(Baohatinh.vn) - Trải qua 50 năm xây dựng và phát triển, hồ Kẻ Gỗ là công trình có tầm vóc lịch sử, biểu tượng cho ý chí, nghị lực và khát vọng của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Hà Tĩnh.
Cách đây nửa thế kỷ, vào ngày 26/3/1976, giữa bộn bề gian khó của những ngày đầu đất nước thống nhất, hàng vạn người con quê hương đã cùng nhau đổ về vùng đất Cẩm Mỹ - Cẩm Thạch - Cẩm Duệ của huyện Cẩm Xuyên cũ để bắt tay vào công cuộc kiến thiết mang tên hồ Kẻ Gỗ.
50 năm nhìn lại, đại công trình thủy nông được mệnh danh là “công trình thế kỷ” ấy không chỉ làm tròn sứ mệnh tưới mát những cánh đồng khô hạn, mà còn hóa thành một biểu tượng bất diệt về ý chí, sức người và lòng tự hào sâu sắc của cả một vùng quê.
Nói đến Kẻ Gỗ là chạm đến khát vọng ngàn đời của bao thế hệ người dân Hà Tĩnh, đặc biệt đối với cư dân các huyện Thạch Hà, Cẩm Xuyên và thành phố Hà Tĩnh cũ. Giữa dải đất miền Trung với điều kiện khí hậu vô cùng khắc nghiệt, nơi nắng hạn và bão lũ luân phiên thử thách con người, nền nông nghiệp từng trải qua những năm tháng dài phụ thuộc hoàn toàn vào "mẹ thiên nhiên".Bởi vậy, ước mơ cháy bỏng về một công trình thủy lợi tầm cỡ, đủ sức điều tiết nguồn nước, chủ động tưới tiêu cho đồng ruộng, giảm nhẹ thiên tai và ổn định đời sống Nhân dân đã bén rễ rất sâu trong tâm thức của mỗi người dân.Ý tưởng về việc xây dựng hồ chứa nước Kẻ Gỗ đã được “thai nghén” từ những năm đầu thế kỷ XX. Khi ấy, các nhà khoa học thủy lợi đã sớm nhận định vùng đất này sở hữu điều kiện địa hình và thủy văn thuận lợi với lưu vực rộng, lượng mưa dồi dào và địa hình phù hợp để hình thành hồ chứa lớn cùng hệ thống kênh mương phân phối nước. Thế nhưng, do những thăng trầm của hoàn cảnh lịch sử và chiến tranh kéo dài, dự án đành gác lại, phải trải qua hơn nửa thế kỷ chuẩn bị trước khi có điều kiện triển khai. Dấu ấn đặc biệt và thiêng liêng nhất trong chặng đường chuẩn bị ấy chính là ngày 15/6/1957, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Hà Tĩnh. Người đã ân cần căn dặn: “Phải lục hồ sơ Kẻ Gỗ mà nghiên cứu trước đi, để khi có thời cơ là xây dựng”. Lời căn dặn giản dị nhưng hàm chứa tầm nhìn chiến lược đã trở thành động lực tinh thần to lớn, soi đường cho các thế hệ lãnh đạo và Nhân dân Hà Tĩnh trong hành trình biến khát vọng thành hiện thực. Ngày 23/12/1974, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang bước vào giai đoạn cam go, ác liệt nhất, Chính phủ đã ban hành quyết định phê duyệt nhiệm vụ xây dựng hồ chứa nước Kẻ Gỗ tại xã Cẩm Mỹ, huyện Cẩm Xuyên cũ. Bản quyết định ra đời trong “mưa bom bão đạn” đã minh chứng đanh thép cho tầm nhìn chiến lược vĩ đại của Đảng và Nhà nước ta: Kiến thiết hậu phương vững mạnh, dọn đường cho kỷ nguyên tái thiết và vươn mình của đất nước sau chiến tranh.
Ngày 26/3/1976 lịch sử, công trình hồ Kẻ Gỗ chính thức làm lễ khởi công. Việc lựa chọn ngày khởi công đúng vào ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, thể hiện tinh thần xung kích của tuổi trẻ trong công cuộc xây dựng đất nước.Ngày ra quân xây dựng công trình thực sự là một "ngày hội non sông". Hàng vạn con người từ khắp mọi miền của tỉnh Nghệ Tĩnh đã nô nức tụ hội về đại công trường Kẻ Gỗ, cờ đỏ sao vàng rợp bóng cả một vùng trời, khí thế thi đua lao động sôi nổi lan tỏa khắp nơi.
