Viếng chồng - Một bài thơ cảm động

Trong thơ ca Việt Nam có nhiều bài thơ hay khi viết về đề tài thăm viếng liệt sỹ như: "Viếng bạn" của Hoàng Lộc hay "Mồ anh hoa nở" của nhà thơ Thanh Hải. Nhưng, nhà thơ Trần Ninh Hồ đã sáng tạo một tứ thơ cảm động bắt đầu từ tình huống người vợ đi viếng mộ chồng...

Bài thơ như một câu chuyện kể với kết thúc bất ngờ thấm đẫm tình người nhân hậu, một nốt trầm sâu thẳm đã tôn vinh hình ảnh người Phụ nữ Việt Nam. Và chỉ có ở Việt Nam - một đất nước trải qua bao cuộc chiến tranh mới có danh hiệu cao quý: Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Viếng chồng

- Chị ơi!

Chỉ gọi được thế thôi

Anh chiến sỹ đưa đường bỗng thấy nghẹn lời

Không làm sao anh còn nói nổi:

Chị đặt hoa nhầm rồi

Mộ anh ấy ở bên tay trái

Chỉ có một vòng hoa chị mang từ quê lại

Hoa viếng mộ bên này đã có chúng tôi!

- Chị hiểu ý em rồi

Xin cho chị đặt hoa bên mộ đó

Cả cánh rừng chỉ có hai ngôi mộ

Viếng mộ anh có chị đến đây rồi.

(Trần Ninh Hồ)

Bài thơ chỉ có hai câu đối thoại đậm chất văn xuôi tự sự: Anh chiến sỹ đưa đường phát hiện ra chị đã nhầm khi đặt hoa lên ngôi mộ người đồng đội của chồng chị:

- Chị đặt hoa nhầm rồi

Mộ anh ấy ở bên tay trái

Chỉ có một vòng hoa chị mang từ quê lại

Hoa viếng mộ bên này đã có chúng tôi.

Câu thơ bỗng nhiên nghẹn thắt trước tình huống khó xử. Hoa chị mang từ quê, hình ảnh của anh luôn ở trong tâm trí của chị làm sao chị nhầm được? Đây là một trường đoạn của cuốn phim quay chậm làm cho người trong cuộc và người đọc hồi hộp. Cao trào tình cảm của vận động tứ thơ chính là câu trả lời của người vợ:

- Chị hiểu ý em rồi

Xin cho chị đặt hoa bên mộ đó

Cả cánh rừng chỉ có hai ngôi mộ

Viếng mộ anh có chị đến đây rồi

Bài thơ kết thúc nhưng có sức lan tỏa lay thức mạnh. Chính bản thân chị là bó hoa đẹp đậm sắc hương quê nghiêng mình trước nấm mộ của anh. Chắc người đã khuất thấm được sự cảm thông chia sẻ nhân ái ấy. Tôi chợt nhớ đến ý thơ của một bài khá nổi tiếng: Thắp hương đầu gió cho cả nghĩa trang thơm chung.

Bài thơ Viếng chồng viết giản dị, câu chữ bình thường nhưng có sự ám ảnh mạnh mẽ bởi tình người. Chất thơ chính là đằng sau những câu đối thoại ngắn gọn đã chạm được cõi lòng trắc ẩn. Ta ngỡ như còn nghe được cả tiếng nức nở nghẹn ngào của người lính dẫn đường và người vợ đến viếng mộ chồng. Có lẽ giọt nước mắt của chị đã thấm vào mạch đất: Viếng mộ anh có chị đến đây rồi.

Bên mộ 10 nữ liệt sỹ TNXP Ngã ba Đồng Lộc. Ảnh: vov.vn
Bên mộ 10 nữ liệt sỹ TNXP Ngã ba Đồng Lộc. Ảnh: vov.vn

Chị đến mang theo cả hồn quê, hương quê từ bó hoa chị mang từ quê lại. Những người lính đã hi sinh vì đất nước không bao giờ cô đơn trong vòng tay thân thương của Tổ quốc, của mọi người mà viếng mộ là một hình ảnh thật cảm động.

Tháng 7/2013

Đọc thêm

Kỳ lạ Táo Quân "trái mùa" vừa lên sóng

Kỳ lạ Táo Quân "trái mùa" vừa lên sóng

Táo Quân 2026 khiến nhiều khán giả bất ngờ khi lên sóng tối 29/3, sau nhiều tuần kể từ Tết Nguyên đán. Chương trình có thời lượng ngắn, tái hiện lại tiết mục trong Táo Quân 2017.
Podcast tản văn: Hoa gạo- Ngọn lửa của ký ức

Podcast tản văn: Hoa gạo- Ngọn lửa của ký ức

Có những loài hoa cất giữ bao tháng năm tuổi thơ trong trẻo, đầy thương nhớ. Và cứ mỗi độ tháng Ba về, sắc đỏ hoa gạo lại bừng lên như đánh thức những miền ký ức đã ngủ yên...
Podcast tản văn: Bồi hồi tiếng mẹ ru xưa

Podcast tản văn: Bồi hồi tiếng mẹ ru xưa

Giữa dòng ký ức, điều đọng lại sâu sắc nhất là tình thân và những lời ru của bà, của mẹ. Giản dị mà bền bỉ, lời ru theo ta suốt cuộc đời, để mỗi lần nhớ lại vẫn bồi hồi giữa bao đổi thay.
Cụ bà gần trăm tuổi đam mê đọc sách

Cụ bà gần trăm tuổi đam mê đọc sách

Khi nhiều người trẻ không mấy mặn mà với trang sách thì chuyện một cụ bà 96 tuổi ở xã Lộc Hà (Hà Tĩnh) xem đọc sách như một thú vui mỗi ngày thật đáng để suy ngẫm về văn hóa đọc.
Podcast truyện ngắn: Bố tớ là bộ đội

Podcast truyện ngắn: Bố tớ là bộ đội

Một chuyến thăm doanh trại đã giúp cậu bé Dũng hiểu rằng, người lính thời bình không chỉ cầm súng mà còn lao động, vun trồng. Từ đó, niềm tự hào về bố được bồi đắp bằng một tình yêu trọn vẹn, giản dị mà sâu sắc.
Podcast tản văn: Vườn xưa hoa trái

Podcast tản văn: Vườn xưa hoa trái

Một khu vườn quê giản dị với khế, ổi, bưởi, me… đã ươm mầm ký ức tuổi thơ trong trẻo. “Vườn xưa hoa trái” là hành trình trở về, nơi hương vị cũ đánh thức những thương nhớ dịu dàng.
Táo Quân bất ngờ trở lại

Táo Quân bất ngờ trở lại

Đài truyền hình Việt Nam chính thức xác nhận Táo Quân trở lại. Chương trình được phát sóng vào cuối tháng 3.