(Baohatinh.vn) - Trải qua 50 năm xây dựng và phát triển, hồ Kẻ Gỗ là công trình có tầm vóc lịch sử, biểu tượng cho ý chí, nghị lực và khát vọng của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Hà Tĩnh.
Cách đây nửa thế kỷ, vào ngày 26/3/1976, giữa bộn bề gian khó của những ngày đầu đất nước thống nhất, hàng vạn người con quê hương đã cùng nhau đổ về vùng đất Cẩm Mỹ - Cẩm Thạch - Cẩm Duệ của huyện Cẩm Xuyên cũ để bắt tay vào công cuộc kiến thiết mang tên hồ Kẻ Gỗ.
50 năm nhìn lại, đại công trình thủy nông được mệnh danh là “công trình thế kỷ” ấy không chỉ làm tròn sứ mệnh tưới mát những cánh đồng khô hạn, mà còn hóa thành một biểu tượng bất diệt về ý chí, sức người và lòng tự hào sâu sắc của cả một vùng quê.
Nói đến Kẻ Gỗ là chạm đến khát vọng ngàn đời của bao thế hệ người dân Hà Tĩnh, đặc biệt đối với cư dân các huyện Thạch Hà, Cẩm Xuyên và thành phố Hà Tĩnh cũ. Giữa dải đất miền Trung với điều kiện khí hậu vô cùng khắc nghiệt, nơi nắng hạn và bão lũ luân phiên thử thách con người, nền nông nghiệp từng trải qua những năm tháng dài phụ thuộc hoàn toàn vào "mẹ thiên nhiên".Bởi vậy, ước mơ cháy bỏng về một công trình thủy lợi tầm cỡ, đủ sức điều tiết nguồn nước, chủ động tưới tiêu cho đồng ruộng, giảm nhẹ thiên tai và ổn định đời sống Nhân dân đã bén rễ rất sâu trong tâm thức của mỗi người dân.Ý tưởng về việc xây dựng hồ chứa nước Kẻ Gỗ đã được “thai nghén” từ những năm đầu thế kỷ XX. Khi ấy, các nhà khoa học thủy lợi đã sớm nhận định vùng đất này sở hữu điều kiện địa hình và thủy văn thuận lợi với lưu vực rộng, lượng mưa dồi dào và địa hình phù hợp để hình thành hồ chứa lớn cùng hệ thống kênh mương phân phối nước. Thế nhưng, do những thăng trầm của hoàn cảnh lịch sử và chiến tranh kéo dài, dự án đành gác lại, phải trải qua hơn nửa thế kỷ chuẩn bị trước khi có điều kiện triển khai. Dấu ấn đặc biệt và thiêng liêng nhất trong chặng đường chuẩn bị ấy chính là ngày 15/6/1957, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Hà Tĩnh. Người đã ân cần căn dặn: “Phải lục hồ sơ Kẻ Gỗ mà nghiên cứu trước đi, để khi có thời cơ là xây dựng”. Lời căn dặn giản dị nhưng hàm chứa tầm nhìn chiến lược đã trở thành động lực tinh thần to lớn, soi đường cho các thế hệ lãnh đạo và Nhân dân Hà Tĩnh trong hành trình biến khát vọng thành hiện thực. Ngày 23/12/1974, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang bước vào giai đoạn cam go, ác liệt nhất, Chính phủ đã ban hành quyết định phê duyệt nhiệm vụ xây dựng hồ chứa nước Kẻ Gỗ tại xã Cẩm Mỹ, huyện Cẩm Xuyên cũ. Bản quyết định ra đời trong “mưa bom bão đạn” đã minh chứng đanh thép cho tầm nhìn chiến lược vĩ đại của Đảng và Nhà nước ta: Kiến thiết hậu phương vững mạnh, dọn đường cho kỷ nguyên tái thiết và vươn mình của đất nước sau chiến tranh.
