Xe bán tải (xe pickup) tại Việt Nam hiện được đăng ký, đăng kiểm chủ yếu theo kiểu loại ôtô tải pickup, do thỏa mãn các hướng dẫn tại Phụ lục IV của Thông tư 53 do Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) ban hành ngày 15/11/2024.
Việc được đăng ký như ôtô tải pickup giúp xe bán tải giảm phí trước bạ, phí đăng ký biển số và hưởng thuế Tiêu thụ đặc biệt (thuế TTĐB) thấp hơn, nhưng đồng thời bị hạn chế niên hạn sử dụng và phải chịu một số hạn chế, quy định tương tự xe tải khi lưu thông.
Vậy trong trường hợp một mẫu bán tải được đăng ký như ôtô con, giá xe và chi phí lăn bánh sẽ thay đổi ra sao?
Tăng giá
Lấy ví dụ trường hợp của Ford Ranger Raptor thế hệ đang bán tại Việt Nam. Xe có giá 1,299 tỷ đồng và hiện được đăng ký như ôtô tải pickup.
Giả định Ford Ranger Raptor được Cục Đăng kiểm phân loại vào nhóm ôtô con pickup, một trong những thay đổi lớn nhất ảnh hưởng đến giá xe sẽ xuất phát từ mức thuế TTĐB áp dụng.
Ôtô tải pickup trang bị động cơ dung tích xy-lanh dưới 2.5L như trường hợp của Ford Ranger Raptor đang được áp thuế TTĐB 15%, dẫn đến giá bán 1,299 tỷ đồng như hiện tại.
Giả định được chuyển sang ôtô con pickup, thuế TTĐB dành cho Ranger Raptor sẽ tăng lên thành 40% - khung thuế tương ứng với ôtô pickup chở người trang bị động cơ có dung tích xy-lanh trên 1.5L đến 2.0L.
Thay đổi này sẽ đẩy giá bán của Ranger Raptor lên thành 1,581 tỷ đồng, cao hơn khoảng 282 triệu đồng so với giá bán thực tế hiện tại.
Với phân loại thực tế ôtô tải pickup như hiện tại, người mua Ford Ranger Raptor ở các thành phố lớn đang phải đóng lệ phí trước bạ tương đương 7,2% giá trị xe. Tuy nhiên nếu được phân loại vào xe con pickup, mức thu lệ phí trước bạ sẽ tăng lên thành 12%.
Phí cấp biển số với ôtô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống (bao gồm xe con pickup) tại các thành phố lớn ở Việt Nam hiện ở mức 14 triệu đồng. Nhóm ôtô còn lại, bao gồm ôtô tải thông dụng - tức có cả ôtô tải pickup cabin kép và ôtô tải pickup cabin đơn, sẽ được tính phí 350.000 đồng cho một lần cấp mới chứng nhận đăng ký xe và biển số xe cơ giới.
Đây là mức thu tại Khu vực I đối với lệ phí đăng ký, cấp biển số phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, theo nội dung Thông tư 155/2025/TT-BTC do Bộ trưởng Tài chính ban hành ngày 31/12/2025.
Ford Ranger Raptor khi đăng ký như ôtô tải phải chịu phí bảo trì đường bộ cao hơn, hiện 2,16 triệu đồng/năm. Trường hợp giả định đăng ký như ôtô con, chi phí này giảm xuống còn 1,56 triệu đồng/năm.
Như vậy, Ford Ranger Raptor nếu đăng ký theo dạng ôtô con pickup sẽ trở nên "đắt" hơn khoảng 392 triệu đồng so với tổng chi phí lăn bánh ở kiểu loại ôtô tải pickup như hiện tại.
Với các phiên bản còn lại của Ford Ranger, giá bán từ 707 triệu đến 1,039 tỷ đồng như hiện tại có thể tăng lên thành khởi điểm 860 triệu đồng, cao nhất 1,264 tỷ đồng do áp dụng mức thuế TTĐB cho ôtô con trang bị động cơ có dung tích xy-lanh đến 2.0L.
Trường hợp giả định này cũng khiến giá lăn bánh của loạt bán tải phổ biến tại Việt Nam có sự biến động mạnh. Khoảng gia tăng chi phí sở hữu thậm chí còn nới rộng hơn với những mẫu xe trang bị động cơ "nhiều chấm" như Toyota Hilux, Mitsubishi Triton.
