Quyết liệt thực hiện cấp, quản lý mã số vùng trồng, nâng chất lượng nông sản xuất khẩu

Trong thời gian qua, công tác quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu đã được Chính phủ và Bộ NN&MT đặc biệt quan tâm chỉ đạo theo hướng ngày càng bài bản, chặt chẽ và tiệm cận yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Đến tháng 5/2026, cả nước có 9.546 mã số vùng trồng và 1.525 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu sang các thị trường Trung Quốc, Hoa Kỳ, Úc, Hàn Quốc, Nhật Bản…

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai vẫn còn nhiều mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói bị cảnh báo do không tuân thủ điều kiện của nước nhập khẩu, đặc biệt là từ phía Trung Quốc. Chỉ tính từ năm 2025 đến nay, đã có 403 mã số vùng trồng và 240 mã số cơ sở đóng gói nhận được cảnh báo không tuân thủ từ phía Trung Quốc. Trong số đó, Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã thông báo tạm dừng hoặc thu hồi 167 mã số vùng trồng và 99 mã số cơ sở đóng gói xuất khẩu sang thị trường này và đến nay vẫn chưa được khôi phục trở lại.

Tình trạng vi phạm trong sử dụng mã số, mượn hoặc cho thuê mã số, vi phạm về kiểm dịch thực vật vẫn còn diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến uy tín nông sản xuất khẩu của Việt Nam.

Công tác kiểm nghiệm, thử nghiệm an toàn thực phẩm đối với nông, lâm, thủy sản phục vụ xuất khẩu thời gian qua được đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút sự tham gia của nhiều doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, góp phần đáp ứng nhu cầu của người dân, doanh nghiệp và phục vụ hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.

Tại cuộc họp, các bộ, ngành, địa phương tập trung phân tích những khó khăn trong quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói như: năng lực tổ chức quản lý, kiểm tra, giám sát ở một số địa phương còn hạn chế; tình trạng vi phạm vẫn diễn biến phức tạp; sản xuất nhỏ lẻ, liên kết chuỗi thiếu chặt chẽ...

Các đại biểu cũng đề xuất nhiều giải pháp như hoàn thiện thể chế; tăng cường hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm; tổ chức lại sản xuất, kiểm soát chặt các điều kiện kỹ thuật tại vùng trồng, cơ sở đóng gói; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền nhằm thay đổi nhận thức, tập quán sản xuất của người dân.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng yêu cầu Bộ NN&MT rà soát, điều chỉnh, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật phù hợp với thực tiễn; quyết liệt thúc đẩy tiến độ phê duyệt mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và phòng kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu.

Các bộ, ngành, địa phương tập trung xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia đồng bộ về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói; triển khai tập huấn, hướng dẫn thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với vùng trồng, cơ sở đóng gói và hoạt động kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu trái cây. Bộ Công Thương kịp thời cung cấp thông tin liên quan đến thị trường và xuất khẩu cho các địa phương, doanh nghiệp.

Các địa phương cần nâng cao tinh thần trách nhiệm trong triển khai thực hiện cấp mã số vùng trồng, xem đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu thị trường xuất khẩu; đẩy mạnh tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết bền vững giữa nông dân, HTX và doanh nghiệp.

Đồng thời, nâng cao chất lượng hàng hóa, phát triển vùng nguyên liệu tập trung gắn với truy xuất nguồn gốc và yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Các cơ sở kiểm nghiệm thực hiện công khai, minh bạch quy trình, thời gian, chi phí kiểm nghiệm theo quy định. Bộ Công an tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm, nhất là trong sử dụng chất cấm trong sản xuất và sơ chế, bảo quản; mua bán, cho thuê, mượn mã số vùng trồng; làm sai lệch kết quả kiểm nghiệm.