Ngày 26/3/1976 lịch sử, công trình hồ Kẻ Gỗ chính thức làm lễ khởi công. Việc lựa chọn ngày khởi công đúng vào ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, thể hiện tinh thần xung kích của tuổi trẻ trong công cuộc xây dựng đất nước.Ngày ra quân xây dựng công trình thực sự là một "ngày hội non sông". Hàng vạn con người từ khắp mọi miền của tỉnh Nghệ Tĩnh đã nô nức tụ hội về đại công trường Kẻ Gỗ, cờ đỏ sao vàng rợp bóng cả một vùng trời, khí thế thi đua lao động sôi nổi lan tỏa khắp nơi.
Thời điểm xây dựng hồ Kẻ Gỗ, đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, máy móc thiết bị còn thiếu thốn, phần lớn khối lượng công việc được thực hiện bằng lao động thủ công. Vượt lên tất cả, bằng tinh thần đoàn kết keo sơn và ý chí quật cường, hàng vạn cán bộ, kỹ sư, công nhân cùng nhân dân đã kề vai sát cánh, chinh phục mọi nghịch cảnh.
Chỉ sau hơn 3 năm thi công, với khối lượng đào đắp hơn 10 triệu m3 đất đá, đổ hàng chục nghìn khối bê tông và lắp ráp hàng nghìn tấn thiết bị cơ khí, công trình cơ bản hoàn thành, vượt tiến độ hơn 3 năm so kế hoạch. Đó thực sự là một bản hùng ca, một kỳ tích chói lọi trong bối cảnh nền kinh tế nước nhà còn muôn vàn gian khó lúc bấy giờ. Hồ Kẻ Gỗ được hình thành không chỉ từ đất đá và bê tông, mà từ mồ hôi, công sức và cả tuổi xuân của biết bao con người. Có những giọt mồ hôi đã rơi, có những máu xương đã đổ xuống mảnh đất này để đổi lấy dòng nước mát hôm nay.
Hồ Kẻ Gỗ có dung tích 345 triệu m3, lưu vực 223 km2, bao gồm nhiều hạng mục đập, tràn xả lũ, nhà máy thủy điện và hàng trăm km kênh mương đã góp phần quan trọng mở ra trang mới cho sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân Hà Tĩnh.
Hiệu quả rõ nét nhất của công trình Kẻ Gỗ là tạo được bước chuyển căn bản trong sản xuất nông nghiệp. Công trình đảm bảo nước tưới cho hơn 26.000 ha, giúp năng suất lúa tăng vọt từ 60-65 kg/sào/vụ lên trên 280 kg/sào/vụ, riêng vùng Cẩm Xuyên cũ đạt trên 300 kg/sào/vụ, đưa nền nông nghiệp chuyển sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
Bên cạnh vai trò to lớn đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, hồ Kẻ Gỗ còn giữ vai trò quan trọng trong phòng, chống thiên tai như điều tiết dòng chảy, cắt giảm lũ, ngập úng cho vùng hạ du.
Trong nhiều năm qua, công trình đã góp phần giảm thiểu đáng kể tác động của thiên tai, đặc biệt trong các đợt mưa lũ lớn. Đồng thời, duy trì nguồn nước ổn định trong mùa khô, bảo đảm an toàn dân sinh và phục vụ đắc lực cho sản xuất.
Ngoài ra, hồ Kẻ Gỗ còn cung cấp nguồn nước sinh hoạt cho hơn 50.000 người dân tại các địa phương vùng hưởng lợi, cấp nước phát điện, phục vụ thương mại, dịch vụ và đời sống dân sinh.
Không dừng lại ở chức năng thủy lợi, hồ Kẻ Gỗ còn kiến tạo nên một vùng khí hậu ôn hòa, góp phần cải thiện môi trường sinh thái và cảnh quan tự nhiên, mở ra tiềm năng to lớn cho việc phát triển du lịch sinh thái, trở thành điểm đến văn hóa, lịch sử tự hào của du khách thập phương khi về thăm Hà Tĩnh.
Đặc biệt, trong khu vực hồ Kẻ Gỗ có đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, tọa lạc trên một hòn đảo nhỏ ngay giữa lòng hồ để tri ân công lao của cố Tổng Bí thư đối với công trình. Ngôi đền có kiến trúc 8 mái theo phong cách truyền thống, không gian tĩnh mịch, là địa chỉ du lịch tâm linh nổi tiếng.
