(Baohatinh.vn) - Trải qua 50 năm xây dựng và phát triển, hồ Kẻ Gỗ là công trình có tầm vóc lịch sử, biểu tượng cho ý chí, nghị lực và khát vọng của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Hà Tĩnh.
Cách đây nửa thế kỷ, vào ngày 26/3/1976, giữa bộn bề gian khó của những ngày đầu đất nước thống nhất, hàng vạn người con quê hương đã cùng nhau đổ về vùng đất Cẩm Mỹ - Cẩm Thạch - Cẩm Duệ của huyện Cẩm Xuyên cũ để bắt tay vào công cuộc kiến thiết mang tên hồ Kẻ Gỗ.
50 năm nhìn lại, đại công trình thủy nông được mệnh danh là “công trình thế kỷ” ấy không chỉ làm tròn sứ mệnh tưới mát những cánh đồng khô hạn, mà còn hóa thành một biểu tượng bất diệt về ý chí, sức người và lòng tự hào sâu sắc của cả một vùng quê.
Nói đến Kẻ Gỗ là chạm đến khát vọng ngàn đời của bao thế hệ người dân Hà Tĩnh, đặc biệt đối với cư dân các huyện Thạch Hà, Cẩm Xuyên và thành phố Hà Tĩnh cũ. Giữa dải đất miền Trung với điều kiện khí hậu vô cùng khắc nghiệt, nơi nắng hạn và bão lũ luân phiên thử thách con người, nền nông nghiệp từng trải qua những năm tháng dài phụ thuộc hoàn toàn vào "mẹ thiên nhiên".Bởi vậy, ước mơ cháy bỏng về một công trình thủy lợi tầm cỡ, đủ sức điều tiết nguồn nước, chủ động tưới tiêu cho đồng ruộng, giảm nhẹ thiên tai và ổn định đời sống Nhân dân đã bén rễ rất sâu trong tâm thức của mỗi người dân.Ý tưởng về việc xây dựng hồ chứa nước Kẻ Gỗ đã được “thai nghén” từ những năm đầu thế kỷ XX. Khi ấy, các nhà khoa học thủy lợi đã sớm nhận định vùng đất này sở hữu điều kiện địa hình và thủy văn thuận lợi với lưu vực rộng, lượng mưa dồi dào và địa hình phù hợp để hình thành hồ chứa lớn cùng hệ thống kênh mương phân phối nước. Thế nhưng, do những thăng trầm của hoàn cảnh lịch sử và chiến tranh kéo dài, dự án đành gác lại, phải trải qua hơn nửa thế kỷ chuẩn bị trước khi có điều kiện triển khai. Dấu ấn đặc biệt và thiêng liêng nhất trong chặng đường chuẩn bị ấy chính là ngày 15/6/1957, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Hà Tĩnh. Người đã ân cần căn dặn: “Phải lục hồ sơ Kẻ Gỗ mà nghiên cứu trước đi, để khi có thời cơ là xây dựng”. Lời căn dặn giản dị nhưng hàm chứa tầm nhìn chiến lược đã trở thành động lực tinh thần to lớn, soi đường cho các thế hệ lãnh đạo và Nhân dân Hà Tĩnh trong hành trình biến khát vọng thành hiện thực. Ngày 23/12/1974, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang bước vào giai đoạn cam go, ác liệt nhất, Chính phủ đã ban hành quyết định phê duyệt nhiệm vụ xây dựng hồ chứa nước Kẻ Gỗ tại xã Cẩm Mỹ, huyện Cẩm Xuyên cũ. Bản quyết định ra đời trong “mưa bom bão đạn” đã minh chứng đanh thép cho tầm nhìn chiến lược vĩ đại của Đảng và Nhà nước ta: Kiến thiết hậu phương vững mạnh, dọn đường cho kỷ nguyên tái thiết và vươn mình của đất nước sau chiến tranh.
Ngày 26/3/1976 lịch sử, công trình hồ Kẻ Gỗ chính thức làm lễ khởi công. Việc lựa chọn ngày khởi công đúng vào ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, thể hiện tinh thần xung kích của tuổi trẻ trong công cuộc xây dựng đất nước.Ngày ra quân xây dựng công trình thực sự là một "ngày hội non sông". Hàng vạn con người từ khắp mọi miền của tỉnh Nghệ Tĩnh đã nô nức tụ hội về đại công trường Kẻ Gỗ, cờ đỏ sao vàng rợp bóng cả một vùng trời, khí thế thi đua lao động sôi nổi lan tỏa khắp nơi.
Thời điểm xây dựng hồ Kẻ Gỗ, đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, máy móc thiết bị còn thiếu thốn, phần lớn khối lượng công việc được thực hiện bằng lao động thủ công. Vượt lên tất cả, bằng tinh thần đoàn kết keo sơn và ý chí quật cường, hàng vạn cán bộ, kỹ sư, công nhân cùng nhân dân đã kề vai sát cánh, chinh phục mọi nghịch cảnh.
Chỉ sau hơn 3 năm thi công, với khối lượng đào đắp hơn 10 triệu m3 đất đá, đổ hàng chục nghìn khối bê tông và lắp ráp hàng nghìn tấn thiết bị cơ khí, công trình cơ bản hoàn thành, vượt tiến độ hơn 3 năm so kế hoạch. Đó thực sự là một bản hùng ca, một kỳ tích chói lọi trong bối cảnh nền kinh tế nước nhà còn muôn vàn gian khó lúc bấy giờ. Hồ Kẻ Gỗ được hình thành không chỉ từ đất đá và bê tông, mà từ mồ hôi, công sức và cả tuổi xuân của biết bao con người. Có những giọt mồ hôi đã rơi, có những máu xương đã đổ xuống mảnh đất này để đổi lấy dòng nước mát hôm nay.
Hồ Kẻ Gỗ có dung tích 345 triệu m3, lưu vực 223 km2, bao gồm nhiều hạng mục đập, tràn xả lũ, nhà máy thủy điện và hàng trăm km kênh mương đã góp phần quan trọng mở ra trang mới cho sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân Hà Tĩnh.
Hiệu quả rõ nét nhất của công trình Kẻ Gỗ là tạo được bước chuyển căn bản trong sản xuất nông nghiệp. Công trình đảm bảo nước tưới cho hơn 26.000 ha, giúp năng suất lúa tăng vọt từ 60-65 kg/sào/vụ lên trên 280 kg/sào/vụ, riêng vùng Cẩm Xuyên cũ đạt trên 300 kg/sào/vụ, đưa nền nông nghiệp chuyển sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
Bên cạnh vai trò to lớn đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, hồ Kẻ Gỗ còn giữ vai trò quan trọng trong phòng, chống thiên tai như điều tiết dòng chảy, cắt giảm lũ, ngập úng cho vùng hạ du.
Trong nhiều năm qua, công trình đã góp phần giảm thiểu đáng kể tác động của thiên tai, đặc biệt trong các đợt mưa lũ lớn. Đồng thời, duy trì nguồn nước ổn định trong mùa khô, bảo đảm an toàn dân sinh và phục vụ đắc lực cho sản xuất.
Ngoài ra, hồ Kẻ Gỗ còn cung cấp nguồn nước sinh hoạt cho hơn 50.000 người dân tại các địa phương vùng hưởng lợi, cấp nước phát điện, phục vụ thương mại, dịch vụ và đời sống dân sinh.
Không dừng lại ở chức năng thủy lợi, hồ Kẻ Gỗ còn kiến tạo nên một vùng khí hậu ôn hòa, góp phần cải thiện môi trường sinh thái và cảnh quan tự nhiên, mở ra tiềm năng to lớn cho việc phát triển du lịch sinh thái, trở thành điểm đến văn hóa, lịch sử tự hào của du khách thập phương khi về thăm Hà Tĩnh.
Đặc biệt, trong khu vực hồ Kẻ Gỗ có đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, tọa lạc trên một hòn đảo nhỏ ngay giữa lòng hồ để tri ân công lao của cố Tổng Bí thư đối với công trình. Ngôi đền có kiến trúc 8 mái theo phong cách truyền thống, không gian tĩnh mịch, là địa chỉ du lịch tâm linh nổi tiếng.
Ẩn sâu dưới mặt nước hồ Kẻ Gỗ phẳng lặng còn có một "tọa độ lửa" năm xưa, sân bay dã chiến Libi - nơi ghi dấu khúc tráng ca bi hùng của bộ đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến và người dân địa phương trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước.
Trong lòng hồ Kẻ Gỗ còn có công trình đền thờ được xây dựng trên tổng diện tích 5.000 m2 để tưởng nhớ, tri ân các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh tại trận địa sân bay dã chiến Libi và tuyến đường 21, 22 trong cuộc kháng chiến cứu quốc.
Những năm qua, Trung ương cùng Hà Tĩnh đã và đang tập trung nguồn lực đầu tư nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống công trình. Việc đầu tư không chỉ góp phần nâng cao năng lực điều tiết nước mà còn bảo đảm an toàn công trình trước những tác động ngày càng phức tạp của thiên tai và biến đổi khí hậu.
Sau 50 năm xây dựng và vận hành khai thác, hồ Kẻ Gỗ tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp và quản lý tài nguyên nước trên địa bàn.Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và yêu cầu phát triển ngày càng cao, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh - đơn vị quản lý, vận hành hồ Kẻ Gỗ hướng tới mục tiêu việc quản lý, khai thác chuyển từ tư duy “quản lý công trình” sang “quản trị tài nguyên nước hiện đại”, thích ứng với biến đổi khí hậu, đẩy mạnh chuyển đổi số và khai thác hiệu quả, đa mục tiêu hệ thống thủy lợi Kẻ Gỗ.
Nhiều nông dân ở Hà Tĩnh khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để phòng trừ sâu bệnh, cỏ dại vẫn thiếu các biện pháp bảo hộ, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Nhiều tuyến kênh mương xuống cấp đang ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp ở Hà Tĩnh. Các địa phương đang huy động nguồn lực kiên cố hóa kênh mương, bảo đảm nước tưới cho đồng ruộng.
Thông qua buổi tập huấn, các hộ dân xã Thạch Xuân (Hà Tĩnh) có cơ hội chia sẻ những khó khăn, vướng mắc trong thực tế chăn nuôi, góp phần nâng cao hiệu quả từ mô hình giảm nghèo.
Tranh thủ thời tiết thuận lợi, bà con nông dân xã Nghi Xuân (Hà Tĩnh) đang tập trung ra đồng làm đất, khẩn trương xuống giống hành tăm, "chạy đua" với lịch thời vụ.
19 sản phẩm được đề xuất đánh giá, phân hạng OCOP 3 sao, 4 sao đợt 1 năm 2026 của Hà Tĩnh gồm các sản phẩm nông nghiệp, thực phẩm chế biến, sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành yêu cầu các sở, ngành, địa phương chú trọng đổi mới tư duy chỉ đạo, tổ chức sản xuất vụ xuân 2027 theo hướng chủ động, thích ứng linh hoạt, an toàn, hiệu quả.
Thời tiết mưa nắng thất thường khiến nhiều vườn mai Kỳ Nam ở phường Hoành Sơn (Hà Tĩnh) bắt đầu bung nụ, nở hoa. Người trồng mai đang tích cực tìm cách giữ hoa nở đúng dịp Tết.
Hà Tĩnh đang chú trọng quản lý đội tàu, truy xuất nguồn gốc thủy sản, tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, quyết tâm khắc phục những tồn tại theo khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), góp phần cùng cả nước gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU.
Sau 3 tháng triển khai, mô hình nuôi cá nhụ bốn râu tại các địa phương ven biển Hà Tĩnh bước đầu cho kết quả tích cực, mở ra triển vọng đa dạng hóa đối tượng nuôi trồng thủy sản, nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân.
Gần 300 đại biểu là lãnh đạo, công chức xã phụ trách lĩnh vực nông thôn mới được hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí xã nông thôn mới, nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026 – 2030.
Trước ảnh hưởng mưa lớn, 4 hồ chứa trên địa bàn Hà Tĩnh đã vận hành xả tràn. Nhà máy Thủy điện Hố Hô cũng sẽ điều tiết nước từ 17h ngày 9/11 với lưu lượng từ 50 đến 500 m3/giây, tùy thuộc lượng nước đổ về hồ.
Giá lợn hơi tại Hà Tĩnh hiện chỉ còn 44.000-46.000 đồng/kg, trong khi chi phí thức ăn, phòng dịch vẫn ở mức cao khiến nhiều trang trại, hộ chăn nuôi đối mặt với thua lỗ.
Đến nay, Hà Tĩnh có trên 500 hộ nông dân tham gia chuỗi liên kết Quế Lâm, với tổng đàn hơn 7.000 con lợn, trong đó có 380 con lợn nái; diện tích canh tác lúa hữu cơ và theo hướng hữu cơ đạt 500 ha...
Là một trong 3 địa phương thí điểm kê khai hoạt động chăn nuôi, cấp mã định danh cơ sở trên Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi và thú y, Hà Tĩnh đang tích cực rà soát, cập nhật, từng bước hình thành hệ thống dữ liệu đồng bộ.
Từ vùng đồi Khe Mây, anh Nguyễn Văn Hòe (SN 1989), thôn Trung Đình, xã Hương Đô đã gây dựng mô hình trồng cam, bưởi kết hợp nuôi ong, tạo ra hai nguồn thu trên cùng diện tích sản xuất.
Để hoàn thành kế hoạch sản xuất ngô vụ đông, nông dân tại nhiều địa phương ở Hà Tĩnh đang đẩy nhanh tiến độ làm đất, xuống giống, quyết tâm phủ kín diện tích như mục tiêu đã đề ra.
Hội thảo về mô hình chứng chỉ FSC cho dịch vụ hệ sinh thái các-bon cung cấp thông tin về tiềm năng, cơ hội tiếp cận các nguồn tài chính xanh, kết nối các chủ rừng với các tổ chức tài trợ, góp phần nâng cao giá trị kinh tế từ rừng và thúc đẩy phát triển lâm nghiệp bền vững.
Từ vùng đất hoang hóa, anh Nguyễn Văn Dương (SN 1989, thôn Vân Lâm, xã Đan Hải, Hà Tĩnh) đã gây dựng vùng sản xuất rau, củ, quả rộng gần 12 ha, xanh tốt quanh năm, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Trước nguy cơ dịch tả lợn châu Phi phát sinh, lây lan trên diện rộng tại Hà Tĩnh, cơ quan chuyên môn khuyến cáo các địa phương chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch nhất là trong những tháng cuối năm 2026.
Chương trình “Đồng hành cùng nông dân liên kết sản xuất - Kết nối tiêu thụ nông sản” nhằm hỗ trợ nông dân Hà Tĩnh quảng bá, kinh doanh và kết nối tiêu thụ nông sản trên nền tảng số.
Khi màn đêm buông xuống, ngư dân làng biển Cam Lâm thuộc xã Cổ Đạm (Hà Tĩnh) lại tất bật ra khơi, thả lưới gần bờ, bắt đầu một hành trình lao động mới.
Giai đoạn 2021 - 2025, sau quá trình thực hiện tập trung, tích tụ ruộng đất, Hà Tĩnh đã giảm hơn 70% số thửa đất trên các vùng chuyển đổi, tạo điều kiện thuận lợi để đẩy mạnh cơ giới hóa, hình thành các vùng sản xuất tập trung, hướng tới phát triển nền nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, hiện đại.
Từ vùng đồng trũng sản xuất kém hiệu quả, anh Bùi Văn Đức, xã Đồng Tiến (Hà Tĩnh) đã phát triển mô hình nuôi cá lóc trong giàn lưới, thu lãi hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Thời điểm này đang bắt đầu vào mùa rươi, bà con nông dân xã Nghi Xuân (Hà Tĩnh) đổ ra đồng soi đèn săn “lộc trời” trong đêm, mang lại nguồn thu nhập đáng kể.
Hà Tĩnh đang định hướng phát triển ngành hàng hươu sao trên nền tảng khoa học, công nghệ. Trong đó, các ngành, địa phương chú trọng phối hợp với các bộ, cơ quan trung ương, viện nghiên cứu, chuyên gia nhằm bảo tồn nguồn gen, nâng cao chất lượng đàn hươu, chuẩn hóa quy trình chăn nuôi và đẩy mạnh chế biến sâu.
Cụ thể hóa chương trình hợp tác sát thực tiễn, chọn hộ dân nòng cốt và tăng cường phối hợp đồng bộ là định hướng để Hà Tĩnh nhân rộng mô hình nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn Quế Lâm.
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!