Về tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã, Bộ Nội vụ trước mắt đề nghị các địa phương tiếp tục thực hiện theo quy định của Chính phủ tại Nghị định số 150/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và UBND xã, phường, đặc khu thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và hướng dẫn của các bộ quản lý ngành, lĩnh vực vừa được ban hành.
Qua triển khai, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, trên cơ sở kiến nghị, đề xuất của các địa phương, để tạo quyền chủ động cho các địa phương trong tổ chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã bảo đảm phù hợp với quy mô diện tích, dân số, điều kiện, đặc điểm vùng miền, trình độ phát triển kinh tế - xã hội của từng đơn vị hành chính cấp xã, trong thời gian tới, Bộ Nội vụ sẽ nghiên cứu xây dựng và báo cáo cấp có thẩm quyền cho chủ trương về phân cấp cho chính quyền địa phương cấp xã được chủ động quyết định thành lập phòng chuyên môn hoặc không thành lập phòng chuyên môn thì bố trí công chức cấp xã theo ngành, lĩnh vực để thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND cấp xã quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực; tiêu chí thành lập thêm các phòng chuyên môn đối với các địa bàn có yêu cầu quản lý phức tạp, quy mô lớn.
Về trung tâm hành chính công cấp xã, trước mắt đề nghị thực hiện theo Nghị định số 118/2025/NĐ-CP ngày 09/6/2025 của Chính phủ về thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại Bộ phận một cửa và Cổng dịch vụ công quốc gia; thẩm quyền thành lập thực hiện theo hướng dẫn của VPCP tại Văn bản số 7216/VPCP-KSTT ngày 04/8/2025; khuyến khích các địa phương có đủ điều kiện thì thực hiện mô hình Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp, giải quyết thủ tục hành chính phi địa giới.
Đồng thời, Bộ Nội vụ sẽ phối hợp với VPCP nghiên cứu và báo cáo cấp có thẩm quyền để hoàn thiện các quy định về hoạt động phục vụ hành chính công đối với một số địa bàn cấp xã có quy mô nhỏ, khối lượng phục vụ ít, không nhất thiết phải duy trì một đơn vị chuyên trách thì sẽ bố trí một bộ phận thuộc Văn phòng Hội đồng Nhân dân và UBND cấp xã để thực hiện nhiệm vụ này.
Theo đó, đối với biên chế của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, đề nghị các địa phương theo thẩm quyền được giao, chủ động cân đối, bố trí biên chế cho Ban chỉ huy quân sự cấp xã mới để thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng tại địa phương trong tổng số biên chế được cấp có thẩm quyền giao.
Về định hướng vị trí việc làm của công chức cấp xã, trên cơ sở vận dụng nội dung hướng dẫn hiện hành của các bộ quản lý ngành, lĩnh vực về vị trí việc làm công chức của chính quyền địa phương các cấp; chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã và dự kiến định hướng của Ban Chỉ đạo của Chính phủ về tạm thời bố trí khung biên chế đối với các đơn vị hành chính cấp xã, Bộ Nội vụ đã có định hướng vị trí việc làm của công chức cấp xã.
Ông Vũ Hải Nam, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Biên chế (Bộ Nội vụ) nhấn mạnh, đây là dự kiến vị trí việc làm tạm thời. Theo đó, Bộ Nội vụ đề nghị trước mắt triển khai vị trí việc làm của công chức cấp xã theo hướng:
Đối với vị trí việc làm công chức lãnh đạo, quản lý ở cấp xã, dự kiến 8 vị trí (Chánh Văn phòng HĐND và UBND; Trưởng phòng; Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND; Phó Trưởng phòng; Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công; Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công; Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự cấp xã; Phó Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự cấp xã.
Đối với vị trí việc làm công chức cấp xã, dự kiến 20 vị trí, gồm: Văn phòng Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân: 3 vị trí (tương ứng các lĩnh vực: Văn phòng, tư pháp, đối ngoại).
Phòng Kinh tế (đối với xã, đặc khu)/Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị (đối với phường và đặc khu Phú Quốc): 7 vị trí (tương ứng các lĩnh vực: Tài chính, kế hoạch, xây dựng, giao thông, công thương, nông nghiệp, tài nguyên và môi trường).
Phòng Văn hóa - Xã hội: 8 vị trí (tương ứng các lĩnh vực: nội vụ; dân tộc, lao động, giáo dục và đào tạo; văn hóa, khoa học, thông tin; y tế).
Trung tâm Phục vụ hành chính công: 01 vị trí, tương ứng lĩnh vực phục vụ hành chính công.
Ban Chỉ huy quân sự xã: 01 vị trí (Trợ lý Ban Chỉ huy quân sự).
Căn cứ khối lượng công việc theo từng nhóm nhiệm vụ theo ngành, lĩnh vực, UBND cấp xã bố trí công chức chuyên trách hoặc kiêm nhiệm để thực hiện các nhiệm vụ được giao, bảo đảm phù hợp với định hướng khung biên chế công chức tại cấp xã theo quy định của cấp có thẩm quyền.
Trước đó, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7, liên quan việc định khung biên chế, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, hiện nay, Bộ Nội vụ đang khẩn trương xây dựng Nghị định về vị trí việc làm, xác định biên chế cho các đơn vị hành chính cấp xã căn cứ vào vị trí việc làm, quy mô dân số, diện tích tự nhiên, yếu tố đặc thù và chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, tránh tình trạng “mặc áo chung”.
Theo Bộ trưởng, thực tế có xã, phường có thể cần đến hàng trăm cán bộ, công chức, nhưng cũng có địa phương chỉ khoảng 30 cán bộ, công chức là đủ, như những xã giữ nguyên không sắp xếp hay đặc khu nhỏ.