Thời điểm xây dựng hồ Kẻ Gỗ, đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, máy móc thiết bị còn thiếu thốn, phần lớn khối lượng công việc được thực hiện bằng lao động thủ công. Vượt lên tất cả, bằng tinh thần đoàn kết keo sơn và ý chí quật cường, hàng vạn cán bộ, kỹ sư, công nhân cùng nhân dân đã kề vai sát cánh, chinh phục mọi nghịch cảnh.
Chỉ sau hơn 3 năm thi công, với khối lượng đào đắp hơn 10 triệu m3 đất đá, đổ hàng chục nghìn khối bê tông và lắp ráp hàng nghìn tấn thiết bị cơ khí, công trình cơ bản hoàn thành, vượt tiến độ hơn 3 năm so kế hoạch. Đó thực sự là một bản hùng ca, một kỳ tích chói lọi trong bối cảnh nền kinh tế nước nhà còn muôn vàn gian khó lúc bấy giờ. Hồ Kẻ Gỗ được hình thành không chỉ từ đất đá và bê tông, mà từ mồ hôi, công sức và cả tuổi xuân của biết bao con người. Có những giọt mồ hôi đã rơi, có những máu xương đã đổ xuống mảnh đất này để đổi lấy dòng nước mát hôm nay.
Hồ Kẻ Gỗ có dung tích 345 triệu m3, lưu vực 223 km2, bao gồm nhiều hạng mục đập, tràn xả lũ, nhà máy thủy điện và hàng trăm km kênh mương đã góp phần quan trọng mở ra trang mới cho sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân Hà Tĩnh.
Hiệu quả rõ nét nhất của công trình Kẻ Gỗ là tạo được bước chuyển căn bản trong sản xuất nông nghiệp. Công trình đảm bảo nước tưới cho hơn 26.000 ha, giúp năng suất lúa tăng vọt từ 60-65 kg/sào/vụ lên trên 280 kg/sào/vụ, riêng vùng Cẩm Xuyên cũ đạt trên 300 kg/sào/vụ, đưa nền nông nghiệp chuyển sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
Bên cạnh vai trò to lớn đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, hồ Kẻ Gỗ còn giữ vai trò quan trọng trong phòng, chống thiên tai như điều tiết dòng chảy, cắt giảm lũ, ngập úng cho vùng hạ du.
Trong nhiều năm qua, công trình đã góp phần giảm thiểu đáng kể tác động của thiên tai, đặc biệt trong các đợt mưa lũ lớn. Đồng thời, duy trì nguồn nước ổn định trong mùa khô, bảo đảm an toàn dân sinh và phục vụ đắc lực cho sản xuất.
Ngoài ra, hồ Kẻ Gỗ còn cung cấp nguồn nước sinh hoạt cho hơn 50.000 người dân tại các địa phương vùng hưởng lợi, cấp nước phát điện, phục vụ thương mại, dịch vụ và đời sống dân sinh.
Không dừng lại ở chức năng thủy lợi, hồ Kẻ Gỗ còn kiến tạo nên một vùng khí hậu ôn hòa, góp phần cải thiện môi trường sinh thái và cảnh quan tự nhiên, mở ra tiềm năng to lớn cho việc phát triển du lịch sinh thái, trở thành điểm đến văn hóa, lịch sử tự hào của du khách thập phương khi về thăm Hà Tĩnh.
Đặc biệt, trong khu vực hồ Kẻ Gỗ có đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, tọa lạc trên một hòn đảo nhỏ ngay giữa lòng hồ để tri ân công lao của cố Tổng Bí thư đối với công trình. Ngôi đền có kiến trúc 8 mái theo phong cách truyền thống, không gian tĩnh mịch, là địa chỉ du lịch tâm linh nổi tiếng.
Ẩn sâu dưới mặt nước hồ Kẻ Gỗ phẳng lặng còn có một "tọa độ lửa" năm xưa, sân bay dã chiến Libi - nơi ghi dấu khúc tráng ca bi hùng của bộ đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến và người dân địa phương trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước.
