Sáng 24/3, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh tổ chức lễ kỷ niệm 50 năm xây dựng và phát triển hệ thống thủy lợi Kẻ Gỗ.
Dự lễ kỷ niệm có các đồng chí: Nguyễn Hồng Lĩnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Phan Thiên Định - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; các đồng chí Ủy viên BTV Tỉnh ủy; lãnh đạo UBND tỉnh; các thế hệ lãnh đạo tỉnh qua các thời kỳ cùng cán bộ, kỹ sư, thanh niên xung phong, người lao động đã trực tiếp tham gia xây dựng, quản lý hồ Kẻ Gỗ.
Xây dựng hồ Kẻ Gỗ là ước mơ từ lâu đời của người dân Thạch Hà, Cẩm Xuyên và TP Hà Tĩnh cũ. Dù ý tưởng có từ đầu thế kỷ 20 nhưng bước ngoặt lớn nhất là khi Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Hà Tĩnh năm 1957 và căn dặn: “Phải lục hồ sơ Kẻ Gỗ mà nghiên cứu trước đi, để khi có thời cơ là xây dựng”.
Trải qua nhiều năm nghiên cứu lập phương án, đến ngày 23/12/1974, giữa lúc chiến tranh ác liệt, Chính phủ đã ra quyết định phê duyệt nhiệm vụ xây dựng hồ chứa nước Kẻ Gỗ.
Ngày 26/3/1976, công trình chính thức khởi công, khu vực Cẩm Mỹ - Cẩm Thạch - Cẩm Duệ thành một đại công trường sôi động. Hàng vạn lao động từ khắp tỉnh Nghệ Tĩnh, kết hợp với lực lượng vũ trang và các đơn vị thi công Trung ương đã làm việc ngày đêm với quyết tâm cao.
Trong bối cảnh thiếu thốn máy móc, chủ yếu làm thủ công, công trình vẫn cơ bản hoàn thành chỉ sau hơn 3 năm, vượt tiến độ hơn 3 năm so với kế hoạch.
Năm 1980, công trình hoàn thành các hạng mục chính, đến năm 1983, toàn bộ hệ thống công trình thủy lợi Kẻ Gỗ được đưa vào sử dụng. Hồ có dung tích 345 triệu m3, lưu vực 223 km2, bao gồm nhiều hạng mục đập, tràn xả lũ, nhà máy thủy điện và hàng trăm km kênh mương.
Công trình hiện đảm bảo nước tưới cho hơn 26.000 ha; giúp năng suất lúa tăng vọt từ 60-65 kg/sào/vụ lên trên 280 kg/sào/vụ, đưa nền nông nghiệp chuyển sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Hồ còn có vai trò quan trọng trong việc cắt giảm lũ lụt, cung cấp nước sinh hoạt cho hơn 50.000 dân, tạo vùng khí hậu ôn hòa và mở ra tiềm năng du lịch sinh thái.
Sau 50 năm xây dựng và vận hành khai thác, hệ thống thủy lợi Kẻ Gỗ tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp và quản lý tài nguyên nước trên địa bàn.
Những năm qua, Trung ương và tỉnh Hà Tĩnh tập trung nguồn lực đầu tư nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống công trình, trong đó, có dự án tăng cường khả năng thoát lũ hạ du hồ Kẻ Gỗ, với tổng mức đầu tư 950 tỷ đồng nhằm gia cố thân đập, nâng cấp hệ thống tràn xả lũ, hoàn thiện các thiết bị quan trắc và khả năng thoát lũ, từng bước hiện đại hóa hạ tầng và quản lý vận hành.
Việc đầu tư này không chỉ góp phần nâng cao năng lực điều tiết nước mà còn bảo đảm an toàn công trình trước những tác động ngày càng phức tạp của thiên tai và biến đổi khí hậu.
Không dừng lại ở chức năng thủy lợi, hồ Kẻ Gỗ còn kiến tạo nên một vùng khí hậu ôn hòa, góp phần cải thiện môi trường sinh thái và cảnh quan tự nhiên, mở ra tiềm năng to lớn cho việc phát triển du lịch sinh thái, trở thành điểm đến văn hóa, lịch sử tự hào của du khách thập phương khi về thăm Hà Tĩnh.
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành nhấn mạnh: Công trình đại thủy nông Kẻ Gỗ - một quyết sách mang tầm nhìn chiến lược, minh chứng sinh động cho tinh thần lao động sáng tạo, đoàn kết và khát vọng chinh phục thiên nhiên của con người Hà Tĩnh. Trải qua nửa thế kỷ, hệ thống thủy lợi Kẻ Gỗ đã phát huy hiệu quả to lớn, đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Thay mặt lãnh đạo tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh tri ân các thế hệ đã dày công xây dựng, gìn giữ công trình và ghi nhận, biểu dương tập thể Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh đã nỗ lực, bảo đảm vận hành an toàn, phát huy hiệu quả công trình trong suốt thời gian qua.
Để công tác quản lý, vận hành hệ thống thủy lợi Kẻ Gỗ ngày càng hiện đại, tổng hợp, đa mục tiêu và bền vững hơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành đề nghị Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh chủ động rà soát, đầu tư nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống công trình, quan trắc, giám sát và vận hành hồ chứa; bảo đảm an toàn công trình và nâng cao năng lực, chủ động ứng phó hiệu quả với thiên tai.
Nâng cao hiệu quả quản lý, phân phối và sử dụng nguồn nước, đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, đô thị và dân sinh, gắn với sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, ban, ngành liên quan trong việc bảo vệ môi trường sinh thái, rừng đầu nguồn và chất lượng nguồn nước.
Xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, kỹ sư, người lao động có trình độ chuyên môn, tinh thần trách nhiệm, khả năng thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Đẩy mạnh khai thác tổng hợp, đa mục tiêu hệ thống thủy lợi Kẻ Gỗ gắn với phát triển du lịch sinh thái, dịch vụ và các lĩnh vực phù hợp; từng bước nâng cao giá trị tài nguyên nước và hiệu quả khai thác công trình.