Ẩn sâu dưới mặt nước hồ Kẻ Gỗ phẳng lặng còn có một "tọa độ lửa" năm xưa, sân bay dã chiến Libi - nơi ghi dấu khúc tráng ca bi hùng của bộ đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến và người dân địa phương trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước.
Trong lòng hồ Kẻ Gỗ còn có công trình đền thờ được xây dựng trên tổng diện tích 5.000 m2 để tưởng nhớ, tri ân các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh tại trận địa sân bay dã chiến Libi và tuyến đường 21, 22 trong cuộc kháng chiến cứu quốc.
Những năm qua, Trung ương cùng Hà Tĩnh đã và đang tập trung nguồn lực đầu tư nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống công trình. Việc đầu tư không chỉ góp phần nâng cao năng lực điều tiết nước mà còn bảo đảm an toàn công trình trước những tác động ngày càng phức tạp của thiên tai và biến đổi khí hậu.
Sau 50 năm xây dựng và vận hành khai thác, hồ Kẻ Gỗ tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp và quản lý tài nguyên nước trên địa bàn.Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và yêu cầu phát triển ngày càng cao, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh - đơn vị quản lý, vận hành hồ Kẻ Gỗ hướng tới mục tiêu việc quản lý, khai thác chuyển từ tư duy “quản lý công trình” sang “quản trị tài nguyên nước hiện đại”, thích ứng với biến đổi khí hậu, đẩy mạnh chuyển đổi số và khai thác hiệu quả, đa mục tiêu hệ thống thủy lợi Kẻ Gỗ.
Những ngày này, trên các cánh đồng ngoài đê xã Đức Quang (Hà Tĩnh), màu vàng của những ruộng vừng đang cho thu hoạch trải dài khắp các vùng bãi của thôn Đức La.
Sâu cuốn lá nhỏ đang gây hại trên khoảng 25 ha lúa hè thu tại Hà Tĩnh. Ngành chuyên môn và các địa phương đang khẩn trương khoanh vùng phòng trừ nhằm hạn chế sâu bệnh lây lan.
Giá dầu diesel giảm mạnh trong thời gian gần đây đã góp phần giảm áp lực chi phí đầu vào, tạo thêm động lực để ngư dân Hà Tĩnh yên tâm vươn khơi, bám biển.
Sau hơn 5 tháng trồng thử nghiệm, 0,7 ha ớt Habanero của Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Hà (xã Toàn Lưu, Hà Tĩnh) đã bước vào vụ thu hoạch đầu tiên với năng suất khá cao.
Tổ chức cộng đồng nghề cá ven bờ xã Lộc Hà (Hà Tĩnh) được thành lập nhằm phát huy vai trò chủ thể của ngư dân trong bảo vệ nguồn lợi, chống khai thác IUU và xây dựng nghề cá hiệu quả, bền vững.
Thời gian qua, Hà Tĩnh thường xuyên quan tâm, tập trung chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ, nội dung thuộc Chương trình quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Mô hình nuôi cá chim vây vàng theo tiêu chuẩn VietGAP tại Hà Tĩnh đang góp phần nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị sản phẩm và phát triển nghề nuôi bền vững.
Trong khi giá thức ăn thủy sản “neo” ở mức cao, giá tôm thương phẩm lại giảm mạnh khiến nhiều hộ nuôi tôm ở Hà Tĩnh phải tính toán kỹ phương án sản xuất, cắt giảm chi phí, chú trọng phòng, chống dịch bệnh để giảm thiểu nguy cơ thua lỗ.
Những chùm nho mẫu đơn đang vào vụ thu hoạch tại xã Mai Hoa (Hà Tĩnh) không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn trở thành điểm đến trải nghiệm, góp phần mở hướng phát triển nông nghiệp gắn với du lịch địa phương.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, ngành NN&MT đã tập trung triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, góp phần thúc đẩy sản xuất, thực hiện các mục tiêu tăng trưởng và nâng cao đời sống người dân.
Để xây dựng vùng nguyên liệu dứa liên kết với doanh nghiệp tại Hà Tĩnh đảm bảo bền vững cần lựa chọn đúng vùng trồng, tổ chức sản xuất theo quy trình và bảo đảm cam kết.
