Trước đây, đọc sách từng là thú vui lý tưởng để tận hưởng một mình trước khi đi ngủ, để giải trí trên tàu điện ngầm hay thư giãn trên ghế dài tắm nắng trong kỳ nghỉ hè. Nhưng giờ đây, mọi chuyện đã khác.
Đọc sách bước vào đời sống theo cách mới
Vào ngày 30/8, hơn 100 người đã tụ họp để cùng đọc sách tại Tender, một không gian cộng đồng nằm trong khu phố tập trung nhiều người trẻ sành điệu (hipster) ở Melbourne, Australia, theo CNN.
Trong vài giờ đồng hồ, những người tham gia lặng lẽ đọc những cuốn sách họ mang từ nhà đến, trên nền nhạc là danh sách phát được tuyển chọn kỹ lưỡng. Gần cuối sự kiện, người tổ chức, Grant Krupp, nhẹ nhàng khuyến khích mọi người giao lưu với nhau, nhưng họ vẫn có thể tiếp tục đọc sách nếu muốn.
Krupp cho biết ông đã tổ chức hơn 10 sự kiện mang tên Book Doof tại Melbourne và 3 sự kiện tại Perth kể từ lần đầu tiên vào tháng 10/2025. Tên gọi này lấy cảm hứng từ cụm bush doof, những bữa tiệc khiêu vũ ngoài trời ở các vùng hẻo lánh.
Những sự kiện như vậy không chỉ diễn ra ở Australia. Theo Japan Times, một mạng lưới tương đối mới bao gồm các câu lạc bộ sách, hoạt động chia sẻ về sách và nhiều buổi tụ họp khác cũng đang nổi lên tại Nhật Bản để đáp ứng nhu cầu của một cộng đồng dân cư ngày càng đa dạng.
Ví dụ, Koen Book Club là một nhóm tại Tokyo thường tập hợp từ 10 đến 15 người mỗi tháng tại công viên nếu thời tiết thuận lợi. Họ thường thảo luận về một cuốn sách mà các thành viên cùng đọc; đó có thể là tác phẩm của một tác giả viết tiếng Anh hoặc một tác phẩm được dịch sang tiếng Anh.
Noemi Minami, 34 tuổi, một người sinh ra tại Tokyo và từng du học ở Anh, đã đồng sáng lập câu lạc bộ này vào năm 2021 cùng hai người bạn, Patricia Gonzales (người Mỹ) và Hugh Torii (người Australia), khi bà cảm thấy khả năng tiếng Anh của mình bị mai một trong thời gian đại dịch Covid-19.
Các câu lạc bộ sách từ lâu đã biến việc đọc thành một hoạt động mang tính xã hội. Tuy nhiên, giờ đây, sách đang bước vào đời sống xã hội theo những cách chưa từng thấy trước đây. Những buổi tiệc đọc sách như Book Doof chỉ là một ví dụ cho thấy cách mọi người đặt sách vào trung tâm đời sống xã hội, thông qua các kỳ nghỉ kết hợp đọc sách, những bữa tối văn học hay các buổi đi dạo trò chuyện cùng tác giả.
Theo các nhà tổ chức, sự giao thoa của nhiều xu hướng đang thúc đẩy sự quan tâm đến các sự kiện cộng đồng này. Trong khi nhiều người đang tìm kiếm sự kết nối sau nhiều năm bị cô lập vì đại dịch, một số người khác lại nói rằng những sự kiện này hoàn toàn xua tan mệt mỏi và uể oải.
Ví dụ, The Offline Club đã gọi buổi tiệc đọc sách sôi động mà họ tổ chức vào mùa hè này tại Amsterdam là "một cuộc nổi loạn chống lại các tập đoàn công nghệ lớn". Ngày càng nhiều người quan tâm đến các trải nghiệm "analog" (truyền thống, không kỹ thuật số) để đối trọng với thói quen lướt màn hình liên tục.
Mikey Friedman, người sáng lập tổ chức Page Break có trụ sở tại New York, chia sẻ: "Sách là biểu tượng tuyệt vời nhất cho khao khát được trải nghiệm những điều chân thực, mộc mạc kiểu truyền thống".
Họ thường tổ chức các chuyến đi nghỉ cuối tuần, nơi mọi người tham gia cùng nhau đọc to một cuốn sách đã được chọn trước. Các kỳ nghỉ này đã diễn ra ở nhiều địa điểm, từ dãy núi Adirondack ở phía bắc bang New York cho đến vườn quốc gia Joshua Tree ở California.
Hội nhập số để thoát ly kỹ thuật số
Trong khi những hoạt động được xây dựng phần nào để đối trọng với kỷ nguyên số, sự phát triển mạnh mẽ của nó phần nào nhờ các nền tảng số.
Tài khoản Instagram của câu lạc bộ Koen Book Club đóng vai trò là kênh liên lạc cho các thành viên tiềm năng, đồng thời hé lộ hình ảnh về những buổi tụ họp trong không gian xanh mát của thành phố, nơi luôn tràn ngập sách và đồ ăn nhẹ.
Người tham gia đến từ nhiều quốc gia như Mỹ, Nhật Bản, Tây Ban Nha, New Zealand và Việt Nam. Minami cho biết tất cả đều được chào đón, kể cả những ai chỉ muốn lắng nghe cuộc thảo luận. "Tôi muốn đây là nơi mà một người nhút nhát như tôi cũng có thể cảm thấy an toàn," Minami chia sẻ.
Tại Tokyo, cộng đồng đọc sách song ngữ Global Bookish Hub đã được Anju Mori (30 tuổi, quê ở tỉnh Shizuoka) thành lập trong năm nay. Mori đã khởi xướng cộng đồng này nhằm "kết nối những người yêu sách trên toàn thế giới" và tái tạo không gian cộng đồng yêu sách mà Mori từng có khi còn sống ở San Francisco.
Để quản lý hoạt động của nhóm, Mori quản lý một máy chủ Discord cho nhóm và tổ chức các buổi đọc sách trong im lặng trực tuyến hàng tháng, đồng thời đang lên kế hoạch cho nhiều sự kiện trực tiếp hơn.
Ngoài ra, không thể phủ nhận công lao của các cộng đồng BookTok và Bookstagram trên mạng xã hội. Những cộng đồng này đã bùng nổ trong những năm gần đây và dần thay đổi cách mọi người thể hiện và chia sẻ thói quen đọc sách của mình, theo BBC.
Theo BBC, các cộng đồng BookTok, Bookstagram và YouTube quy tụ đông đảo độc giả, tác giả và nhà sáng tạo nội dung cùng chia sẻ những thông tin liên quan đến sách, bao gồm các bài đánh giá, video giới thiệu kệ sách và các gợi ý sách hay.
Sự tham gia của họ đã tạo nên những đầu sách "gây sốt", giúp nhiều người bắt đầu làm quen với sách và dần giảm bớt thời gian sử dụng thiết bị điện tử.
Một trong số đó là Mia, một độc giả 14 tuổi đầy đam mê đến từ Bristol, Anh. Mặc dù vẫn xem các nội dung về sách trên YouTube, Mia cho biết thời gian sử dụng thiết bị điện tử của mình hiện đã "giảm đáng kể" nhờ dành nhiều thời gian cho việc đọc sách.
Có thể thấy những nền tảng xoay quanh sách đang gieo mầm cho sự kết nối và xây dựng một mạng lưới, trong đó giá trị tổng thể của chúng lớn mạnh hơn nhiều so với tổng giá trị của từng thành phần riêng lẻ.
