Bánh đa nem Hà Tĩnh bị “đánh cắp” nhãn hiệu và bài học về sở hữu trí tuệ

Ngăn chặn hành vi xâm phạm nhãn hiệu

Trong quá trình theo dõi tài sản trí tuệ, Sở KH&CN Hà Tĩnh phát hiện cơ sở sản xuất bánh đa nem Tuấn Tú (địa chỉ in trên bao bì: Trung Hồng - Diễn Châu - Nghệ An) đã đưa ra thị trường sản phẩm mang nhãn “BÁNH RAM HÀ TĨNH”. Điều đáng nói, sản phẩm không chỉ lưu thông truyền thống mà còn được quảng bá, bày bán công khai trên sàn thương mại điện tử Shopee.

Ngay sau khi phát hiện, ngày 6/4/2026, Sở KH&CN Hà Tĩnh đã có văn bản gửi cơ sở sản xuất bánh đa nem Tuấn Tú và Công ty TNHH Shopee Việt Nam đề nghị chấm dứt hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu chứng nhận bánh đa nem (bánh ram) Hà Tĩnh.

Sở KH&CN Hà Tĩnh khẳng định chưa từng cấp quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Bánh đa nem Hà Tĩnh” cho cơ sở sản xuất Tuấn Tú. Việc cơ sở này tự ý sử dụng dấu hiệu “HÀ TĨNH” trên sản phẩm bánh ram (bánh đa nem) được sản xuất tại Nghệ An là hành vi vi phạm quy định tại Điều 129 - Luật Sở hữu trí tuệ, gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng về nguồn gốc địa lý và chất lượng sản phẩm, ảnh hưởng đến uy tín đặc sản của tỉnh Hà Tĩnh.

Theo ông Bùi Phong An - Phó Giám đốc Sở KH&CN Hà Tĩnh: Sở đã yêu cầu cơ sở sản xuất bánh đa nem Tuấn Tú chấm dứt ngay mọi hành vi sản xuất, đóng gói, quảng cáo và phân phối các sản phẩm mang nhãn hiệu “BÁNH RAM HÀ TĨNH” hoặc các dấu hiệu tương tự gây nhầm lẫn. Đồng thời, thu hồi và tiêu hủy toàn bộ bao bì, nhãn mác vi phạm đang tồn đọng tại cơ sở và các đại lý; gỡ bỏ lập tức các bài đăng bán sản phẩm mang dấu hiệu vi phạm trên sàn thương mại điện tử Shopee và các nền tảng thương mại điện tử khác.

Sở KH&CN Hà Tĩnh đề nghị Shopee lập tức kiểm tra, khóa và gỡ bỏ các bài đăng, link bán sản phẩm mang nhãn hiệu “BÁNH RAM HÀ TĨNH” do cơ sở Tuấn Tú hoặc các tài khoản khác đăng tải mà không có giấy chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận bánh đa nem Hà Tĩnh do Sở KH&CN Hà Tĩnh cấp; có biện pháp kỹ thuật rà soát, ngăn chặn các tài khoản bán hàng tiếp tục đăng tải sản phẩm vi phạm tương tự trong tương lai.

Ngay sau khi Sở KH&CN Hà Tĩnh vào cuộc, bà Võ Thị Mai Hoa (chủ cơ sở sản xuất bánh đa nem Tuấn Tú) đã gửi văn bản phản hồi, trong đó nhấn mạnh do chưa nắm rõ quy định liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu chứng nhận nên xảy ra vi phạm. Cơ sở đã thực hiện các yêu cầu của Sở KH&CN Hà Tĩnh, trong đó có điều chỉnh nội dung mô tả sản phẩm để không gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

Điều đáng nói, sau khi tiếp nhận thông tin, Shopee đã yêu cầu các cơ sở kinh doanh bánh đa nem Hà Tĩnh phải có giấy chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận bánh đa nem Hà Tĩnh do Sở KH&CN Hà Tĩnh cấp.

