(Baohatinh.vn) - Trải qua 50 năm xây dựng và phát triển, hồ Kẻ Gỗ là công trình có tầm vóc lịch sử, biểu tượng cho ý chí, nghị lực và khát vọng của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Hà Tĩnh.
Cách đây nửa thế kỷ, vào ngày 26/3/1976, giữa bộn bề gian khó của những ngày đầu đất nước thống nhất, hàng vạn người con quê hương đã cùng nhau đổ về vùng đất Cẩm Mỹ - Cẩm Thạch - Cẩm Duệ của huyện Cẩm Xuyên cũ để bắt tay vào công cuộc kiến thiết mang tên hồ Kẻ Gỗ.
50 năm nhìn lại, đại công trình thủy nông được mệnh danh là “công trình thế kỷ” ấy không chỉ làm tròn sứ mệnh tưới mát những cánh đồng khô hạn, mà còn hóa thành một biểu tượng bất diệt về ý chí, sức người và lòng tự hào sâu sắc của cả một vùng quê.
Nói đến Kẻ Gỗ là chạm đến khát vọng ngàn đời của bao thế hệ người dân Hà Tĩnh, đặc biệt đối với cư dân các huyện Thạch Hà, Cẩm Xuyên và thành phố Hà Tĩnh cũ. Giữa dải đất miền Trung với điều kiện khí hậu vô cùng khắc nghiệt, nơi nắng hạn và bão lũ luân phiên thử thách con người, nền nông nghiệp từng trải qua những năm tháng dài phụ thuộc hoàn toàn vào "mẹ thiên nhiên".Bởi vậy, ước mơ cháy bỏng về một công trình thủy lợi tầm cỡ, đủ sức điều tiết nguồn nước, chủ động tưới tiêu cho đồng ruộng, giảm nhẹ thiên tai và ổn định đời sống Nhân dân đã bén rễ rất sâu trong tâm thức của mỗi người dân.Ý tưởng về việc xây dựng hồ chứa nước Kẻ Gỗ đã được “thai nghén” từ những năm đầu thế kỷ XX. Khi ấy, các nhà khoa học thủy lợi đã sớm nhận định vùng đất này sở hữu điều kiện địa hình và thủy văn thuận lợi với lưu vực rộng, lượng mưa dồi dào và địa hình phù hợp để hình thành hồ chứa lớn cùng hệ thống kênh mương phân phối nước. Thế nhưng, do những thăng trầm của hoàn cảnh lịch sử và chiến tranh kéo dài, dự án đành gác lại, phải trải qua hơn nửa thế kỷ chuẩn bị trước khi có điều kiện triển khai. Dấu ấn đặc biệt và thiêng liêng nhất trong chặng đường chuẩn bị ấy chính là ngày 15/6/1957, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Hà Tĩnh. Người đã ân cần căn dặn: “Phải lục hồ sơ Kẻ Gỗ mà nghiên cứu trước đi, để khi có thời cơ là xây dựng”. Lời căn dặn giản dị nhưng hàm chứa tầm nhìn chiến lược đã trở thành động lực tinh thần to lớn, soi đường cho các thế hệ lãnh đạo và Nhân dân Hà Tĩnh trong hành trình biến khát vọng thành hiện thực. Ngày 23/12/1974, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang bước vào giai đoạn cam go, ác liệt nhất, Chính phủ đã ban hành quyết định phê duyệt nhiệm vụ xây dựng hồ chứa nước Kẻ Gỗ tại xã Cẩm Mỹ, huyện Cẩm Xuyên cũ. Bản quyết định ra đời trong “mưa bom bão đạn” đã minh chứng đanh thép cho tầm nhìn chiến lược vĩ đại của Đảng và Nhà nước ta: Kiến thiết hậu phương vững mạnh, dọn đường cho kỷ nguyên tái thiết và vươn mình của đất nước sau chiến tranh.
