(Baohatinh.vn) - Trải qua 50 năm xây dựng và phát triển, hồ Kẻ Gỗ là công trình có tầm vóc lịch sử, biểu tượng cho ý chí, nghị lực và khát vọng của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Hà Tĩnh.
Cách đây nửa thế kỷ, vào ngày 26/3/1976, giữa bộn bề gian khó của những ngày đầu đất nước thống nhất, hàng vạn người con quê hương đã cùng nhau đổ về vùng đất Cẩm Mỹ - Cẩm Thạch - Cẩm Duệ của huyện Cẩm Xuyên cũ để bắt tay vào công cuộc kiến thiết mang tên hồ Kẻ Gỗ.
50 năm nhìn lại, đại công trình thủy nông được mệnh danh là “công trình thế kỷ” ấy không chỉ làm tròn sứ mệnh tưới mát những cánh đồng khô hạn, mà còn hóa thành một biểu tượng bất diệt về ý chí, sức người và lòng tự hào sâu sắc của cả một vùng quê.
Nói đến Kẻ Gỗ là chạm đến khát vọng ngàn đời của bao thế hệ người dân Hà Tĩnh, đặc biệt đối với cư dân các huyện Thạch Hà, Cẩm Xuyên và thành phố Hà Tĩnh cũ. Giữa dải đất miền Trung với điều kiện khí hậu vô cùng khắc nghiệt, nơi nắng hạn và bão lũ luân phiên thử thách con người, nền nông nghiệp từng trải qua những năm tháng dài phụ thuộc hoàn toàn vào "mẹ thiên nhiên".Bởi vậy, ước mơ cháy bỏng về một công trình thủy lợi tầm cỡ, đủ sức điều tiết nguồn nước, chủ động tưới tiêu cho đồng ruộng, giảm nhẹ thiên tai và ổn định đời sống Nhân dân đã bén rễ rất sâu trong tâm thức của mỗi người dân.Ý tưởng về việc xây dựng hồ chứa nước Kẻ Gỗ đã được “thai nghén” từ những năm đầu thế kỷ XX. Khi ấy, các nhà khoa học thủy lợi đã sớm nhận định vùng đất này sở hữu điều kiện địa hình và thủy văn thuận lợi với lưu vực rộng, lượng mưa dồi dào và địa hình phù hợp để hình thành hồ chứa lớn cùng hệ thống kênh mương phân phối nước. Thế nhưng, do những thăng trầm của hoàn cảnh lịch sử và chiến tranh kéo dài, dự án đành gác lại, phải trải qua hơn nửa thế kỷ chuẩn bị trước khi có điều kiện triển khai. Dấu ấn đặc biệt và thiêng liêng nhất trong chặng đường chuẩn bị ấy chính là ngày 15/6/1957, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Hà Tĩnh. Người đã ân cần căn dặn: “Phải lục hồ sơ Kẻ Gỗ mà nghiên cứu trước đi, để khi có thời cơ là xây dựng”. Lời căn dặn giản dị nhưng hàm chứa tầm nhìn chiến lược đã trở thành động lực tinh thần to lớn, soi đường cho các thế hệ lãnh đạo và Nhân dân Hà Tĩnh trong hành trình biến khát vọng thành hiện thực. Ngày 23/12/1974, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang bước vào giai đoạn cam go, ác liệt nhất, Chính phủ đã ban hành quyết định phê duyệt nhiệm vụ xây dựng hồ chứa nước Kẻ Gỗ tại xã Cẩm Mỹ, huyện Cẩm Xuyên cũ. Bản quyết định ra đời trong “mưa bom bão đạn” đã minh chứng đanh thép cho tầm nhìn chiến lược vĩ đại của Đảng và Nhà nước ta: Kiến thiết hậu phương vững mạnh, dọn đường cho kỷ nguyên tái thiết và vươn mình của đất nước sau chiến tranh.
Ngày 26/3/1976 lịch sử, công trình hồ Kẻ Gỗ chính thức làm lễ khởi công. Việc lựa chọn ngày khởi công đúng vào ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, thể hiện tinh thần xung kích của tuổi trẻ trong công cuộc xây dựng đất nước.Ngày ra quân xây dựng công trình thực sự là một "ngày hội non sông". Hàng vạn con người từ khắp mọi miền của tỉnh Nghệ Tĩnh đã nô nức tụ hội về đại công trường Kẻ Gỗ, cờ đỏ sao vàng rợp bóng cả một vùng trời, khí thế thi đua lao động sôi nổi lan tỏa khắp nơi.
