Đưa Chương trình mục tiêu quốc gia đi vào cuộc sống, mang lại lợi ích cho người dân

Ngày 24/8/2026, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 46/2026/QH16 phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 trên cơ sở hợp nhất 4 CTMTQG gồm: CTMTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển KTXH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; CTMTQG về phát triển văn hóa; CTMTQG hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; CTMTQG về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.

Triển khai Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 367/2026/NĐ-CP ngày 12/10/2026 quy định cụ thể nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện chương trình; đồng thời, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 1966/QĐ-TTg ngày 12/10/2026 kiện toàn Ban Chỉ đạo ở Trung ương và định hướng kiện toàn ban chỉ đạo ở các địa phương.

Hội nghị đã được tiếp thu một số nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 46/2026/QH16 và Nghị định quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện chương trình, lập kế hoạch, phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực, quy định chuyển tiếp và các nội dung cần triển khai sau khi Nghị định có hiệu lực; cơ chế chỉ đạo, điều phối, phân công trách nhiệm và tổ chức thực hiện chương trình cơ chế phối hợp, theo dõi, tổng hợp, thông tin báo cáo,...

Theo các chủ trương mới, Chính phủ đã tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương gắn với trách nhiệm giải trình; ưu tiên giải quyết các nhu cầu thiết yếu của người dân như nước sạch, nhà ở, đất sản xuất, y tế, giáo dục và đào tạo. Cơ chế đầu tư các công trình quy mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản, có sự tham gia của cộng đồng cũng được quan tâm hoàn thiện.

Bên cạnh đó, Nghị định quy định 3 cơ chế hỗ trợ phát triển sản xuất, gồm liên kết theo chuỗi giá trị, phát triển sản xuất cộng đồng và phát triển sản xuất theo nhiệm vụ. Đáng chú ý, đối với dự án theo cơ chế hỗ trợ phát triển sản xuất theo nhiệm vụ, ngân sách nhà nước hỗ trợ tối đa 3 tỷ đồng/dự án, trong đó tối thiểu 70% tổng kinh phí phải dành để hỗ trợ trực tiếp người dân tham gia sản xuất hoặc cung ứng dịch vụ. Công tác theo dõi, giám sát, đánh giá được thực hiện theo khung kết quả và bộ chỉ số thống nhất, kết hợp ứng dụng công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu và khảo sát mức độ hài lòng của người dân.

Tại hội nghị, đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và các địa phương đã tập trung thảo luận, đánh giá, xác định rõ những nội dung, nhiệm vụ cốt lõi, điểm mới tại Nghị quyết của Quốc hội và Nghị định của Chính phủ, đặc biệt là làm rõ cơ chế chỉ đạo, điều phối, trách nhiệm giữa Ban Chỉ đạo Trung ương, các bộ, ngành quản lý ngành, lĩnh vực, các khó khăn, vướng mắc để tổ chức thực hiện hiệu quả Chương trình.

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng ban Chỉ đạo cho rằng, Nghị quyết số 46 của Quốc hội và Nghị định 367 của Chính phủ có quy mô rất lớn, tích hợp hầu hết các nội dung cần quy định và hướng dẫn để triển khai thực hiện. Các đơn vị, các cơ quan tham mưu, các bộ ngành và địa phương cần nghiên cứu kỹ lưỡng nội dung các quyết sách để có cơ sở thống nhất trong việc triển khai thực hiện.

Đồng thời đề nghị các bộ, ngành, địa phương phải chuyển ngay công tác chuẩn bị sang tổ chức thực hiện chương trình và đưa các chủ trương sớm đi vào cuộc sống, mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân. Cần xác định quan điểm đồng bộ chính sách và thống nhất hành động, lấy người dân làm chủ thể, thay vì chỉ là đối tượng nhận hỗ trợ, thụ động. Quán triệt tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết 46, Nghị định 367; tạo chuyển biến thực chất trong quản lý, giảm đầu mối, giảm thủ tục và khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo; nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực. Đặc biệt không để gián đoạn nhiệm vụ chính sách trong quá trình chuyển tiếp.

Thủ tướng Chính phủ cũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm để lãnh đạo, chỉ đạo, điều phối, quản lý và trực tiếp tổ chức thực hiện. Mỗi nhiệm vụ phải có một cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm chính. Đẩy mạnh việc phân cấp, phân việc đi đôi với nguồn lực, điều kiện thực thi và công tác kiểm tra, giám sát; tăng tính chủ động, sáng tạo của địa phương theo nguyên tắc địa phương quyết định, địa phương tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm cuối cùng về kết quả.

Tập trung nguồn lực nhà nước để thực hiện chương trình có trọng tâm, trọng điểm. Ưu tiên nguồn lực cho người dân địa bàn khó khăn và các đối tượng yếu thế; không đầu tư dàn trải, trùng lặp và tuyệt đối không được để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực. Lấy kết quả thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, hiệu quả sử dụng nguồn lực và mức độ thụ hưởng thực tế của người dân để làm thước đo, đánh giá kết quả chương trình. Thực hiện nghiêm túc theo nguyên tắc rõ người có việc, có trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả và gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện chương trình.

Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi giai đoạn 2026 – 2035 có ý nghĩa rất quan trọng đối với phát triển kinh tế - văn hóa xã hội nông thôn và phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Đây là nhiệm vụ chính trị lớn, thường xuyên, cần sự đồng hành của cả hệ thống chính trị. Sau hội nghị, đề nghị các bộ, ngành, địa phương phát huy trách nhiệm và quyết tâm cao hơn nữa, phối hợp chặt chẽ và tổ chức thực hiện hiệu quả; không để người dân phải chờ đợi. Quyết tâm triển khai có hiệu quả chương trình để góp phần xây dựng nông thôn mới hiện đại, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế bền vững, phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, không để ai bị bỏ lại phía sau.