Ngày 26/3/1976 lịch sử, công trình hồ Kẻ Gỗ chính thức làm lễ khởi công. Việc lựa chọn ngày khởi công đúng vào ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, thể hiện tinh thần xung kích của tuổi trẻ trong công cuộc xây dựng đất nước.Ngày ra quân xây dựng công trình thực sự là một "ngày hội non sông". Hàng vạn con người từ khắp mọi miền của tỉnh Nghệ Tĩnh đã nô nức tụ hội về đại công trường Kẻ Gỗ, cờ đỏ sao vàng rợp bóng cả một vùng trời, khí thế thi đua lao động sôi nổi lan tỏa khắp nơi.
Thời điểm xây dựng hồ Kẻ Gỗ, đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, máy móc thiết bị còn thiếu thốn, phần lớn khối lượng công việc được thực hiện bằng lao động thủ công. Vượt lên tất cả, bằng tinh thần đoàn kết keo sơn và ý chí quật cường, hàng vạn cán bộ, kỹ sư, công nhân cùng nhân dân đã kề vai sát cánh, chinh phục mọi nghịch cảnh.
Chỉ sau hơn 3 năm thi công, với khối lượng đào đắp hơn 10 triệu m3 đất đá, đổ hàng chục nghìn khối bê tông và lắp ráp hàng nghìn tấn thiết bị cơ khí, công trình cơ bản hoàn thành, vượt tiến độ hơn 3 năm so kế hoạch. Đó thực sự là một bản hùng ca, một kỳ tích chói lọi trong bối cảnh nền kinh tế nước nhà còn muôn vàn gian khó lúc bấy giờ. Hồ Kẻ Gỗ được hình thành không chỉ từ đất đá và bê tông, mà từ mồ hôi, công sức và cả tuổi xuân của biết bao con người. Có những giọt mồ hôi đã rơi, có những máu xương đã đổ xuống mảnh đất này để đổi lấy dòng nước mát hôm nay.
Hồ Kẻ Gỗ có dung tích 345 triệu m3, lưu vực 223 km2, bao gồm nhiều hạng mục đập, tràn xả lũ, nhà máy thủy điện và hàng trăm km kênh mương đã góp phần quan trọng mở ra trang mới cho sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân Hà Tĩnh.
Hiệu quả rõ nét nhất của công trình Kẻ Gỗ là tạo được bước chuyển căn bản trong sản xuất nông nghiệp. Công trình đảm bảo nước tưới cho hơn 26.000 ha, giúp năng suất lúa tăng vọt từ 60-65 kg/sào/vụ lên trên 280 kg/sào/vụ, riêng vùng Cẩm Xuyên cũ đạt trên 300 kg/sào/vụ, đưa nền nông nghiệp chuyển sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
Bên cạnh vai trò to lớn đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, hồ Kẻ Gỗ còn giữ vai trò quan trọng trong phòng, chống thiên tai như điều tiết dòng chảy, cắt giảm lũ, ngập úng cho vùng hạ du.
Trong nhiều năm qua, công trình đã góp phần giảm thiểu đáng kể tác động của thiên tai, đặc biệt trong các đợt mưa lũ lớn. Đồng thời, duy trì nguồn nước ổn định trong mùa khô, bảo đảm an toàn dân sinh và phục vụ đắc lực cho sản xuất.
Ngoài ra, hồ Kẻ Gỗ còn cung cấp nguồn nước sinh hoạt cho hơn 50.000 người dân tại các địa phương vùng hưởng lợi, cấp nước phát điện, phục vụ thương mại, dịch vụ và đời sống dân sinh.
Không dừng lại ở chức năng thủy lợi, hồ Kẻ Gỗ còn kiến tạo nên một vùng khí hậu ôn hòa, góp phần cải thiện môi trường sinh thái và cảnh quan tự nhiên, mở ra tiềm năng to lớn cho việc phát triển du lịch sinh thái, trở thành điểm đến văn hóa, lịch sử tự hào của du khách thập phương khi về thăm Hà Tĩnh.