Thời điểm xây dựng hồ Kẻ Gỗ, đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, máy móc thiết bị còn thiếu thốn, phần lớn khối lượng công việc được thực hiện bằng lao động thủ công. Vượt lên tất cả, bằng tinh thần đoàn kết keo sơn và ý chí quật cường, hàng vạn cán bộ, kỹ sư, công nhân cùng nhân dân đã kề vai sát cánh, chinh phục mọi nghịch cảnh.
Chỉ sau hơn 3 năm thi công, với khối lượng đào đắp hơn 10 triệu m3 đất đá, đổ hàng chục nghìn khối bê tông và lắp ráp hàng nghìn tấn thiết bị cơ khí, công trình cơ bản hoàn thành, vượt tiến độ hơn 3 năm so kế hoạch. Đó thực sự là một bản hùng ca, một kỳ tích chói lọi trong bối cảnh nền kinh tế nước nhà còn muôn vàn gian khó lúc bấy giờ. Hồ Kẻ Gỗ được hình thành không chỉ từ đất đá và bê tông, mà từ mồ hôi, công sức và cả tuổi xuân của biết bao con người. Có những giọt mồ hôi đã rơi, có những máu xương đã đổ xuống mảnh đất này để đổi lấy dòng nước mát hôm nay.
Hồ Kẻ Gỗ có dung tích 345 triệu m3, lưu vực 223 km2, bao gồm nhiều hạng mục đập, tràn xả lũ, nhà máy thủy điện và hàng trăm km kênh mương đã góp phần quan trọng mở ra trang mới cho sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân Hà Tĩnh.
Hiệu quả rõ nét nhất của công trình Kẻ Gỗ là tạo được bước chuyển căn bản trong sản xuất nông nghiệp. Công trình đảm bảo nước tưới cho hơn 26.000 ha, giúp năng suất lúa tăng vọt từ 60-65 kg/sào/vụ lên trên 280 kg/sào/vụ, riêng vùng Cẩm Xuyên cũ đạt trên 300 kg/sào/vụ, đưa nền nông nghiệp chuyển sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
Bên cạnh vai trò to lớn đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, hồ Kẻ Gỗ còn giữ vai trò quan trọng trong phòng, chống thiên tai như điều tiết dòng chảy, cắt giảm lũ, ngập úng cho vùng hạ du.
Trong nhiều năm qua, công trình đã góp phần giảm thiểu đáng kể tác động của thiên tai, đặc biệt trong các đợt mưa lũ lớn. Đồng thời, duy trì nguồn nước ổn định trong mùa khô, bảo đảm an toàn dân sinh và phục vụ đắc lực cho sản xuất.
Ngoài ra, hồ Kẻ Gỗ còn cung cấp nguồn nước sinh hoạt cho hơn 50.000 người dân tại các địa phương vùng hưởng lợi, cấp nước phát điện, phục vụ thương mại, dịch vụ và đời sống dân sinh.
Không dừng lại ở chức năng thủy lợi, hồ Kẻ Gỗ còn kiến tạo nên một vùng khí hậu ôn hòa, góp phần cải thiện môi trường sinh thái và cảnh quan tự nhiên, mở ra tiềm năng to lớn cho việc phát triển du lịch sinh thái, trở thành điểm đến văn hóa, lịch sử tự hào của du khách thập phương khi về thăm Hà Tĩnh.
Đặc biệt, trong khu vực hồ Kẻ Gỗ có đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, tọa lạc trên một hòn đảo nhỏ ngay giữa lòng hồ để tri ân công lao của cố Tổng Bí thư đối với công trình. Ngôi đền có kiến trúc 8 mái theo phong cách truyền thống, không gian tĩnh mịch, là địa chỉ du lịch tâm linh nổi tiếng.
Ẩn sâu dưới mặt nước hồ Kẻ Gỗ phẳng lặng còn có một "tọa độ lửa" năm xưa, sân bay dã chiến Libi - nơi ghi dấu khúc tráng ca bi hùng của bộ đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến và người dân địa phương trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước.
