Sách điện tử chính thống – Cung không đáp ứng cầu

Vẫn còn khó khăn khi tìm ebook chính thống

Nhiều bạn đọc nhất là các bạn đọc trẻ tuổi chia sẻ rằng, hiện nay họ lựa việc đọc sách điện tử thay vì sách giấy bởi sự tiện lợi khi mang theo cũng như chi phí sử dụng rẻ hơn sách giấy. Nhất là khi thị trường máy đọc sách hiện rất phong phú và đa dạng, phục vụ bạn đọc mọi lứa tuổi. Với màn hình e-ink mang lại trải nghiệm gần giống với việc đọc trên giấy thật, giúp người đọc hạn chế mỏi mắt và có thể sử dụng trong thời gian dài. Không chỉ dừng lại ở đó, các thiết bị này ngày càng được thiết kế nhỏ gọn, tiện lợi, thậm chí đã xuất hiện phiên bản hiển thị màu, đáp ứng đa dạng nhu cầu của người dùng.

Bạn Thanh Dung (Thanh Hóa) chia sẻ: “Tôi có sở hữu một chiếc Kindle để đọc sách điện tử, chỉ cần một thiết bị này đã có thể đọc được rất nhiều đầu sách khác nhau. Tôi có thể đọc quyển sách mình thích mọi lúc mọi nơi mà không cần phải cầm theo sách giấy khá nặng”.

Mặc dù vậy, nhiều độc giả cho rằng, họ gặp ít nhiều khó khăn khi tìm các file sách điện tử đặc biệt là các cuốn sách, truyện mới ra, truyện đang “hot” trên các website hay trang bán sách của các nhà xuất bản, đơn vị phát hành hay các nhà sách.

Là một người rất thích đọc sách, bạn Ngọc Huế (Hưng Yên) cho biết: “Tôi đã đọc sách điện tử được 3 năm, tôi rất thích đọc sách ebook, nhưng không phải lúc nào cũng dễ dàng tìm được cuốn sách mình thích, đặc biệt ở những nguồn chính thống như các nhà xuất bản, nhà sách, nhất là với những cuốn sách mới, sách “hot search”. Như cuốn Con đường tơ lụa - Vạn dặm xa từ Pakistan tới Tây An của Nhà xuất bản Lao Động, tôi đã tìm kiếm trên mạng nhưng không thấy ấn bản điện tử của chính các đơn vị phát hành sách hay các nguồn chính thống khác. Hay như cuốn Con đường Hồi giáo của tác giả Nguyễn Phương Mai thì có thể tìm được các file ebook từ các hội nhóm chia sẻ, chứ không có bản chính thống".

Thực tế là, khi tìm kiếm tên một quyển sách kèm từ khóa “epub” hay “ebook”, kết quả thường trả về từ những website tổng hợp, những hội nhóm chia sẻ file sách điện tử chứ không phải từ nhà xuất bản hay các đơn vị phát hành sách.

Cùng quan điểm với Huế, bạn Thùy Dung (Thanh Hóa) chia sẻ thêm: “Một số ebook chuyên khảo có thể tìm thấy trên nền tảng của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, nhưng không nhiều. Tôi muốn đọc thêm các tác phẩm văn học của Nhã Nam hay Nhà xuất bản Trẻ, nhưng không phải cuốn nào cũng có ebook chính thống”.

Độc giả tìm đến “lối đi riêng” dù có nhiều bất cập

Trong bối cảnh đó, nhiều độc giả dần hình thành một “lối đi riêng”, đó là tìm đến các nguồn ebook không chính thống để đáp ứng nhu cầu đọc sách của họ.

Bạn Minh Dũng, một người dùng thiết bị đọc sách điện tử tại Hà Nội cho biết thường xuyên tìm đọc theo cách đó. “Các quản trị viên của các nhóm này thường sẽ có kho tổng hợp các đầu sách của họ, đôi khi miễn phí và cũng có nhiều nơi yêu cầu phải trả một mức phí dao động khoảng 200 nghìn đồng để có thể truy cập vào kho sách của họ. Các website thì hiện nay khó tìm kiếm hơn, nhưng cũng có 1-2 webite lớn vẫn duy trì việc cung cấp ebook tiếng Việt miễn phí”, Minh Dũng chia sẻ.

