Sau nhiều năm làm kế toán tại TP.HCM, năm 2019, chị Nguyễn Thị Giang quyết định trở về Hà Tĩnh làm công nhân tại Công ty Cổ phần Bao bì Sông La Xanh (xã Đức Thọ). Từ công việc văn phòng chuyển sang nghề may, chị nỗ lực học hỏi và chỉ sau một năm đã trở thành Tổ trưởng Tổ may 3.
“Trước đây làm việc xa quê, có lúc con ốm đau hay gia đình có việc, tôi không thể về kịp thời. Nay được làm việc gần nhà, tôi có thời gian đưa đón con đi học, chăm sóc bố mẹ. Cuộc sống ổn định nên tôi yên tâm hơn nhiều”, chị Giang chia sẻ.
Hiện, thu nhập của chị Giang đạt khoảng 15 triệu đồng/tháng, cao hơn mức 10–12 triệu đồng khi còn làm việc tại TP.HCM. Thu nhập tăng, chi phí sinh hoạt giảm, chị có điều kiện tích lũy và chủ động hơn trong chăm lo gia đình.
Cùng lựa chọn ấy, anh Nguyễn Như Thắng, từng làm việc nhiều năm tại Bình Dương (nay thuộc TP.HCM), đã trở về làm công nhân tại Công ty Cổ phần Sao Mai (xã Cẩm Bình).
“Trước đây, mỗi tháng tôi thu nhập khoảng 13 triệu đồng nhưng chi phí thuê trọ, ăn uống, đi lại hết gần 6 triệu đồng. Nay về quê, thu nhập tăng thêm, chi phí giảm, lại được gần gia đình và có công việc ổn định”, anh Thắng cho biết.
Hai câu chuyện cho thấy, điều người lao động quan tâm là khoản thu nhập thực tế sau chi tiêu và việc nâng cao chất lượng cuộc sống. Khi giảm được chi phí thuê trọ, đi lại, người lao động có thêm điều kiện tích lũy, chăm lo gia đình. Bởi vậy, trở về quê, với nhiều lao động là lựa chọn hợp lý.
Sự dịch chuyển của lao động cũng mang đến những lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp địa phương. Nguồn nhân lực tại chỗ giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong tuyển dụng, giảm biến động nhân sự và chi phí đào tạo lại. Đặc biệt, với các doanh nghiệp sản xuất, đội ngũ công nhân có tay nghề, gắn bó lâu dài góp phần duy trì năng suất, bảo đảm tiến độ và chất lượng sản phẩm.
Ông Nguyễn Văn Sơn - Chủ tịch Công đoàn Công ty Cổ phần Bao bì Sông La Xanh cho biết: “Nguồn lao động tại chỗ thuận tiện sinh hoạt, ít phải di chuyển nên có điều kiện gắn bó lâu dài. Khi đội ngũ công nhân ổn định, doanh nghiệp giảm được chi phí tuyển dụng, đào tạo lại và duy trì lực lượng có kinh nghiệm, góp phần bảo đảm tiến độ, chất lượng sản xuất”.
Dù vậy, lợi thế gần nhà chỉ tạo sức hút ban đầu, còn khả năng giữ chân người lao động phụ thuộc vào chất lượng việc làm. Tiền lương, chế độ phúc lợi, môi trường làm việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp mới là những yếu tố quyết định sự gắn bó. Ông Nguyễn Tuấn Anh, Trưởng phòng Tổ chức Công ty Cổ phần Sao Mai cho biết: “Người lao động làm gần nhà nhưng vẫn rất quan tâm đến mức lương, điều kiện làm việc. Những lao động có năng lực, gắn bó lâu dài được tạo điều kiện phát triển lên các vị trí cao hơn”.
Theo Sở Nội vụ, từ đầu năm 2026 đến giữa tháng 11, gần 4.000 lao động làm việc ngoài tỉnh và ở nước ngoài đã trở về quê. Riêng tháng 11/2026, có 141 doanh nghiệp đăng ký tuyển dụng gần 11.000 lao động, tập trung ở các lĩnh vực công nghiệp, xây dựng, may mặc và dịch vụ.
Ông Lương Xuân Hà, Trưởng phòng Tư vấn, giới thiệu việc làm - Thông tin thị trường lao động, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Tĩnh chia sẻ: “Nhu cầu trở về quê làm việc của lao động Hà Tĩnh đang tăng lên. Việc làm tại địa phương ngày càng đa dạng, thu nhập và phúc lợi được cải thiện. Đặc biệt, làm việc gần nhà giúp người lao động tiết kiệm chi phí, thuận tiện chăm sóc gia đình”.
Tuy nhiên, tuyển dụng nhiều chưa đồng nghĩa với việc dễ tìm được công việc phù hợp. Sự chênh lệch về tay nghề, kỳ vọng thu nhập và điều kiện làm việc vẫn cản trở kết nối cung – cầu; có doanh nghiệp cần nhân lực trong khi một bộ phận lao động tiếp tục rời quê tìm việc.
Năm 2026, Hà Tĩnh đặt mục tiêu giải quyết việc làm cho ít nhất 17.000 lao động địa phương tại các doanh nghiệp, trong đó thu hút khoảng 3.700 lao động xa quê trở về. Để đạt mục tiêu ấy, cùng với mở rộng cơ hội tuyển dụng, địa phương cần chú trọng nâng chất lượng việc làm và đào tạo kỹ năng phù hợp nhu cầu doanh nghiệp.
Ông Nguyễn Văn Sơn, nguyên Ủy viên Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội, cho rằng: “Gần nhà là một lợi thế, nhưng để giữ chân người lao động lâu dài, yếu tố quyết định vẫn là chất lượng việc làm. Hà Tĩnh cần chú trọng thu hút các dự án tạo việc làm ổn định, có thu nhập tương xứng, chế độ đãi ngộ tốt và cơ hội phát triển nghề nghiệp. Đồng thời, quan tâm đến nhà ở, an sinh và các dịch vụ thiết yếu, giúp người lao động yên tâm gắn bó với quê hương”.
Việc làm tại chỗ không chỉ là giải pháp đáp ứng nhu cầu lao động trước mắt mà còn là hướng đi quan trọng để giữ nguồn nhân lực, phát huy lợi thế phát triển của địa phương. Muốn vậy, chính quyền cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, doanh nghiệp chú trọng tiền lương, phúc lợi và điều kiện làm việc, còn người lao động cần được tạo cơ hội học nghề, nâng cao tay nghề. Khi những cơ hội nghề nghiệp thực chất được tạo dựng ngay trên quê hương, lợi thế gần nhà sẽ không chỉ là lý do để người lao động trở về, mà còn là nền tảng để họ yên tâm lập nghiệp và gắn bó lâu dài.