Chẳng hạn, Toyota Hilux thế hệ mới ở Việt Nam đã trang bị tiêu chuẩn động cơ 2.8L cho tất cả phiên bản. Thuế TTĐB của xe, tính cho ôtô tải pickup trang bị động cơ dung tích xy-lanh trên 2.5L và dưới 3.0L, thực tế đang ở mức 20%, dẫn đến giá niêm yết dao động 632-903 triệu đồng.
Nếu chuyển thành ôtô con pickup, mức thuế TTĐB tăng lên thành 60%, đẩy giá niêm yết Toyota Hilux tăng lên mức khởi điểm 842 triệu đồng ở bản Standard và cao nhất 1,2 tỷ đồng ở bản Trailhunter. Chi phí lăn bánh Toyota Hilux trong trường hợp này cũng tăng thêm 279-393 triệu đồng tùy phiên bản.
Tương tự, khoảng giá của Mitsubishi Triton cũng sẽ tăng, thay vì 655-924 triệu đồng như hiện tại lên thành khởi điểm 854 triệu và cao nhất 1,2 tỷ đồng nếu chuyển thành ôtô con pickup. Khi này, người dùng cũng cần phải trả thêm 267-372 triệu đồng chi phí lăn bánh nếu muốn sở hữu bán tải Mitsubishi Triton.
Đánh đổi để được gì?
Giả định trường hợp được đăng ký như ôtô con pickup, việc áp thuế TTĐB mới sẽ đẩy giá niêm yết Toyota Hilux Trailhunter tăng lên thành 1,2 tỷ đồng, tức tiến sát mức giá 1,35 tỷ đồng của Toyota Fortuner Legender 2.8AT 4x4.
Giá bán của Ford Ranger Stormtrak trong trường hợp giả định nói trên cũng sẽ tăng từ 1,039 tỷ đồng lên thành 1,264 tỷ đồng, áp sát mức giá 1,545 tỷ đồng của Ford Everest phiên bản Platinum cao cấp nhất.
Riêng Ford Ranger Raptor nếu được đăng ký như ôtô con pickup sẽ phải có giá niêm yết 1,581 tỷ đồng, nghĩa là vượt qua giá bán phiên bản cao cấp nhất của mẫu SUV cỡ D cùng thương hiệu.
Dù có chi phí sở hữu thấp hơn, ôtô tải pickup phải bị giới hạn niên hạn sử dụng trong vòng 25 năm theo quy định hiện hành. Ngược lại, bán tải nếu được đăng ký là ôtô con sẽ không có niên hạn sử dụng, dù phải chịu các khoảng thuế, phí cao hơn.
Có thể thấy xe bán tải phần nào bán chạy tại Việt Nam vì có mức giá tốt hơn nhiều so với những mẫu xe SUV cùng kích thước hay trang bị. Sự chênh lệch giá bán này khiến nhiều người dùng sẵn sàng chấp nhận những hạn chế như niên hạn sử dụng hay hàng ghế thứ 2 chật hơn so với xe con thông thường. Đó là lý do lớn khiến bán tải trở nên phổ biến, cả ở thành phố lẫn các tỉnh.
Tất nhiên nếu không được lăn bánh trong các thành phố lớn, dù là cấm hoàn toàn hay hạn chế theo khung giờ, tuyến đường, thì những chiếc bán tải sẽ mất đi ít nhiều sự hấp dẫn.
Ở chiều ngược lại, nếu biến xe bán tải thành một mẫu xe con với đầy đủ phí thuế, được vận hành trên mọi cung đường giống xe con, thì với mức giá bán tăng lên như một mẫu SUV, nhiều người sẽ lựa chọn xe SUV thay vì bán tải.
Một chiếc Toyota Hilux đời mới vừa ra mắt không lâu, nếu được xác định là ôtô con pickup sẽ chịu thuế TTĐB đến 60% cho nhóm xe trang bị động cơ đến 3.0L, trực tiếp ảnh hưởng đến giá niêm yết. Khi ấy, không có lý do gì để người dùng lựa chọn Hilux thay vì Fortuner rộng rãi hơn và cũng hầm hố không kém.