Đặc biệt, trong khu vực hồ Kẻ Gỗ có đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, tọa lạc trên một hòn đảo nhỏ ngay giữa lòng hồ để tri ân công lao của cố Tổng Bí thư đối với công trình. Ngôi đền có kiến trúc 8 mái theo phong cách truyền thống, không gian tĩnh mịch, là địa chỉ du lịch tâm linh nổi tiếng.
Ẩn sâu dưới mặt nước hồ Kẻ Gỗ phẳng lặng còn có một "tọa độ lửa" năm xưa, sân bay dã chiến Libi - nơi ghi dấu khúc tráng ca bi hùng của bộ đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến và người dân địa phương trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước.
Trong lòng hồ Kẻ Gỗ còn có công trình đền thờ được xây dựng trên tổng diện tích 5.000 m2 để tưởng nhớ, tri ân các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh tại trận địa sân bay dã chiến Libi và tuyến đường 21, 22 trong cuộc kháng chiến cứu quốc.
Những năm qua, Trung ương cùng Hà Tĩnh đã và đang tập trung nguồn lực đầu tư nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống công trình. Việc đầu tư không chỉ góp phần nâng cao năng lực điều tiết nước mà còn bảo đảm an toàn công trình trước những tác động ngày càng phức tạp của thiên tai và biến đổi khí hậu.
Sau 50 năm xây dựng và vận hành khai thác, hồ Kẻ Gỗ tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp và quản lý tài nguyên nước trên địa bàn.Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và yêu cầu phát triển ngày càng cao, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh - đơn vị quản lý, vận hành hồ Kẻ Gỗ hướng tới mục tiêu việc quản lý, khai thác chuyển từ tư duy “quản lý công trình” sang “quản trị tài nguyên nước hiện đại”, thích ứng với biến đổi khí hậu, đẩy mạnh chuyển đổi số và khai thác hiệu quả, đa mục tiêu hệ thống thủy lợi Kẻ Gỗ.
Để phát triển bền vững nghề nuôi nhuyễn thể, các địa phương ở Hà Tĩnh cần thực hiện đồng bộ quy hoạch vùng nuôi, bảo đảm an toàn dòng chảy, xây dựng được chuỗi liên kết tiêu thụ.
Sau thời gian thi công liên tục, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh đã hoàn thành khắc phục sự cố sạt lở, vỡ cục bộ mái bờ kênh chính Sông Rác, khôi phục việc cấp nước sản xuất.
Nhờ duy trì hoạt động nuôi trồng, nhất là đẩy mạnh nuôi tôm thâm canh nên 7 tháng đầu năm nay, Hà Tĩnh đã thu hoạch được 8.500 tấn sản phẩm, cho giá trị hơn 410 tỷ đồng.
Tham gia chăn nuôi lợn hữu cơ liên kết với Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm sẽ giúp nhiều hộ nông dân xã Cẩm Hưng (Hà Tĩnh) kiểm soát hiệu quả dịch bệnh, nâng cao thu nhập.
Hiện nay, tỷ lệ tàu cá tại Hà Tĩnh cập cảng để bốc dỡ sản phẩm, khai báo sản lượng vẫn còn thấp. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải sớm tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình triển khai, góp phần chống khai thác IUU.
Được mệnh danh là "thủ phủ" trám đen của Hà Tĩnh, xã Hương Sơn đang trải qua vụ mùa thất thu. Nhiều cây gần như "trắng" quả, sản lượng trám chỉ đạt khoảng 10% so với năm trước.
Sau đợt thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu (EC), Hà Tĩnh đang triển khai đồng bộ các giải pháp thực hiện các khuyến nghị về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định, siết chặt quản lý đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản.
Từ những kết quả bước đầu, Hà Tĩnh đang từng bước mở rộng diện tích cam hữu cơ, góp phần nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm và tạo động lực phát triển nông nghiệp xanh, bền vững.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành yêu cầu các đơn vị, địa phương phối hợp với Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh huy động tối đa nhân lực, phương tiện, vật tư tổ chức thi công khắc phục hư hỏng kênh Sông Rác.
