Cá cháo là loài cá sống chủ yếu ở nước mặn, đôi khi bắt gặp chúng ở vùng nước lợ nơi cửa sông, bơi thành từng đàn. Cá mình tròn, thon dài như củ khoai lang (nên có nơi gọi là cá khoai), không vảy, màu xám bạc, răng sắc, thịt trắng trong, xương mềm và trong suốt.
Do thân chứa nhiều nước nên việc bảo quản và vận chuyển cá rất khó khăn. Chính vì vậy, nhiều người kinh doanh đã ướp cá bằng hóa chất cấm để việc bảo quản được dễ dàng hơn.
Mới đây, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông và Đội Quản lý thị trường số 9-Chi cục Quản lý thị trường Thanh Hóa kiểm tra, phát hiện và bắt giữ xe ô tô đầu kéo biển kiểm soát 76C-092.45 kéo theo Rơmooc biển kiểm soát 76R-006.30 do Nguyễn Thanh Phương, sinh năm 1981 trú tại xã Vân Canh, tỉnh Gia Lai điều khiển đang vận chuyển 271 thùng cá khoai sử dụng chất cấm (Formol) với tổng trọng lượng 7,046 tấn…
Theo kết quả điều tra ban đầu, tại thời điểm hiện tại, cá khoai nhập khẩu từ Trung Quốc về Việt Nam có giá 37.000 đồng/kg và bán ra thị trường cho người tiêu dùng khoảng 130.000 đồng/kg rẻ hơn nhiều so với hàng tự nhiên có giá 250.000 đồng/kg (tùy mùa vụ và kích cỡ, có lúc lên tới 350.000 đồng/kg).
Chất Formol là một chất khí không màu, có mùi hăng rất mạnh thường được sử dụng trong ngành may mặc, sản xuất giấy và vật liệu gia dụng. Chất này cũng thường được sử dụng như một chất bảo quản trong các phòng thí nghiệm y học, sử dụng để ướp xác và trong một số sản phẩm tiêu dùng bao gồm các thuốc duỗi tóc.
Formol là chất cấm dùng trong bảo quản thực phẩm. Tuy nhiên, vì lý do lợi nhuận, một số tiểu thương đã lén lút dùng để ướp thực phẩm để tránh ôi, ươn. Đây là chất rất độc, nguy hiểm cho con người, hàm lượng nhiều có thể gây tử vong nhưng nếu ăn hàm lượng thấp, chất này tích tụ trong cơ thể có thể gây ung thư, kích ứng da, gây bệnh đường thở, đường tiêu hóa…
Với các loại cá ướp chất cấm, nhìn bề ngoài thấy rất tươi, mắt cá trong, mang cá đỏ tươi hơn bình thường. Tuy nhiên, độ đàn hồi thân cá không cao, khi ấn tay vào sẽ mềm, mình cá lõm xuống, ngửi kỹ cá có mùi khai chứ không phải mùi tanh đặc trưng.
Đặc biệt, không nên chọn cá khoai có độ tươi, sáng bất thường vì đây là loại cá thân mềm rất dễ bị phân hủy, khó bảo quản. Tươi bất thường chính là dấu hiệu của sự bất bình thường trong bảo quản.
