Vụ xuân thắng lợi, tạo đà cho tăng trưởng nông nghiệp Hà Tĩnh

Cơ cấu giống chất lượng, khung thời vụ hợp lý

Đến nay, bà con nông dân trên địa bàn Hà Tĩnh đã cơ bản thu hoạch gần 100% diện tích lúa xuân 2025. Theo đánh giá của ngành chuyên môn, mặc dù một số địa phương như huyện Kỳ Anh, Cẩm Xuyên, Hương Khê, TP Hà Tĩnh… chịu ảnh hưởng bởi thời tiết mưa lũ bất thường, song toàn tỉnh vẫn đạt kết quả tích cực. Năng suất bình quân toàn tỉnh đạt 61,72 tạ/ha, tăng 0,54 tạ/ha so với năm 2024; tổng sản lượng vượt mốc 365.800 tấn.

Thành quả này là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố được triển khai đồng bộ ngay từ đầu vụ. Công tác lựa chọn cơ cấu giống được chỉ đạo sát sao, bài bản, sử dụng các giống có năng suất cao, chất lượng tốt, thích ứng với điều kiện sinh thái, thổ nhưỡng.

Tại huyện Nghi Xuân, vụ xuân năm nay ghi nhận năng suất trung bình đạt 57,5 tạ/ha, mức cao nhất từ trước đến nay. Trước đây, nông dân chủ yếu gieo cấy giống chất lượng thấp như N24, Xi23, XT28… thì nay đã mạnh dạn chuyển sang giống chất lượng cao như Bắc Thịnh, Nếp 98, VNR20... Theo ông Lê Anh Đức - Phó Trưởng phòng NN&MT huyện Nghi Xuân, việc thay thế giống cũ bằng các loại giống mới phù hợp hơn với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và kỹ thuật canh tác đã giúp nâng cao chất lượng hạt gạo và hiệu quả sản xuất.

Cùng với đó, việc gieo cấy đúng khung thời vụ, đồng bộ giữa các vùng đã giúp cây lúa trổ bông tập trung từ ngày 25/4 đến 5/5 - thời điểm thời tiết thuận lợi, ít sâu bệnh, tạo điều kiện để đạt năng suất cao.

Ông Nguyễn Tống Phong - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi (Sở NN&MT) cho biết: “Được sự quan tâm chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh, ngành chuyên môn và chính quyền địa phương, bà con đã thực hiện gieo cấy đúng lịch thời vụ, tuân thủ cơ cấu giống và quy trình kỹ thuật, tạo điều kiện thuận lợi cho lúa sinh trưởng, phát triển tốt là yếu tố tiên quyết để lúa vụ xuân đạt năng suất cao. Việc triển khai thời vụ gieo cấy tập trung, đồng loạt cũng tạo thuận lợi trong công tác chăm sóc, điều tiết nước và phòng trừ sâu bệnh. Các đối tượng sâu bệnh trên lúa được khống chế kịp thời, nhất là bệnh đạo ôn, góp phần bảo vệ an toàn sản xuất”.

Tích tụ ruộng đất - hình thành vùng sản xuất hàng hóa

Trên cánh đồng hơn 30 ha tại thôn Nam Yên (xã Nam Phúc Thăng, Cẩm Xuyên), bà con nông dân hân hoan đón niềm vui “kép” khi được mùa, được giá.

Ông Phan Đăng Nhị (thôn Nam Yên) chia sẻ: “Đây là vụ đầu tiên chúng tôi sản xuất trên cánh đồng tập trung sau khi chuyển đổi ruộng đất, chủ yếu gieo cấy giống Khang Dân 18, năng suất đạt 65 tạ/ha, cao nhất từ trước đến nay. Việc thu hoạch và vận chuyển diễn ra thuận lợi, nhanh chóng”.

Theo ông Lê Ngọc Hà - Phó Chủ tịch UBND huyện Cẩm Xuyên, tại các vùng đã thực hiện tập trung, tích tụ ruộng đất, huyện quan tâm chỉ đạo sản xuất “một giống, một thời vụ, một quy trình kỹ thuật”.

Đồng thời, địa phương chú trọng thúc đẩy liên kết giữa người dân và doanh nghiệp nhằm ổn định đầu ra, nâng cao giá trị sản phẩm và cải thiện thu nhập. Nhờ sản xuất tập trung, cơ giới hóa được áp dụng rộng rãi, việc điều tiết nước cũng chủ động hơn, góp phần rút ngắn thời gian sản xuất và giảm chi phí đầu vào.

Hiện nay, quá trình chuyển đổi, tích tụ ruộng đất tại Hà Tĩnh đang bước sang giai đoạn mới, không chỉ mở rộng quy mô mà còn gắn liền với đổi mới phương thức sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật và định hướng sản xuất hàng hóa. Nhiều mô hình sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị đã hình thành như mô hình lúa hữu cơ kết hợp nuôi rươi tại huyện Đức Thọ; sản xuất lúa theo hướng hữu cơ tại xã Kỳ Phú (huyện Kỳ Anh); mô hình lúa chất lượng cao tại HTX Thương mại dịch vụ nông nghiệp Hạ Vàng đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao (Can Lộc); sản xuất lúa tập trung tại HTX Nông nghiệp Đồng Tiến (phường Đồng Môn, TP Hà Tĩnh);...

Ông Nguyễn Văn Chiến - Giám đốc HTX Nông nghiệp Thống Nhất - Xuân Lam (xã Xuân Lam, Nghi Xuân) cho biết: “Chuyển đổi ruộng đất đã giúp HTX mở rộng sản xuất, thuận lợi hơn trong việc hợp tác với doanh nghiệp. Vụ xuân 2025, HTX phối hợp với Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm triển khai mô hình lúa hữu cơ trên diện tích 12 ha tại vùng sản xuất tập trung, sử dụng giống DT39 ngắn ngày, có khả năng chống rét tốt”.

Tính đến thời điểm này, 10/12 huyện, thành phố trong tỉnh đã thực hiện tích tụ, tập trung ruộng đất với tổng diện tích hơn 10.120 ha, đạt 67,47% kế hoạch theo Nghị quyết số 06-NQ/TU về lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tập trung, tích tụ ruộng đất gắn với xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021–2025 và những năm tiếp theo.

Trong đó, hơn 320 ha được tích tụ thông qua hình thức thuê hoặc chuyển nhượng quyền sử dụng đất, giúp các cá nhân, hợp tác xã và doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư sản xuất theo hướng quy mô lớn, hiện đại.

Ông Trần Hữu Khanh - Phó Giám đốc Sở NN&MT tỉnh Hà Tĩnh khẳng định: “Sản xuất lúa vụ xuân 2025 tiếp tục giành thắng lợi, năng suất lúa đạt cao. Kết quả này có được nhờ sự chủ động từ chính quyền các cấp và tinh thần trách nhiệm cao của người dân trong việc tuân thủ lịch thời vụ, cơ cấu giống, áp dụng quy trình kỹ thuật chăm sóc.

Một điểm nhấn đáng chú ý là việc tích tụ, tập trung ruộng đất được đẩy mạnh, tạo nền tảng thuận lợi để ứng dụng cơ giới hóa và các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất; nhờ đó, các vùng sản xuất hàng hóa quy mô lớn đã được hình thành, giúp nâng cao tính đồng nhất và giá trị thương phẩm của sản phẩm. Thành công của vụ sản xuất này đã tạo khí thế tích cực để người dân toàn tỉnh bước vào vụ hè thu với tinh thần phấn khởi, quyết tâm cao; đồng thời góp phần quan trọng giúp ngành nông nghiệp phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2,8% trong năm 2025”.