Nói về kinh nghiệm khi phải tìm đến các nguồn sách không chính thống, chị Lan Hương (Hà Nội) cho biết: “Tôi và con tôi đều rất thích đọc sách. Trước kia, mỗi tháng hai mẹ con phải chi khoản tiền không nhỏ so với thu nhập của tôi để mua sách. Vì thế mẹ con tôi chuyển sang đọc ebook với chi phí hợp lý hơn. Tuy nhiên, tôi cũng gặp một số khó khăn khi tìm mua bản ebook những cuốn sách mới, sách đang nổi, vì thế tôi đã mò vào các hội nhóm chia sẻ sách và mua, hoặc thậm chí được tải xuống những cuốn ebook miễn phí. Cũng biết là đọc sách từ các nguồn không chính thống thì sẽ bất lợi cho ngành xuất bản, nhưng xuất phát từ một người mê sách nhưng không có nhiều điều kiện để thỏa mãn đam mê này tôi đành tìm đến ebook và các nguồn sách được chia sẻ trong các hội nhóm”.

Rõ ràng, vì nhiều lý do khách quan và chủ quan, bạn đọc đang tìm đến các nguồn sách ebook không chính thống như một cách để thỏa mãn cơn khát sách. Nhưng với nguồn sách ấy, có thể bạn đọc cũng gặp không ít rủi ro khi sử dụng.

Phải tìm đến những nguồn sách ebook không chính thức, nên những độc giả như chị Hương, bạn Dũng, bạn Dung,... không tránh khỏi băn khoăn về những rủi ro cũng như bất cập trong quá trình sử dụng.

Không chỉ lo lắng về vấn đề bản quyền, Minh Dũng còn chia sẻ nhiều bất cập khi sử dụng các bản ebook không chính thức: “Chất lượng ebook từ các hội nhóm không ổn định, phụ thuộc vào người tải lên. Có file đẹp, nhưng cũng có file lỗi, định dạng kém. Tôi thường phải tải nhiều bản để chọn, rất mất thời gian, thậm chí không tìm được bản ưng ý”.

Sẵn sàng trả phí nếu có lựa chọn tốt hơn

Rõ ràng, chất lượng của các cuốn sách ít nhiều cũng khiến những người đam mê đọc sách cảm thấy chưa thực sự được thỏa mãn. Bởi vậy, dù tìm đến nguồn sách lậu như giải pháp nhất thời cho việc thiếu bản ebook chính thống, nhiều độc giả khẳng định họ sẵn sàng chi trả nếu có sản phẩm chất lượng hơn.

Với quan điểm như vậy, bạn Bảo Châu (Thành phố Hồ Chí Minh) bày tỏ sẵn sàng chi trả một số tiền để có thể tiếp cận với nguồn ebook chính thống được bảo đảm chất lượng từ nội dung đến hình thức. “Hằng tháng tôi cũng đang chi trả cho các ứng dụng xem phim và nghe nhạc. Chung quanh bạn bè tôi cũng có rất nhiều người sẵn sàng chi trả cho các nội dung phải trả phí, chỉ cần nội dung đó chất lượng và đáp ứng được nhu cầu của họ, sách ebook cũng vậy”, Bảo Châu khẳng định.

Quả thực, nhu cầu đối với ebook chính thống là có thật, thậm chí ngày càng rõ ràng. Nhiều độc giả mong muốn các nhà xuất bản và đơn vị phát hành mở rộng việc cung cấp ebook, đặc biệt với các đầu sách mới và có giá trị.

“Tôi hiểu rằng, vì lý do bán sách giấy, hay các vấn đề bản quyền,... nhiều cuốn sách mới, sách “hot” không được điện tử hóa và bán. Nhưng hy vọng trong tương lai tôi có thể dễ dàng tìm mua những bản sách điện tử như vậy với mức phí phù hợp. Tôi thấy ở nhiều quốc gia, sách giấy và sách ebook được phát hành song song và đều tìm được lớp độc giả phù hợp. Tôi tin rằng, thị trường sách Việt Nam trong tương lai cũng sẽ làm được điều tương tự”, Minh Dũng bày tỏ hy vọng.

Còn Thùy Dung kỳ vọng Việt Nam sẽ có một nền tảng phát hành ebook tương tự Amazon, cung cấp các gói dịch vụ linh hoạt, phù hợp với thói quen đọc sách hiện đại.