương. Song, với những thành công bước đầu sau hơn 4 năm xây dựng mô hình tòa soạn hội tụ cùng tinh thần không ngừng học hỏi để hoàn thiện quy trình sản xuất, đổi mới sáng tạo trong từng sản phẩm, Báo Hà Tĩnh tin tưởng sẽ tiếp tục làm chủ trận địa thông tin trong kỷ nguyên số.