Trường Mầm non Trí Đức là một trong 2 dự án được thụ hưởng các chính sách hỗ trợ của tỉnh dành cho XHH đầu tư giáo dục
“Nhấn ga” cơ chế, chính sách
Theo các nhà đầu tư mà chúng tôi tiếp xúc thì thuận lợi lớn nhất trong quá trình thực hiện các dự án giáo dục trên địa bàn tỉnh đó là sự tạo điều kiện về chủ trương đầu tư và bố trí đất đai để xây dựng các trường học.
TP Hà Tĩnh với sự ủng hộ, vào cuộc của cấp ủy, chính quyền đã phát triển mạnh mẽ các cơ sở giáo dục ngoài công lập.
Ở TX Kỳ Anh, cơ hội đầu tư ở lĩnh vực này cũng đang rộng mở. Ông Phan Duy Vĩnh - Phó Chủ tịch UBND thị xã cho biết: UBND thị xã giao các phòng chức năng thực hiện thủ tục nhanh gọn, vướng ở đâu sẵn sàng vào cuộc tháo gỡ ở đó, vì vậy, tiến độ thực hiện các dự án rất nhanh. Ví dự như: Trường Mầm non Hoa Sen ở phường Sông Trí, từ khi thẩm định dự án cho đến lúc hoàn thành cơ sở vật chất, đi vào hoạt động chỉ sau 8 tháng.
Bên cạnh ghi nhận những tác động quan trọng trong chính sách của tỉnh, nhiều ý kiến cũng cho rằng, cần “nhấn thêm ga” để đầu tư cho chiều sâu đối với lộ trình xã hội hóa (XHH) giáo dục. Thực tế cho thấy, so với việc thu hút đầu tư ở các lĩnh vực kinh tế khác, nguồn ngân sách đầu tư cho XHH giáo dục hiện nay còn hết sức khiêm tốn. Đến năm 2015 và 2016, tỉnh ta mới ban hành 2 chính sách khuyến khích các dự án đầu tư ở lĩnh vực XHH giáo dục (tại Quyết định số 53/2015/QĐ-UBND về miễn tiền thuê đất các cơ sở thực hiện XHH ở một số lĩnh vực và Quyết định 03/2016/QĐ-UBND quy định về hỗ trợ lãi suất đối với khách hàng vay vốn tại Quỹ Đầu tư phát triển để đầu tư các lĩnh vực kết cấu hạ tầng KT-XH được ưu tiên phát triển). Các chính sách này mới chỉ thực thi hỗ trợ được trong 2 năm (2015 và 2016) với tổng số tiền khoảng 2 tỷ đồng/năm.
Năm 2017, ngoài chính sách miễn thuế đất được tiếp tục thực hiện thì việc hỗ trợ lãi suất cho các dự án XHH giáo dục đã được vay vốn tại Quỹ Đầu tư phát triển theo Quyết định 03 đang tạm thời gián đoạn vì tỉnh chưa bố trí ngân sách cấp bù lãi suất. Mặt khác, thời gian thực hiện Quyết định 03 khá ngắn với quy định hỗ trợ lãi suất cho các dự án được giải ngân từ ngày 1/1/2015 - 31/12/2016. Trong 2 năm triển khai chính sách này, mới chỉ có 2 dự án được tiếp cận cơ hội hỗ trợ lãi suất.
Trường Mầm non Hoa Sen (TX Kỳ Anh) trị giá đầu tư 35 tỉ đồng vừa được Công ty TNHH Phát triển giáo dục HBE đưa vào khai thác
“Rà phanh” trong quy hoạch phát triển
“Khuyến khích XHH đầu tư giáo dục” là cụm từ xuất hiện ở các văn bản hoạch định chiến lược phát triển ngành GD&ĐT của tỉnh. Thế nhưng, đến thời điểm này, trong quy hoạch phát triển mạng lưới giáo dục của tỉnh cho đến các huyện, thị, thành mới chỉ có hệ thống trường mầm non và phổ thông hệ công lập mà đang thiếu định hướng về số lượng, vị trí, quy mô đối với các cơ sở giáo dục ngoài công lập.
Thiếu quy hoạch chính là thiếu một kênh hoạch định quan trọng để các nhà đầu tư tính toán, quyết định phương án thực hiện. Bởi vậy, thời gian qua, các nhà đầu tư đang dựa vào sự ủng hộ về chủ trương, chính sách của các cấp chính quyền, tự tìm hiểu thị trường và “mạnh ai nấy làm” trong lập dự án, tìm vị trí xây dựng các cơ sở giáo dục ngoài công lập. Hệ lụy của thực trạng này trước hết là việc nhiều dự án xây dựng cơ sở giáo dục ngoài công lập đã được phê duyệt ở cùng một vị trí và nguy cơ cung vượt cầu ở một số địa bàn đang tiềm ẩn.
Ví dụ như dự án xây dựng Trường Mầm non Nguyễn Du cơ sở 3, Trường Mầm non Trung Kiên sẽ cùng được xây dựng trên cùng tổ dân phố 6 ở phường Hà Huy Tập, chưa tính đến trường mầm non theo hệ công lập của phường. Còn ở khu vực phường Đại Nài và xã Thạch Bình (TP Hà Tĩnh), ngoài các trường công lập, Trường Tiểu học Hoa Sen và Trường Mầm non Hoa Sen 2 đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, song song với việc Trường Đại học Hà Tĩnh phát triển trường THPT, THCS, tiểu học và sắp tới sẽ là trường mầm non.
Bà Nguyễn Thị Bích Hảo - Giám đốc Điều hành Trường Mầm non tư thục Nguyễn Du cho biết: “Việc các cơ sở ngoài công lập có cùng mô hình đầu tư chất lượng cao và tập trung vào cùng một phân khúc khách hàng lại được bố trí gần nhau sẽ khiến doanh nghiệp khó khăn hơn trong thực hiện phương án đầu tư”.
Cùng chung trăn trở, ông Hồ Phương Nam - Giám đốc Điều hành Công ty TNHH Giáo dục HBE (đơn vị đầu tư Trường Mầm non Hoa Sen ở TX Kỳ Anh) cho biết: “Hiện nay, trên địa bàn phường Sông Trí đã có 2 trường tư thục và 2 điểm trường mầm non hệ công lập. Trong khi đó, một dự án đầu tư trường mầm non chất lượng cao nữa cũng dự định thực hiện trên địa bàn phường đang trình chờ phê duyệt. Chúng tôi mong muốn, ngành giáo dục và các cấp chính quyền tính toán kỹ, giúp các nhà đầu tư tránh được những khó khăn của bài toán cung - cầu”.
Nhiều người cho rằng, các dự án XHH đầu tư giáo dục đang có xu hướng được cấp phép “không phanh”, trong tương lai gần, không chỉ ảnh hưởng đến các cơ sở giáo dục tư thục mà còn gây khó khăn đối với hệ thống trường công lập. Đã đến lúc, nhà quản lý cần có sự đồng hành với nhà đầu tư bằng một chiến lược khoa học, sự hỗ trợ có chiều sâu để lộ trình XHH giáo dục phát triển mạnh mẽ trên một đường ray vững chắc.