Giảm tối thiểu 30% số ổ dịch so với mức trung bình giai đoạn trước là một trong những mục tiêu quan trọng Hà Tĩnh đặt ra trong kế hoạch phòng, chống bệnh cúm gia cầm, lở mồm long móng và dịch tả lợn châu Phi giai đoạn 2026 - 2030.
Từ nguồn thức ăn cho gia súc, cây cỏ đang trở thành nền tảng để phát triển chăn nuôi Hà Tĩnh. Mở rộng vùng trồng cỏ giúp người dân giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Tổ hợp kinh tế nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn, sinh thái 4F Quế Lâm được kỳ vọng sẽ trở thành “hạt nhân” kết nối chuỗi sản xuất khép kín gồm vùng nguyên liệu, sản xuất, chế biến và thị trường tiêu thụ, tạo động lực nâng cao giá trị nông sản của Hà Tĩnh.
49/69 xã, phường ở Hà Tĩnh đang triển khai tập trung, tích tụ gần 14.000 ha ruộng đất, từng bước hình thành cánh đồng lớn, tạo nền tảng đẩy mạnh cơ giới hóa, nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển nông nghiệp bền vững.
Ổ dịch cúm gia cầm H5N1 đã xuất hiện trên địa bàn Hà Tĩnh. Việc chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch là giải pháp hàng đầu nhằm bảo vệ đàn gia cầm, hạn chế thiệt hại cho người chăn nuôi và bảo đảm sức khỏe cộng đồng.
Việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố tại Hà Tĩnh không chỉ là bước điều chỉnh về tổ chức hành chính mà còn góp phần mở rộng không gian phát triển, tập trung nguồn lực, tạo đột phá trong xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2026 - 2030.
Hà Tĩnh đã hoàn thành xây dựng, đưa vào vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa tại địa chỉ checkvn.hatinh.gov.vn, với hơn 280 cơ sở sản xuất, kinh doanh tham gia.
Hà Tĩnh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trọng tâm là ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm góp phần hoàn thiện các tiêu chí trong Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2026 - 2030.
Từ lợi thế nguồn thức ăn sẵn có, chi phí chăm sóc thấp cùng đầu ra ổn định, mô hình nuôi hươu đang mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nhiều hộ dân ở xã Đức Thọ (Hà Tĩnh).
Từ năm 2021 đến nay, tổng đàn trâu, bò ở Hà Tĩnh liên tục sụt giảm. Tỷ trọng chăn nuôi đại gia súc trong cơ cấu ngành chăn nuôi giảm từ 11% xuống còn 8,9%.
Hà Tĩnh đang kiện toàn, thành lập các tổ đồng quản lý nghề cá ven bờ nhằm góp phần chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), nâng cao ý thức của ngư dân để bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành đề nghị các sở, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm chống khai thác IUU; xây dựng kế hoạch cụ thể để triển khai hiệu quả Đề án thực hiện đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại vùng biển ven bờ tỉnh Hà Tĩnh đến năm 2030.
Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Phan Thiên Định đề nghị các cấp, ngành, địa phương tiếp tục tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, đẩy mạnh thực hiện các mục tiêu về phát triển nông nghiệp sinh thái, hữu cơ trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2025 - 2030, góp phần nâng cao giá trị sản xuất, xây dựng nền nông nghiệp hiệu quả, bền vững.
Tổ hợp kinh tế nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn, sinh thái 4F Quế Lâm tại Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh) được nhà đầu tư đánh giá lớn nhất cả nước, tích hợp đồng bộ sản xuất, chế biến, chăn nuôi và trồng trọt.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương rà soát, kiểm tra, nâng cao năng lực quản lý và sẵn sàng phương án vận hành hồ chứa trong mùa mưa lũ năm 2026.
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!