Ở thôn Bắc Sơn, xã Can Lộc, mỗi dịp thu về, cựu chiến binh Ngô Đình Danh vẫn giữ thói quen kể cho con cháu nghe những câu chuyện về quê hương. Phần lớn ký ức ấy được truyền lại từ cha ông, rồi bồi đắp qua những năm tháng ông đã sống, chiến đấu và chứng kiến từng bước đổi thay của quê nhà. Bởi thế, lịch sử với người cựu chiến binh không chỉ nằm trong sách vở hay những dấu tích được lưu giữ, mà hiện hữu trong từng địa danh thân thuộc, trong ký ức mỗi gia đình và diện mạo quê hương hôm nay.
“Ngày trước, cha ông kể cho chúng tôi nghe để biết quê hương đã trải qua những gì. Nay đến lượt mình, tôi lại kể cho con cháu. Phải để thế hệ sau tự hào, biết ơn và hiểu rằng, cuộc sống hôm nay được đánh đổi bằng rất nhiều hy sinh, gian khổ của cha ông” - ông Danh chia sẻ.
Ở Can Lộc, mỗi địa danh đều gắn với một dấu mốc của lịch sử cách mạng. Bến đò Thượng Trụ là nơi diễn ra Hội nghị thành lập Đảng bộ lâm thời tỉnh Hà Tĩnh vào tháng 3/1930. Nền Huyện đường là nơi đặt trung tâm bộ máy cai trị của chính quyền phong kiến huyện Can Lộc xưa, đồng thời là một trong những địa điểm diễn ra các cuộc đấu tranh của quần chúng trong phong trào Xô viết 1930-1931. Tượng đài Xô viết Nghệ Tĩnh là công trình ghi dấu, tưởng niệm những người con Can Lộc đã hy sinh trong phong trào đấu tranh cách mạng, đồng thời là địa chỉ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ…
Gần một thế kỷ trôi qua, những địa danh ấy vẫn hiện diện, những câu chuyện được kể mãi, tiếp thêm niềm tự hào cho các thế hệ. Từ vùng quê từng trải qua chiến tranh, gian khó, Can Lộc đang vươn mình thành một vùng trung tâm năng động, với hạ tầng được đầu tư, không gian đô thị từng bước mở rộng, công nghiệp, thương mại, dịch vụ ngày càng phát triển.
Các dự án như Khu đô thị Phúc Sơn, mở rộng không gian Khu công nghiệp Hạ Vàng tạo thêm những động lực mới cho quá trình đô thị hóa, thu hút đầu tư. Trong nông nghiệp, tích tụ ruộng đất, hình thành các vùng sản xuất tập trung lúa gạo, rau màu đang mở ra hướng sản xuất quy mô, nâng cao giá trị. Đổi thay không chỉ hiện hữu trên diện mạo quê hương mà còn trong tư duy và khát vọng vươn lên của người dân.
Ông Nguyễn Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND xã Can Lộc cho hay: “Địa phương xác định khai thác tốt tiềm năng, lợi thế, đồng thời tạo môi trường thuận lợi để thu hút các nguồn lực đầu tư. Cùng với phát triển nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị, xã chú trọng thương mại, dịch vụ, công nghiệp, hạ tầng; qua đó tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập và đời sống cho người dân”.
Rời Can Lộc, về với Việt Xuyên, câu chuyện về một vùng quê cách mạng hôm nay được tiếp nối trong một diện mạo mới. Trong ký ức nhiều thế hệ, “Làng đỏ” Phù Việt in đậm dấu ấn của phong trào cách mạng, nơi hình thành Chi bộ Đảng đầu tiên của huyện Thạch Hà (cũ); nhà cụ Mai Kính từng là địa điểm diễn ra Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ nhất vào tháng 9/1930. Những dấu tích ấy vẫn được gìn giữ, trở thành chứng nhân của một thời kỳ lịch sử đặc biệt. Phù Việt của những năm tháng cách mạng vì thế vẫn hiện diện trong ký ức người dân, trở thành niềm tự hào của cả vùng quê.
“Làng đỏ” nay thuộc thôn Hòa Bình, với hơn 500 hộ dân, hơn 2.000 nhân khẩu. Từ một vùng quê thuần nông, thôn Hòa Bình đang đứng trước những cơ hội mới khi lợi thế kết nối ngày càng rõ nét; không gian công nghiệp, thương mại, dịch vụ, đường giao thông từng bước được mở rộng, những công trình mới đang dần hình thành. Dự án Khu công nghiệp VSIP Hà Tĩnh là một trong những dấu mốc quan trọng trong hành trình ấy. Địa phương đang tập trung hoàn thiện quy hoạch, đầu tư hạ tầng, phát triển các cụm công nghiệp, thương mại, dịch vụ và tiểu thủ công nghiệp. Cụm công nghiệp Phù Việt hiện đạt gần 80% tỷ lệ lấp đầy; một số dự án mới đang được đề xuất, trong đó có dự án SXKD, gia công cơ khí, lắp ráp thiết bị điện đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.
Những chuyển động ấy đang từng bước làm thay đổi diện mạo quê hương và mở ra những hướng sinh kế mới cho người dân. Từ chỗ chủ yếu gắn với ruộng đồng, nhiều người đã chủ động chuyển đổi nghề, tham gia SXKD, dịch vụ, tìm kiếm việc làm tại các cơ sở, doanh nghiệp trên địa bàn. Các làng nghề truyền thống như làm nón, làm bún, bánh, miến tiếp tục được duy trì, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân.
Ông Võ Văn Thanh - Trưởng thôn Hòa Bình chia sẻ: “Quê hương thay đổi thì cách làm ăn, sinh kế của người dân cũng thay đổi theo. Trước đây, phần lớn bà con sống dựa vào ruộng đồng, nay nhiều người đã chủ động chuyển sang kinh doanh, dịch vụ, làm việc tại các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp. Điều đáng mừng là người dân thích nghi khá nhanh, mạnh dạn tìm hướng đi mới để nâng cao thu nhập. Đến nay, thu nhập bình quân đầu người của thôn đạt xấp xỉ 60 triệu đồng/năm. Chúng tôi mong các dự án, hạ tầng tiếp tục được đầu tư, tạo thêm việc làm để người dân có điều kiện xây dựng cuộc sống ngày càng ấm no ngay trên quê hương mình”.
Thôn Hòa Bình hôm nay đang chuyển mình theo hướng năng động hơn, nhưng vẫn giữ mạch nguồn truyền thống của một “Làng đỏ”. Đó cũng là cách viết tiếp câu chuyện của một vùng quê cách mạng: gìn giữ những giá trị đã làm nên truyền thống, đồng thời chủ động nắm bắt cơ hội mới để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, để cuộc sống của người dân ngày một ấm no hơn.
Từ những miền quê cách mạng năm xưa, những con đường mới, vùng sản xuất mới, không gian công nghiệp, thương mại, dịch vụ đang mở ra nhiều cơ hội phát triển. Những đổi thay hôm nay chính là cách thế hệ sau viết tiếp câu chuyện của cha ông, để những miền quê từng làm nên lịch sử mang sắc màu mới trên bản đồ phát triển của Hà Tĩnh.
