Lễ hội đua thuyền hàng năm trên sông Cụt do phường Tân Giang tổ chức theo hướng văn minh, tiết kiệm, thể hiện đậm đà bản sắc văn hóa địa phương.
Từ khi Thành ủy thực hiện chỉ thị của Tỉnh ủy về nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội. Hiện tượng đám đình kéo dài, phô trương không còn xuất hiện trong đời sống. Thay vào đó là những bữa tiệc vui ấm áp, thân tình; những đám tang đơn giản, gọn nhẹ, ấm tình làng, nghĩa xóm; những lễ hội tiết kiệm mà thấm đượm bản sắc văn hóa Thành Sen.
Bà Đậu Thị Thủy - Phó Bí thư Thành ủy cho biết: “Chúng tôi rất mừng vì thời gian gần đây, hiện tượng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để tổ chức đám cưới, đám tang đã giảm rõ rệt. Những gia đình có việc cưới, việc tang có nhu cầu sử dụng vỉa hè đều báo cáo, xin phép và cam kết thực hiện nghiêm các quy định của chính quyền địa phương. Chỉ tính riêng từ năm 2012 đến nay, có 1.150 đám cưới, 962 đám tang được tổ chức theo nếp sống mới, 36 lễ hội diễn ra đúng quy định”.
Thực hiện Chỉ thị 20 của BTV Tỉnh ủy về tăng cường thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội, công tác tuyên truyền càng được các cấp chính quyền tích cực hưởng ứng. Thấm nhuần chủ trương của Đảng, cán bộ, đảng viên và nhân dân đã tích cực, tự nguyện hưởng ứng, thực hiện có hiệu quả, góp phần bài trừ những hủ tục lạc hậu, thủ tục rườm rà. Nhiều địa phương, đơn vị đã xây dựng được mô hình điển hình, vừa duy trì được nét đẹp văn hóa, thuần phong mỹ tục của dân tộc, vừa thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Tiêu biểu như mô hình của tổ dân phố 5 - phường Tân Giang, tổ dân phố Nhật Tân - phường Thạch Linh, tổ dân phố 3 - phường Nam Hà, tổ dân phố 4 - phường Nguyễn Du, thôn Bình Lý - xã Thạch Bình...
Ông Trương Quang Hiếu - Chủ tịch UBND phường Tân Giang cho biết: “Những năm qua, các đám cưới trên địa bàn đều diễn ra rất văn minh. Ngoài việc thực hiện “mừng cưới tại nhà” như mô hình của tổ dân phố 5, chúng tôi còn vận động, khuyến khích các đôi uyên ương sau khi làm thủ tục đăng ký kết hôn tại phường sẽ tiến hành trồng cây lưu niệm ở các công trình công cộng. Họ cảm thấy ngày cưới của mình thêm ý nghĩa, đồng thời, góp phần xây dựng môi trường xanh”.
Thành đoàn cũng là một trong những tổ chức tích cực trong thực hiện tốt đám cưới văn minh. Mô hình “cưới văn minh, tiết kiệm” đã được triển khai ở nhiều địa phương như Tân Giang, Đại Nài, Văn Yên, Thạch Linh... Các cấp bộ đoàn cũng có nhiều sáng tạo trong xây dựng mô hình, đổi mới hình thức tổ chức, dần cải thiện những bất cập. Một số mô hình như cưới tiệc ngọt, báo hỷ thay thiệp mời, tổ chức tại gia... đã được nhiều gia đình đồng tình hưởng ứng.
Thời gian qua, cùng với tăng cường tuyên truyền dưới nhiều hình thức, thành phố tổ chức hội nghị chuyên đề về thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang cho lãnh đạo các cơ quan, đơn vị và các phường, xã, tổ dân phố, trưởng các dòng tộc và đội ngũ “thầy cúng”. Nhờ đó, việc tang đã được các địa phương, gia đình tổ chức chu đáo, trang nghiêm, giản dị, vệ sinh, văn minh, tiết kiệm. Các tập tục như bắt tà trừ ma, ăn uống linh đình không còn, việc rải vàng mã dọc đường, mở nhạc ồn ào, cúng khóc trên loa, dùng vòng hoa, bức trướng giảm hẳn. Bên cạnh đó, lễ cúng 3 ngày, 49 ngày, 100 ngày đều được tổ chức gọn nhẹ, kính cẩn.
Tuy không có nhiều lễ hội như một số vùng khác, nhưng các lễ hội đầu xuân của TP Hà Tĩnh cũng thu hút đông đảo khách thập phương. Mỗi năm, thành phố có 7 lễ hội truyền thống về văn hóa, lịch sử, tín ngưỡng, thể thao, du lịch... diễn ra ở cấp phường, xã, dòng họ, khu dân cư. Thực hiện Chỉ thị 20 của Tỉnh ủy, sự chỉ đạo của Thành ủy, các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương luôn chủ động nắm tình hình, chỉ đạo sát sao việc tổ chức lễ hội. Nhìn chung, các lễ hội đều diễn ra đúng quy định của pháp luật, phù hợp với truyền thống địa phương, không hình thức... Các lễ hội đã tạo được không khí hội hè, vui vẻ trong cộng đồng, tăng thêm mối đoàn kết trong các khu dân cư, đồng thời giáo dục thế hệ trẻ về bản sắc văn hóa dân tộc lẫn lối sống văn minh trong thời đại mới.
Thời gian tới, để thực hiện tốt hơn nữa nếp sống văn hóa, văn minh trong môi trường đô thị, thành phố tiếp tục chỉ đạo các thôn, tổ dân phố sửa đổi, bổ sung nội dung thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội vào hương ước, quy ước phù hợp với thực tế; chỉ đạo các cơ quan, đơn vị đưa việc thực hiện Chỉ thị 20 của Tỉnh ủy vào nội dung đánh giá cán bộ, công chức hàng năm.
