Thực phẩm khô là sản phẩm quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình, đặc biệt là các loại cá, mực, nấm, măng… Tuy nhiên, đằng sau sự tiện lợi và đa dạng này là mối lo ngại về an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP), đặc biệt là đối với các sản phẩm được bày bán tại chợ truyền thống. Việc thiếu nhãn mác, nguồn gốc và hạn sử dụng đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng.
Tại nhiều chợ lớn, điển hình như chợ TP Hà Tĩnh (phường Thành Sen) - trung tâm buôn bán sầm uất nhất của tỉnh, rất dễ bắt gặp hình ảnh những quầy hàng thực phẩm khô không che đậy, không thông tin xuất xứ. Từ cá mắm, cá chỉ vàng, mực khô đến tôm khô, nấm, măng đều bày bán một cách công khai, dễ dàng tiếp xúc với bụi bẩn, côn trùng và các yếu tố ô nhiễm khác từ môi trường xung quanh.
Bà Nguyễn Thị B. - tiểu thương kinh doanh ở chợ TP Hà Tĩnh chia sẻ: "Tôi thấy nhiều quầy bán đồ khô không có che chắn gì cả, bụi bẩn, ruồi nhặng cứ bám đầy. Người mua nhìn vào cũng thấy sợ nhưng vì thói quen mua ở chợ nên vẫn chấp nhận mua về dùng".
Chị N.T.T. - chủ một sạp hàng cá khô ở chợ TP Hà Tĩnh cho biết: "So với mấy tháng trước, thời điểm này các loại hải sản khô đắt hàng hơn nhiều do đang vào mùa du lịch. Ngoài bán lẻ cho khách, mỗi ngày tôi còn đóng cả chục cân cá khô, tôm khô cho các mối quen ở một số chợ huyện. Nhưng thú thật, mình cũng chỉ biết nhập về bán thôi, nguồn gốc cụ thể thì nhiều khi cũng mơ hồ lắm, chủ yếu tin tưởng mối quen là chính".
Khi được hỏi về việc các mặt hàng thực phẩm khô không có hạn sử dụng, nhãn mác rõ ràng, bà N.T.H - một tiểu thương khác giải thích: "Các mặt hàng này được lấy từ các mối quen ở vùng biển Thiên Cầm, bà con đánh bắt về chế biến và mang đến nhập. Ít hôm là bán hết hàng nên không lo hạn sử dụng. Với lại, hàng ở chợ mình cứ bán tươi, bán nhanh vậy thôi chứ cần gì phải dán tem".
Việc mua bán và tiêu thụ thực phẩm khô không rõ nguồn gốc, không nhãn mác, không hạn sử dụng tiềm ẩn hàng loạt mối nguy hại cho sức khỏe. Bởi, theo các nghiên cứu, thực phẩm khô không được bảo quản đúng cách, không che đậy dễ dàng bị nhiễm các loại vi khuẩn (Salmonella, E.coli, tụ cầu vàng) và nấm mốc. Nấm mốc đặc biệt nguy hiểm vì có thể sản sinh ra độc tố vi nấm (mycotoxin), gây ngộ độc cấp tính hoặc mãn tính, thậm chí là ung thư nếu tích lũy lâu dài trong cơ thể. Hơn nữa, thực phẩm không được che đậy sẽ tiếp xúc trực tiếp với bụi bẩn, vi khuẩn từ không khí và là môi trường lý tưởng cho ruồi, nhặng, gián mang mầm bệnh bám vào, gây ô nhiễm chéo.
Chị T.T.H. - một người dân sống tại phường Trần Phú bày tỏ sự băn khoăn: "Tôi rất thích ăn cá khô, mực khô, nhưng mỗi lần ra chợ mua lại thấy lo. Hàng hóa cứ bày la liệt, không có tem nhãn gì cả. Hỏi thì người bán cũng chỉ nói chung chung, không rõ nguồn gốc ở đâu, có đảm bảo không".
Để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình, người tiêu dùng cần hết sức cẩn trọng khi lựa chọn thực phẩm khô. Hãy luôn ưu tiên sản phẩm có nhãn mác đầy đủ, ghi rõ tên sản phẩm, nhà sản xuất, địa chỉ, ngày sản xuất và hạn sử dụng. Đồng thời, cần kiểm tra kỹ cảm quan: thực phẩm khô chất lượng thường có màu tự nhiên, không quá tươi sáng bất thường, không có mùi lạ, mốc hay hôi.
Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cũng cần tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp kinh doanh thực phẩm khô không đảm bảo an toàn.