Trong lòng hồ Kẻ Gỗ còn có công trình đền thờ được xây dựng trên tổng diện tích 5.000 m2 để tưởng nhớ, tri ân các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh tại trận địa sân bay dã chiến Libi và tuyến đường 21, 22 trong cuộc kháng chiến cứu quốc.
Những năm qua, Trung ương cùng Hà Tĩnh đã và đang tập trung nguồn lực đầu tư nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống công trình. Việc đầu tư không chỉ góp phần nâng cao năng lực điều tiết nước mà còn bảo đảm an toàn công trình trước những tác động ngày càng phức tạp của thiên tai và biến đổi khí hậu.
Sau 50 năm xây dựng và vận hành khai thác, hồ Kẻ Gỗ tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp và quản lý tài nguyên nước trên địa bàn.Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và yêu cầu phát triển ngày càng cao, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh - đơn vị quản lý, vận hành hồ Kẻ Gỗ hướng tới mục tiêu việc quản lý, khai thác chuyển từ tư duy “quản lý công trình” sang “quản trị tài nguyên nước hiện đại”, thích ứng với biến đổi khí hậu, đẩy mạnh chuyển đổi số và khai thác hiệu quả, đa mục tiêu hệ thống thủy lợi Kẻ Gỗ.
Xã Tứ Mỹ (Hà Tĩnh) đang khuyến khích phát triển mô hình nuôi hươu sao thông qua các chính sách hỗ trợ, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân.
Bằng việc áp dụng kỹ thuật sản xuất bài bản, nông dân xã Nghi Xuân (Hà Tĩnh) kỳ vọng diện tích lạc vụ đông không chỉ cho năng suất tốt mà còn tạo nguồn giống chất lượng cho mùa vụ tới.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Hồ Huy Thành đề nghị các địa phương tiếp tục quan tâm, nghiên cứu, xây dựng kế hoạch phát triển mô hình trồng dâu, nuôi tằm phù hợp với điều kiện thực tế; chú trọng liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị nhằm nâng cao thu nhập cho người dân.
Hà Tĩnh đang tăng cường tuyên truyền ngư dân chấp hành quy định chống khai thác IUU, trong đó cán bộ địa phương trực tiếp đến từng hộ dân hướng dẫn, ký cam kết không vi phạm pháp luật trong khai thác thủy sản.
Từ tài nguyên bản địa qua quy trình sản xuất xanh, HTX Nông sản dược liệu Thu Hằng (xã Tứ Mỹ, Hà Tĩnh) đang nâng giá trị sản phẩm OCOP lên tầm cao mới, bằng cách gắn chất lượng với câu chuyện về văn hóa, con người quê hương.
Không chỉ chú trọng năng suất, người trồng cam ở xã Vũ Quang (Hà Tĩnh) ngày càng quan tâm đến quy trình chăm sóc và độ an toàn của sản phẩm, tạo điểm đến trải nghiệm cho du khách vào mùa quả chín.
Sở NN&MT Hà Tĩnh cho biết, kết quả phân tích của cơ quan chuyên môn cho thấy, các mẫu nước biển tại Vũng Áng và Thiên Cầm đều nằm trong giới hạn cho phép, chưa có dấu hiệu bị ô nhiễm; các mẫu cá ghi nhận một số tác nhân (vi rút, vi khuẩn) có khả năng gây bệnh.
Bằng việc lựa chọn những mô hình kinh tế phù hợp và được hỗ trợ về giống, kỹ thuật, phụ nữ xã Sơn Giang (Hà Tĩnh) đang từng bước tạo sinh kế, góp phần cải thiện đời sống và thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững.
Hà Tĩnh vừa công bố 9 điểm lên cá tạm thời trực thuộc 3 cảng cá trên địa bàn tỉnh, nhằm tăng cường kiểm soát hoạt động tàu cá, giám sát sản lượng thủy sản khai thác và cập nhật dữ liệu trên hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT).
Với ưu điểm bảo vệ môi trường, giảm chi phí đầu vào, các mô hình tuần hoàn đang được nhân rộng tại các địa phương ở Hà Tĩnh, hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế xanh, bền vững.
Đến năm 2030, Hà Tĩnh phấn đấu duy trì và phát triển tối thiểu 350 sản phẩm OCOP được công nhận từ 3 sao trở lên, trong đó có ít nhất 40 sản phẩm 4 sao và 5 sản phẩm 5 sao.
