Truy tố, xét xử hình sự về tội gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng

Đại biểu Nguyễn Văn Sơn thảo luận tại hội trường

Tại phiên thảo luận tại hội trường chiều 24/5, đại biểu nguyễn Văn Sơn cho rằng: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự lần này phù hợp với quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và Hiến pháp năm 2013; phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; đã kịp thời bổ sung, giải quyết những vấn đề còn bất cập trong quá trình xây dựng, ban hành, cũng như tháo gỡ, giải quyết những tồn tại, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng trong thời gian qua.

Để bộ luật hoàn thiện, đại biểu Nguyễn Văn Sơn cho rằng, quy định trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại đối với tội tài trợ khủng bố và tội rửa tiền được quy định tại Khoản 4, Điều 300 và Khoản 6, Điều 324 là rất cần thiết, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng và chống tội phạm trong tình hình hiện nay ở Việt Nam, khi chúng ta đang phát triển và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường.

Đại biểu cũng đề nghị mở rộng trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại. Tuy không phải là cá nhân cụ thể, nhưng pháp nhân vẫn được coi là một “chủ thể có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự”, có thể phải chịu một số hình phạt nhất định được quy định trong Bộ luật Hình sự. Trong đó, quy định phạt tiền với mức cao là thích hợp. Những hành vi phạm tội của pháp nhân thường xảy ra trong các hoạt động kinh tế với mục đích kiếm được lợi nhuận nhiều hơn. Ngoài hình phạt tiền, đại biểu đề nghị quy định thêm hình phạt “buộc khắc phục hậu quả”.

Về chế tài hình sự, đề nghị áp dụng trực tiếp đối với các chủ thể phạm tội và đối với các loại tội phạm như: Tội phạm về môi trường, xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, rửa tiền, sản xuất, buôn bán trái phép chất ma tuý, tài trợ khủng bố...

Về phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi đối với tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe cho người khác quy định tại Điều 134; đối với tội hiếp dâm quy định tại Điều 141 và tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản quy định tại Điều 169, đại biểu đề nghị giữ theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015. Theo đó, đối tượng phải chịu trách nhiệm hình sự về cả tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng và rất nghiêm trọng do cố ý hoặc đặc biệt nghiêm trọng. Vì thực tiễn đã và đang có xu hướng ngày càng tăng các loại tội phạm do đối tượng lứa tuổi từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi thực hiện và bạo lực học đường đang có xu hướng tăng, nên cần có những quy định đó nhằm răn đe, giáo dục, phòng ngừa.

Về tội gây ô nhiễm môi trường, đại biểu cho rằng, quy định như tại Điều 235 của Bộ luật Hình sự năm 2015 là chưa đáp ứng yêu cầu, và là những rào cản cho áp dụng pháp luật hình sự để xử lý những hành vi vi phạm nghiêm trọng. Đề nghị xem xét làm sao mọi hành vi vi phạm pháp luật về môi trường có đủ yếu tố cấu thành tội phạm đều được điều tra, truy tố và xét xử hình sự một cách thuận lợi, kịp thời và có tác dụng răn đe, phòng ngừa và ngăn chặn hành vi phạm tội.

Về việc sửa đổi Điều 317, Bộ luật Hình sự năm 2015 tội vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, đại biểu Nguyễn Văn Sơn đề nghị chỉnh sửa lại toàn bộ điều này theo hướng quy định các yếu tố khác như: thu lợi bất chính hoặc gây tổn hại cho sức khỏe với mức tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của từng hành vi phạm tội cụ thể, bảo đảm có căn cứ xử lý hình sự ngay nếu hành vi phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng.