Hồ Kẻ Gỗ: Từ khát vọng ngàn đời đến kỳ tích hôm nay

(Baohatinh.vn) - Trải qua 50 năm xây dựng và phát triển, hồ Kẻ Gỗ là công trình có tầm vóc lịch sử, biểu tượng cho ý chí, nghị lực và khát vọng của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Hà Tĩnh.

bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-5a.jpg
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-1b.jpg
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-1a.jpg
Cách đây nửa thế kỷ, vào ngày 26/3/1976, giữa bộn bề gian khó của những ngày đầu đất nước thống nhất, hàng vạn người con quê hương đã cùng nhau đổ về vùng đất Cẩm Mỹ - Cẩm Thạch - Cẩm Duệ của huyện Cẩm Xuyên cũ để bắt tay vào công cuộc kiến thiết mang tên hồ Kẻ Gỗ.
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-7.jpg
50 năm nhìn lại, đại công trình thủy nông được mệnh danh là “công trình thế kỷ” ấy không chỉ làm tròn sứ mệnh tưới mát những cánh đồng khô hạn, mà còn hóa thành một biểu tượng bất diệt về ý chí, sức người và lòng tự hào sâu sắc của cả một vùng quê.
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-1c.jpg
Nói đến Kẻ Gỗ là chạm đến khát vọng ngàn đời của bao thế hệ người dân Hà Tĩnh, đặc biệt đối với cư dân các huyện Thạch Hà, Cẩm Xuyên và thành phố Hà Tĩnh cũ. Giữa dải đất miền Trung với điều kiện khí hậu vô cùng khắc nghiệt, nơi nắng hạn và bão lũ luân phiên thử thách con người, nền nông nghiệp từng trải qua những năm tháng dài phụ thuộc hoàn toàn vào "mẹ thiên nhiên".
bqbht_br_ho-ke-go-06ha.jpg
Bởi vậy, ước mơ cháy bỏng về một công trình thủy lợi tầm cỡ, đủ sức điều tiết nguồn nước, chủ động tưới tiêu cho đồng ruộng, giảm nhẹ thiên tai và ổn định đời sống Nhân dân đã bén rễ rất sâu trong tâm thức của mỗi người dân.
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-1da.jpg
Ý tưởng về việc xây dựng hồ chứa nước Kẻ Gỗ đã được “thai nghén” từ những năm đầu thế kỷ XX. Khi ấy, các nhà khoa học thủy lợi đã sớm nhận định vùng đất này sở hữu điều kiện địa hình và thủy văn thuận lợi với lưu vực rộng, lượng mưa dồi dào và địa hình phù hợp để hình thành hồ chứa lớn cùng hệ thống kênh mương phân phối nước. Thế nhưng, do những thăng trầm của hoàn cảnh lịch sử và chiến tranh kéo dài, dự án đành gác lại, phải trải qua hơn nửa thế kỷ chuẩn bị trước khi có điều kiện triển khai.
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-1.jpg
Dấu ấn đặc biệt và thiêng liêng nhất trong chặng đường chuẩn bị ấy chính là ngày 15/6/1957, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Hà Tĩnh. Người đã ân cần căn dặn: “Phải lục hồ sơ Kẻ Gỗ mà nghiên cứu trước đi, để khi có thời cơ là xây dựng”. Lời căn dặn giản dị nhưng hàm chứa tầm nhìn chiến lược đã trở thành động lực tinh thần to lớn, soi đường cho các thế hệ lãnh đạo và Nhân dân Hà Tĩnh trong hành trình biến khát vọng thành hiện thực.
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-2.jpg
Ngày 23/12/1974, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang bước vào giai đoạn cam go, ác liệt nhất, Chính phủ đã ban hành quyết định phê duyệt nhiệm vụ xây dựng hồ chứa nước Kẻ Gỗ tại xã Cẩm Mỹ, huyện Cẩm Xuyên cũ. Bản quyết định ra đời trong “mưa bom bão đạn” đã minh chứng đanh thép cho tầm nhìn chiến lược vĩ đại của Đảng và Nhà nước ta: Kiến thiết hậu phương vững mạnh, dọn đường cho kỷ nguyên tái thiết và vươn mình của đất nước sau chiến tranh.
ong-truong-kien-chu-tich-ha-tinh-tuyen-bo-khoi-cong-xay-dung-ho-ke-go-vao-sang-26-3-1976-anh-tu-lieu.jpg
Ngày 26/3/1976 lịch sử, công trình hồ Kẻ Gỗ chính thức làm lễ khởi công. Việc lựa chọn ngày khởi công đúng vào ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, thể hiện tinh thần xung kích của tuổi trẻ trong công cuộc xây dựng đất nước.
ho-ke-go-02aa.jpg
Ngày ra quân xây dựng công trình thực sự là một "ngày hội non sông". Hàng vạn con người từ khắp mọi miền của tỉnh Nghệ Tĩnh đã nô nức tụ hội về đại công trường Kẻ Gỗ, cờ đỏ sao vàng rợp bóng cả một vùng trời, khí thế thi đua lao động sôi nổi lan tỏa khắp nơi.
bqbht_br_ho-ke-go-01a.jpg
bqbht_br_san-bay-libi-trong-ho-ke-go-9a.jpg
bqbht_br_ho-ke-go-01-8472.jpg
Thời điểm xây dựng hồ Kẻ Gỗ, đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, máy móc thiết bị còn thiếu thốn, phần lớn khối lượng công việc được thực hiện bằng lao động thủ công. Vượt lên tất cả, bằng tinh thần đoàn kết keo sơn và ý chí quật cường, hàng vạn cán bộ, kỹ sư, công nhân cùng nhân dân đã kề vai sát cánh, chinh phục mọi nghịch cảnh.
bqbht_br_san-bay-libi-trong-ho-ke-go-14.jpg
Chỉ sau hơn 3 năm thi công, với khối lượng đào đắp hơn 10 triệu m3 đất đá, đổ hàng chục nghìn khối bê tông và lắp ráp hàng nghìn tấn thiết bị cơ khí, công trình cơ bản hoàn thành, vượt tiến độ hơn 3 năm so kế hoạch. Đó thực sự là một bản hùng ca, một kỳ tích chói lọi trong bối cảnh nền kinh tế nước nhà còn muôn vàn gian khó lúc bấy giờ.
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-1d.jpg
Hồ Kẻ Gỗ được hình thành không chỉ từ đất đá và bê tông, mà từ mồ hôi, công sức và cả tuổi xuân của biết bao con người. Có những giọt mồ hôi đã rơi, có những máu xương đã đổ xuống mảnh đất này để đổi lấy dòng nước mát hôm nay.
bqbht_br_ho-ke-go-06b.jpg
bqbht_br_ho-ke-go-07.jpg
bqbht_br_ho-ke-go-06aaa.jpg
Hồ Kẻ Gỗ có dung tích 345 triệu m3, lưu vực 223 km2, bao gồm nhiều hạng mục đập, tràn xả lũ, nhà máy thủy điện và hàng trăm km kênh mương đã góp phần quan trọng mở ra trang mới cho sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân Hà Tĩnh.
bqbht_br_ho-ke-go-06d.jpg
bqbht_br_ho-ke-go-06ah.jpg
0x5a0391-3488.jpg
Hiệu quả rõ nét nhất của công trình Kẻ Gỗ là tạo được bước chuyển căn bản trong sản xuất nông nghiệp. Công trình đảm bảo nước tưới cho hơn 26.000 ha, giúp năng suất lúa tăng vọt từ 60-65 kg/sào/vụ lên trên 280 kg/sào/vụ, riêng vùng Cẩm Xuyên cũ đạt trên 300 kg/sào/vụ, đưa nền nông nghiệp chuyển sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
bqbht_br_ho-ke-go-1-9474.jpg
bqbht_br_ho-ke-go-1-9474.jpg
bqbht_br_ho-ke-go-2-8421.jpg
Bên cạnh vai trò to lớn đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, hồ Kẻ Gỗ còn giữ vai trò quan trọng trong phòng, chống thiên tai như điều tiết dòng chảy, cắt giảm lũ, ngập úng cho vùng hạ du.
bqbht_br_ho-ke-go-06s.jpg
bqbht_br_ho-ke-go-06f.jpg
bqbht_br_ho-ke-go-06ha.jpg
Trong nhiều năm qua, công trình đã góp phần giảm thiểu đáng kể tác động của thiên tai, đặc biệt trong các đợt mưa lũ lớn. Đồng thời, duy trì nguồn nước ổn định trong mùa khô, bảo đảm an toàn dân sinh và phục vụ đắc lực cho sản xuất.
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-05a.jpg
Ngoài ra, hồ Kẻ Gỗ còn cung cấp nguồn nước sinh hoạt cho hơn 50.000 người dân tại các địa phương vùng hưởng lợi, cấp nước phát điện, phục vụ thương mại, dịch vụ và đời sống dân sinh.
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-1f.jpg
bqbht_br_ho-ke-go-4162.jpg
bqbht_br_ho-ke-go-01bc.jpg
Không dừng lại ở chức năng thủy lợi, hồ Kẻ Gỗ còn kiến tạo nên một vùng khí hậu ôn hòa, góp phần cải thiện môi trường sinh thái và cảnh quan tự nhiên, mở ra tiềm năng to lớn cho việc phát triển du lịch sinh thái, trở thành điểm đến văn hóa, lịch sử tự hào của du khách thập phương khi về thăm Hà Tĩnh.
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-7c.jpg
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-04aa.jpg
bqbht_br_ho-ke-go-02a.jpg
Đặc biệt, trong khu vực hồ Kẻ Gỗ có đền thờ cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, tọa lạc trên một hòn đảo nhỏ ngay giữa lòng hồ để tri ân công lao của cố Tổng Bí thư đối với công trình. Ngôi đền có kiến trúc 8 mái theo phong cách truyền thống, không gian tĩnh mịch, là địa chỉ du lịch tâm linh nổi tiếng.
bqbht_br_ho-ke-go-1-3825.jpg
bqbht_br_ho-ke-go-03.jpg
bqbht_br_ho-ke-go-03a.jpg
Ẩn sâu dưới mặt nước hồ Kẻ Gỗ phẳng lặng còn có một "tọa độ lửa" năm xưa, sân bay dã chiến Libi - nơi ghi dấu khúc tráng ca bi hùng của bộ đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến và người dân địa phương trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước.
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-01ca.jpg
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-01c.jpg
bqbht_br_ho-ke-ogo-ha-tinh-01.jpg
Trong lòng hồ Kẻ Gỗ còn có công trình đền thờ được xây dựng trên tổng diện tích 5.000 m2 để tưởng nhớ, tri ân các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh tại trận địa sân bay dã chiến Libi và tuyến đường 21, 22 trong cuộc kháng chiến cứu quốc.
adji-0574.jpg
adji-0580.jpg
adji-0606.jpg
Những năm qua, Trung ương cùng Hà Tĩnh đã và đang tập trung nguồn lực đầu tư nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống công trình. Việc đầu tư không chỉ góp phần nâng cao năng lực điều tiết nước mà còn bảo đảm an toàn công trình trước những tác động ngày càng phức tạp của thiên tai và biến đổi khí hậu.
bqbht_br_ho-ke-go-3.jpg
Sau 50 năm xây dựng và vận hành khai thác, hồ Kẻ Gỗ tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp và quản lý tài nguyên nước trên địa bàn.
bqbht_br_ho-ke-go-3a.jpg
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và yêu cầu phát triển ngày càng cao, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh - đơn vị quản lý, vận hành hồ Kẻ Gỗ hướng tới mục tiêu việc quản lý, khai thác chuyển từ tư duy “quản lý công trình” sang “quản trị tài nguyên nước hiện đại”, thích ứng với biến đổi khí hậu, đẩy mạnh chuyển đổi số và khai thác hiệu quả, đa mục tiêu hệ thống thủy lợi Kẻ Gỗ.

Chủ đề Nông nghiệp, nông thôn và nông dân

Đọc thêm

Hà Tĩnh “phủ sóng” eCDT cho 100% tàu cá

Hà Tĩnh “phủ sóng” eCDT cho 100% tàu cá

Nhờ triển khai sát thực tế, “cầm tay chỉ việc” cho ngư dân, Hà Tĩnh đã đưa phần mềm eCDT vào sử dụng trên toàn bộ tàu cá, góp phần siết chặt quản lý, minh bạch hoạt động khai thác thủy sản.
Mùa gom mật ngọt...

Mùa gom mật ngọt...

Những ngày này, nhiều người nuôi ong ở xã vùng núi Vũ Quang (Hà Tĩnh) đã bắt đầu bận rộn với công việc chia đàn, kiểm tra chất lượng mật và thu hoạch sớm.
Giá cây giống keo, tràm cao chưa từng có!

Giá cây giống keo, tràm cao chưa từng có!

Bước vào chính vụ trồng rừng, nhu cầu tăng mạnh trong khi nguồn cung hạn chế khiến giá cây giống keo, tràm ở Hà Tĩnh tăng cao, thậm chí có dấu hiệu khan hiếm, gây áp lực lớn cho người trồng.
Từ vườn mẫu đến hành trình xây dựng "làng hữu cơ"

Từ vườn mẫu đến hành trình xây dựng "làng hữu cơ"

Từ “hạt nhân" là mô hình chăn nuôi lợn hữu cơ theo chuỗi giá trị liên kết với Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm, xã Thạch Lạc (tỉnh Hà Tĩnh) đang từng bước hình thành các chuỗi giá trị sản xuất hữu cơ, đặt nền móng cho “Làng hữu cơ” xanh, bền vững và giàu bản sắc.
Mùa ngô nếp non bên bờ Ngàn Sâu

Mùa ngô nếp non bên bờ Ngàn Sâu

Những ngày này, người dân các xã Hà Linh, Hương Phố, Hương Khê, Hương Bình (tỉnh Hà Tĩnh) đang bước vào mùa thu hoạch ngô non. Phương thức canh tác này giúp nhiều hộ dân tăng giá trị sản xuất trên cùng diện tích.
Ngư dân Hà Tĩnh trúng đậm cá trích đầu mùa

Ngư dân Hà Tĩnh trúng đậm cá trích đầu mùa

Những ngày gần đây, bà con ngư dân xã Tiên Điền (Hà Tĩnh) phấn khởi khi liên tiếp trúng đậm cá trích đầu mùa. Sau mỗi chuyến biển là những mẻ lưới nặng tay, mang về thu nhập khá cùng tinh thần hăng hái bám biển vươn khơi.
Từ liên kết sản xuất đến hình thành hệ sinh thái nông nghiệp, Hà Tĩnh từng bước nâng tầm nông sản

Từ liên kết sản xuất đến hình thành hệ sinh thái nông nghiệp, Hà Tĩnh từng bước nâng tầm nông sản

Hà Tĩnh đang từng bước xây dựng hệ sinh thái sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, gắn vùng nguyên liệu với chế biến sâu và liên kết tiêu thụ. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.
Chuẩn bị tốt kịch bản làm việc, quyết tâm gỡ "thẻ vàng" IUU

Chuẩn bị tốt kịch bản làm việc, quyết tâm gỡ "thẻ vàng" IUU

Hà Tĩnh tập trung khắc phục tồn tại, hạn chế trong chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU); chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để phục vụ Đoàn Thanh tra EC, quyết tâm cùng cả nước gỡ cảnh báo “thẻ vàng”.