Khả năng chịu hạn, chi phí đầu tư thấp và hiệu quả kinh tế khá đang giúp cây vừng trở thành lựa chọn của nhiều hộ dân miền núi Hà Tĩnh, đồng thời mở ra hướng nâng cao giá trị nhờ chế biến dầu.
Hơn 10 năm giữ cương vị Trưởng thôn Đông Sơn, xã Kỳ Xuân (Hà Tĩnh), bà Trần Thị Toạ không chỉ là cán bộ cơ sở tận tụy, trách nhiệm mà còn là một trong những người tiên phong phát triển kinh tế vườn mẫu tại địa phương.
Thỏa thuận giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ mang lại nguồn lực quan trọng để Hà Tĩnh bảo vệ, phục hồi rừng và cải thiện sinh kế cho hàng nghìn hộ dân sống dựa vào rừng.
Với nhiều ưu điểm, mô hình chăn nuôi không tiếp xúc tạo nên "lá chắn sinh học", góp phần bảo vệ đàn lợn trước nguy cơ bùng phát dịch tả lợn châu Phi tại Hà Tĩnh.
Những ngày nắng nóng gay gắt, người chăn nuôi ở Hà Tĩnh đã chủ động thực hiện nhiều biện pháp chống nóng, giúp gia súc duy trì sức khỏe và phát triển ổn định.
Nắng nóng đang diễn ra gay gắt trên địa bàn Hà Tĩnh, nhiều nơi trên 40 độ C. Tuy nhiên, nhờ hệ thống tưới hiện đại cùng các biện pháp canh tác theo hướng hữu cơ, cân bằng sinh thái, cây cam vẫn sinh trưởng tốt trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Ký sinh trùng gây bệnh vi bào tử trùng Enterocytozoon hepatopenaei (EHP) đã được phát hiện trên một số mẫu tôm tại Hà Tĩnh. Ngành chuyên môn khuyến cáo cơ sở nuôi thực hiện các biện pháp phòng chống nhằm hạn chế thiệt hại và duy trì sản xuất ổn định.
Các chủ cơ sở, người lao động sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản tại các xã, phường ở Hà Tĩnh được nâng cao năng lực để thực hiện đúng các quy định khi sản xuất.
Trước diễn biến nắng nóng kéo dài, nguy cơ sâu bệnh gia tăng, việc triển khai các biện pháp phòng trừ theo khuyến cáo là yếu tố quyết định bảo vệ lúa hè thu tại Hà Tĩnh.
Từ 500m2 nhà màng ban đầu, mô hình trồng dưa lưới của anh Nguyễn Anh Hào ở xã Đức Đồng đã mở rộng lên hơn 8.000m2, mang lại thu nhập ổn định và tạo động lực nhân rộng sản xuất.
Tình trạng lồng bè, ao nuôi thủy sản tự phát lấn chiếm lòng sông ở Hà Tĩnh đang gây cản trở dòng chảy, ô nhiễm môi trường và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn mùa mưa lũ.
Giá hành tăm tăng gấp đôi so với năm ngoái, bà con nông dân các xã Nghi Xuân, Tiên Điền (Hà Tĩnh) đang tích cực ra đồng thu hoạch cung ứng ra thị trường.
Với sự vào cuộc của đơn vị thủy lợi, chính quyền và người dân Hà Tĩnh, nhiều giải pháp đã được triển khai bảo đảm đủ nguồn nước tưới, giúp lúa hè thu sinh trưởng trong điều kiện nắng nóng kéo dài.
Hà Tĩnh đang tập trung phát triển các vùng nguyên liệu dứa theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn gắn với thị trường tiêu thụ ổn định. Đây được xem là hướng đi nhiều triển vọng, góp phần nâng cao giá trị sản xuất, khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai của địa phương.
Từ việc chọn lọc, phát triển đàn giống chất lượng cao, người chăn nuôi ở xã Sơn Giang (Hà Tĩnh) đang từng bước nâng cao giá trị kinh tế và giữ vững nghề nuôi hươu truyền thống.
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!