Trong lòng hồ Kẻ Gỗ còn có công trình đền thờ được xây dựng trên tổng diện tích 5.000 m2 để tưởng nhớ, tri ân các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh tại trận địa sân bay dã chiến Libi và tuyến đường 21, 22 trong cuộc kháng chiến cứu quốc.
Những năm qua, Trung ương cùng Hà Tĩnh đã và đang tập trung nguồn lực đầu tư nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống công trình. Việc đầu tư không chỉ góp phần nâng cao năng lực điều tiết nước mà còn bảo đảm an toàn công trình trước những tác động ngày càng phức tạp của thiên tai và biến đổi khí hậu.
Sau 50 năm xây dựng và vận hành khai thác, hồ Kẻ Gỗ tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp và quản lý tài nguyên nước trên địa bàn.Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và yêu cầu phát triển ngày càng cao, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh - đơn vị quản lý, vận hành hồ Kẻ Gỗ hướng tới mục tiêu việc quản lý, khai thác chuyển từ tư duy “quản lý công trình” sang “quản trị tài nguyên nước hiện đại”, thích ứng với biến đổi khí hậu, đẩy mạnh chuyển đổi số và khai thác hiệu quả, đa mục tiêu hệ thống thủy lợi Kẻ Gỗ.
Từ những diện tích ao hồ khai thác chưa hiệu quả, xã Mai Hoa (Hà Tĩnh) đang từng bước hình thành các mô hình nuôi trồng thủy sản theo hướng hàng hóa, góp phần nâng cao giá trị sản xuất và thu nhập cho người dân.
Nhằm nâng cao hiệu quả công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), góp phần tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC), Hà Tĩnh đã triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Hồ Huy Thành đề nghị các địa phương tuyệt đối không được chủ quan, lơ là trước diễn biến của mưa lũ; tiếp tục rà soát các điểm xung yếu, khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét để chủ động phương án ứng phó.
Mưa lớn không chỉ gây ngập cục bộ một số tuyến giao thông mà còn làm hơn 430 ha lúa hè thu tới kỳ thu hoạch của người dân Hà Tĩnh bị đổ, ngã.
Bước vào vụ thu hoạch lúa hè thu, các địa phương ở Hà Tĩnh đã chủ động điều tiết máy gặt, phân vùng hoạt động và công khai giá dịch vụ. Việc tăng cường quản lý từ sớm góp phần bảo đảm tiến độ thu hoạch, hạn chế tình trạng “bảo kê”, ép giá.
Nhiều tuyến sông ở Hà Tĩnh bị bồi lắng, bị lấn chiếm và nhiều bèo, cây cỏ phát triển làm thu hẹp dòng chảy, giảm khả năng tiêu thoát nước trong mùa mưa bão.
Với sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền và các tổ chức đoàn thể, những hỗ trợ về nhà ở, con giống và sinh kế đang giúp nhiều hộ nghèo, cận nghèo ở xã Sơn Kim 1 (Hà Tĩnh) từng bước ổn định cuộc sống.
Sự đổi mới trong tư duy, cách làm của người dân cùng sự đồng hành của chính quyền đang mở ra những mô hình kinh tế hiệu quả, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho bà con xã Mai Hoa (Hà Tĩnh).
Để hạn chế thiệt hại do thiên tai cuối vụ, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu các địa phương tập trung huy động nhân lực, máy móc, đẩy nhanh tiến độ thu hoạch lúa hè thu.
Theo Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ ngày 1/9/2026, tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 m đến dưới 24 m phải sử dụng nhật ký khai thác thủy sản điện tử (E-logbook); từ ngày 1/1/2027, quy định này áp dụng với tàu cá từ 12 m đến dưới 15 m. Hà Tĩnh đang chuẩn bị các điều kiện để triển khai thực hiện.
Sự chủ động của nhà đầu tư cùng sự đồng hành của chính quyền đang tạo lực đẩy để Tổ hợp 4F lớn nhất Việt Nam khởi công, mở triển vọng mới cho nông nghiệp hữu cơ xanh, bền vững tại Hà Tĩnh.