Việc phát hiện, ngăn chặn kịp thời đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu bánh đa nem Hà Tĩnh giúp bảo vệ uy tín, thương hiệu sản phẩm; tạo điều kiện để các cơ sở sản xuất chân chính có cơ hội phát triển cũng như bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.

Làm gì để không bị xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ?

Bà Lê Hoài Thu – Chủ cơ sở sản xuất bánh đa nem Anh Thu (phường Hà Huy Tập) chia sẻ: “Chúng tôi là 1 trong 5 cơ sở được sở KH&CN Hà Tĩnh cấp chứng nhận nhãn hiệu. Tuy vậy, việc được cấp quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận không đồng nghĩa với việc thương hiệu sẽ được bảo vệ vĩnh viễn. Nếu không chủ động theo dõi thị trường, phát hiện và phản ánh vi phạm, nguy cơ bị “đánh cắp” thương hiệu luôn hiện hữu. Do vậy, ngoài nâng cao chất lượng sản phẩm, chúng tôi luôn quan tâm đến việc bảo vệ thương hiệu để nâng cao uy tín, năng lực cạnh tranh và gia tăng thị phần tiêu thụ”.

Một điểm tích cực là ngay cả những cơ sở chưa được cấp quyền sở hữu trí tuệ cũng đã thay đổi nhận thức trước vụ việc vừa qua. Từ đầu tháng 4 lại nay, có gần 10 đơn vị chủ động liên hệ Sở KH&CN Hà Tĩnh để làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng nhãn hiệu. Điều này cho thấy các cơ sở sản xuất đã nhận thức quyền sở hữu trí tuệ chính là công cụ bảo vệ trong cạnh tranh thị trường.

Ngoài bánh đa nem, cu đơ Hà Tĩnh cũng đã bị xâm phạm thương hiệu. Ông Nguyễn Văn Phong - Chủ cơ sở sản xuất cu đơ Phong Nga (phường Hà Huy Tập) cho biết: “Trong nền kinh tế số, giá trị của thương hiệu không chỉ nằm ở chất lượng sản phẩm, mà còn ở khả năng được bảo vệ và nhận diện. Để đối phó với tình trạng xâm phạm thương hiệu, đơn vị đã đầu tư mạnh vào bộ nhận diện thương hiệu từ bao bì riêng, tem truy xuất nguồn gốc, mã vạch đến logo và thông tin liên hệ rõ ràng trên sản phẩm”.

Ông Cao Đức Danh - Phó Trưởng phòng Công nghệ và Đổi mới sáng tạo (Sở KH&CN Hà Tĩnh) khuyến cáo: "Các cơ sở đã được cấp quyền sử dụng nhãn hiệu cần tuân thủ nghiêm quy chế quản lý, duy trì chất lượng sản phẩm để bảo vệ uy tín chung. Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm, cần nhanh chóng thu thập thông tin, lưu giữ bằng chứng và báo cáo cơ quan chức năng để xử lý kịp thời. Đối với các cơ sở chưa đăng ký, việc chủ động hoàn thiện thủ tục không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn là “lá chắn” trước các tranh chấp có thể xảy ra trong tương lai".

Thực tế cho thấy, việc xây dựng thương hiệu đã khó, nhưng bảo vệ thương hiệu còn khó hơn. Và việc bảo vệ thương hiệu sản phẩm cần sự chung tay của cả cộng đồng. Cơ quan quản lý cần tăng cường giám sát, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm; cơ sở sản xuất cần chủ động đăng ký, sử dụng và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình; nền tảng thương mại điện tử cần siết chặt quy trình kiểm duyệt.

Đặc biệt, người tiêu dùng cần xác định luôn nói không với hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. Bởi khi người mua ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, có chứng nhận và tem truy xuất, hàng giả, hàng nhái sẽ khó tồn tại.