Sau thời gian được đầu tư, chăm sóc trên vùng đất đồi xã Sơn Tây (Hà Tĩnh), cây bưởi da xanh đã cho lứa quả đầu tiên. Cây sinh trưởng tốt, quả đạt yêu cầu về chất lượng, từ đó mở ra triển vọng phát triển vùng cây ăn quả theo hướng sản xuất hàng hóa.
Thời tiết thất thường làm gia tăng nguy cơ phát sinh nhiều bệnh nguy hiểm trên tôm. Các hộ nuôi tôm tại Hà Tĩnh đang chủ động triển khai biện pháp chăm sóc, quản lý ao đầm nhằm bảo vệ đàn tôm, hạn chế thiệt hại.
Từ những đàn hươu đầu tiên, phụ nữ ở Gia Hanh đang thử nghiệm một hướng chăn nuôi mới, phù hợp với điều kiện gia đình và mở thêm cơ hội phát triển kinh tế.
Chỉ trong thời gian 2 tuần, xã Kỳ Khang (Hà Tĩnh) đã quy tập hơn 300 ngôi mộ về nghĩa trang tập trung, tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện chủ trương tập trung, tích tụ ruộng đất.
Thôn nông thôn mới hiện đại ở Hà Tĩnh giai đoạn 2026 - 2030 sẽ được đánh giá trên 10 nhóm tiêu chí với nhiều yêu cầu mới về chuyển đổi số, kinh tế xanh, môi trường, hạ tầng và sự hài lòng của người dân, hướng đến xây dựng nông thôn phát triển bền vững.
Chị Lê Thị Oanh Trang (SN 1995, thôn Tân Kiều, xã Hà Linh, Hà Tĩnh) hiện là chủ trang trại gần 600 con dúi má đào Thái Lan. Từ những con giống ban đầu, chị mạnh dạn xây dựng mô hình, từng bước mở rộng đàn và tạo thêm hướng phát triển kinh tế cho gia đình.
Dịch tả lợn châu Phi và cúm gia cầm H5N1 xuất hiện tại một số địa phương ở Hà Tĩnh. Các địa phương đang khẩn trương khoanh vùng, xử lý ổ dịch nhằm ngăn dịch bệnh lây lan.
Chuyển đổi đất muối bỏ hoang thành khu nuôi tôm công nghệ cao ở xã Mai Phụ (Hà Tĩnh) đang từng bước mang lại lợi nhuận lớn, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Liên minh HTX tỉnh Hà Tĩnh đã khảo sát tại cơ sở để thu thập thông tin, đánh giá hoạt động của các HTX, từ đó đề xuất giải pháp tháo gỡ, tạo động lực phát triển kinh tế tập thể.
Khoảng 1 tuần nay, trên địa bàn thôn Phú Hà, xã Hương Khê (Hà Tĩnh) xuất hiện tình trạng cây keo, cây bụi bị cháy lá. Theo xác minh ban đầu của cơ quan chức năng, không phát hiện yếu tố tác động của con người.
Theo số liệu của Cục Thống kê, 9 tháng đầu năm 2026, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản Hà Tĩnh tăng trưởng ước đạt 3,7%, tạo đà để ngành NN&MT hoàn thành các mục tiêu của năm, đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của tỉnh.
Dịch tả lợn châu Phi vẫn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh, lây lan trên diện rộng. Vì vậy, chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch, bảo vệ an toàn đàn vật nuôi có ý nghĩa quan trọng trong đảm bảo nguồn cung thực phẩm, ổn định thị trường những tháng cuối năm.
Chất lượng vượt trội, giá bán cao cùng nhu cầu lớn từ thị trường đang là những lợi thế giúp xã Đồng Lộc (Hà Tĩnh) mở rộng diện tích trồng cam giòn, từng bước khẳng định vị thế sản phẩm nông nghiệp chủ lực.
Dự án nâng cấp, sửa chữa hồ Kẻ Gỗ (xã Cẩm Duệ, Hà Tĩnh) đã hoàn thành hơn 97% khối lượng. Các nhà thầu đang tranh thủ thời tiết thuận lợi để hoàn thiện những hạng mục cuối, phấn đấu đưa công trình về đích vào cuối tháng 10/2026.
Hà Tĩnh đã tập trung, tích tụ hơn 15.100 ha đất sản xuất nông nghiệp, từng bước khắc phục tình trạng manh mún, mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao giá trị kinh tế và hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững.
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!