Nuôi trồng thủy sản đang trở thành ngành kinh tế quan trọng của Hà Tĩnh. Tuy nhiên, hạ tầng tại nhiều vùng nuôi tập trung còn thiếu đồng bộ, trở thành “điểm nghẽn” trong phát triển nuôi trồng theo hướng an toàn, bền vững.
Phát hiện 8 con trâu, bò của 6 hộ dân mắc lở mồm long móng, xã Thạch Hà (Hà Tĩnh) nhanh chóng khoanh vùng, tiêu độc, khử trùng, không để dịch bệnh lây lan.
Dự án hoàn thiện hệ thống kênh Linh Cảm (tỉnh Hà Tĩnh) nhằm khai thác hiệu quả nguồn nước hồ chứa nước Ngàn Trươi, cấp nước tưới cho khoảng 17.800 ha đất canh tác.
Những ngày này, nông dân Can Lộc đang tranh thủ thời gian, khẩn trương làm đất, xuống giống, bắt đầu một vụ hành tăm mới, với tổng diện tích hơn 230 ha; đây cũng là vùng trồng hành tăm lớn nhất Hà Tĩnh.
Từ sự đồng hành, hỗ trợ của chính quyền địa phương, nhiều hộ dân ở xã Mai Hoa (Hà Tĩnh) đã mạnh dạn phát triển mô hình nuôi gà siêu đẻ, mang lại nguồn thu ổn định.
Thời điểm này, người dân trồng cói ở "ốc đảo" Hồng Lam (xã Nghi Xuân, Hà Tĩnh) đang tất bật vào vụ thu hoạch. Năm nay năng suất tuy giảm, song giá cói tăng giúp bà con cải thiện thu nhập.
Đợt ra quân nhằm huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cùng Nhân dân nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới và tạo chuyển biến về chuyển đổi số tại xã Xuân Lộc (Hà Tĩnh).
Bưởi Phúc Trạch (Hà Tĩnh) mang lại giá trị kinh tế cao, nhu cầu cây giống ngày càng lớn. Vì vậy, duy trì và khai thác hiệu quả cây đầu dòng có ý nghĩa quan trọng trong bảo tồn giống, nâng cao chất lượng cây giống và phát triển vườn cây bền vững.
Các cơ sở chăn nuôi lợn tại Hà Tĩnh bắt đầu tái đàn, tăng đàn để chuẩn bị phục vụ thị trường dịp cuối năm và tết Nguyên đán. Ngành chuyên môn khuyến cáo người chăn nuôi cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh, chú trọng an toàn sinh học.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Hồ Huy Thành kỳ vọng phong trào "Nông dân sản xuất an toàn, hữu cơ vì sức khỏe cộng đồng" sẽ lan tỏa sâu rộng, thúc đẩy phát triển nền nông nghiệp an toàn, bền vững, nâng cao giá trị sản phẩm, cải thiện đời sống người dân.
Thời điểm này, người nuôi trồng thủy sản Hà Tĩnh chủ động gia cố ao, lồng bè, thu hoạch sớm diện tích đạt kích cỡ thương phẩm... nhằm hạn chế thiệt hại do mưa bão.
Ngay sau khi phát hiện ổ dịch lở mồm long móng trên đàn trâu, bò, UBND xã Thạch Hà (Hà Tĩnh) đã nhanh chóng khoanh vùng, triển khai các biện pháp xử lý.
Với việc thành lập Tổ công tác liên ngành hỗ trợ phát triển cây dó bầu, Hà Tĩnh đang từng bước hình thành chuỗi giá trị bền vững từ sản xuất đến chế biến sâu, nâng cao giá trị sản phẩm.
Được trồng lần đầu tại Trung tâm Sản xuất rau, củ, quả công nghệ cao xã Tiên Điền (Hà Tĩnh), dưa lê Nhật Bản nhanh chóng thu hút người mua nhờ vị ngọt, giòn, thơm mát và trải nghiệm tự tay thu hoạch.
Xã Mai Hoa (Hà Tĩnh) đặt mục tiêu chỉnh trang 118 tuyến đường dài hơn 94 km; xây dựng, nhân rộng các mô hình kinh tế hiệu quả; đẩy nhanh làm sạch, làm giàu dữ liệu và thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số...
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!