Cây vải gần 300 năm tuổi gắn với cuộc đời Hải Thượng Lãn Ông

(Baohatinh.vn) - Gần 3 thế kỷ hiện diện giữa sân chùa Tượng Sơn, cây vải cổ thụ không chỉ là dấu tích sinh thái quý giá mà còn là biểu tượng gắn với quãng đời hành nghề cứu người của Hải Thượng Lãn Ông trên mảnh đất xã Sơn Giang (Hà Tĩnh).

bqbht_br_dji-0224-copy.jpg
Chùa Tượng Sơn được xây dựng từ thời Hậu Lê, đời vua Lê Dụ Tông - thế kỷ XVIII, tại xóm Vĩnh Tuy, làng Yên Hồ, xã Tình Diệm, nay là thôn 1, xã Sơn Giang. Ngôi chùa được khởi tâm xây dựng bởi bà ngoại của Hải Thượng Lãn Ông. Chùa vừa là nơi thờ Phật, vừa là không gian dưỡng tâm và thờ phụng tổ tiên của hai dòng họ Bùi (họ ngoại của Đại danh y) và họ Lê Hữu (họ nội). Lưng chùa tựa núi, mặt hướng ra sông Ngàn Phố, tạo nên một thế đất hài hòa giữa núi rừng và sông nước.
bqbht_br_img-1499-copy.jpg
Trong không gian cổ kính ấy, có một cây vải gần 300 năm tuổi vẫn âm thầm tỏa bóng, trở thành chứng nhân cho những năm tháng Đại danh y chọn vùng đất Hương Sơn để gắn bó, chuyên tâm nghiên cứu y đức. Theo các bậc cao niên, cây vải được ươm mầm tại chùa từ hạt giống mà Đại danh y đưa từ quê nội Hưng Yên về. Từ mầm cây nhỏ, qua thời gian, cây lớn dần, bén rễ sâu vào vùng đất Hương Sơn như chính cuộc đời ông đã gắn bó trọn vẹn với mảnh đất này.
bqbht_br_img-1544-copy.jpg
Cây vải được trồng ở vị trí trung tâm, gần khu vực chính điện - nơi Hải Thượng Lãn Ông từng ngồi chữa bệnh và ghi chép y thư. Cây hiện cao trên 15m, chu vi thân khoảng hơn 2m, tán lá xòe rộng. Vị trí của cây nằm gần trung tâm khuôn viên, tạo nên điểm nhấn hài hòa giữa cảnh quan kiến trúc và thiên nhiên.
bqbht_br_img-1528-copy.jpg
Trải qua thời gian, cây vải vươn mình thành cổ thụ, che bóng mát cả một khoảng sân chùa. Mỗi mùa, cây vải đều trĩu quả, người dân trong vùng coi như lộc lành của đất trời. Dần dần, nơi đây trở thành điểm dừng chân của những người tìm về chùa không chỉ để lễ Phật, mà còn để gửi gắm niềm tin về sức khỏe, bình an và phúc lành.
bqbht_br_img-1505-copy.jpg
bqbht_br_img-1562-copy.jpg
Gốc và thân cây vải xù xì, rêu phong, in hằn dấu vết thời gian. Không ít du khách khi đến chùa đã dừng lại dưới tán vải cổ thụ, lắng nghe câu chuyện về nguồn gốc của cây, về quãng đời ẩn cư của Hải Thượng Lãn Ông ở Hương Sơn.
bqbht_br_img-1567-copy.jpg
bqbht_br_img-1565-copy.jpg
Tương truyền, từ khoảng năm 1760 - 1786, Đại danh y dành phần lớn thời gian sinh sống tại chùa. Tại đây, ông mở phòng mạch chữa bệnh, bốc thuốc cứu người, truyền dạy y thuật và miệt mài nghiên cứu dược liệu bản địa. Chính trong không gian tĩnh lặng này, ông đã hoàn thành những trước tác y học đồ sộ, tiêu biểu là bộ Hải Thượng Y tông tâm lĩnh gồm 28 tập, 66 quyển cùng nhiều công trình y thuật có giá trị lâu dài đối với nền y học cổ truyền Việt Nam.
Những tán lá xanh tốt của cây vải gần 300 năm tuổi trong khuôn viên chùa Tượng Sơn.
Những tán lá xanh tốt của cây vải gần 300 năm tuổi trong khuôn viên chùa Tượng Sơn.
bqbht_br_img-1514-copy.jpg
Đại đức Thích Ngộ An - Phó Trụ trì chùa Tượng Sơn cho biết: “Chùa hiện có khoảng 80 cây cổ thụ bao quanh, nhiều cây tuổi đời từ 200 đến gần 300 năm. Tuy nhiên, cây vải này có ý nghĩa đặc biệt bởi gắn với Hải Thượng Lãn Ông. Chúng tôi xem đây như là chứng tích lịch sử cần được gìn giữ, chăm sóc cẩn thận”.
bqbht_br_img-1540-copy.jpg
Theo Đại đức Thích Ngộ An, việc bảo tồn hệ thống cây cổ thụ không chỉ nhằm giữ gìn cảnh quan mà còn góp phần bảo lưu những giá trị lịch sử, văn hóa của chùa. “Cây vải như sự kết nối giữa quê nội Hưng Yên với núi rừng Hương Sơn, giữa quá khứ và hiện tại. Mỗi lần nhắc đến cây, người dân lại nhắc đến tấm gương y đức, tinh thần tận tụy vì người bệnh của Đại danh y” - Đại đức Thích Ngộ An chia sẻ.
bqbht_br_img-1593-copy.jpg
Pho tượng Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác được đặt dưới tán cây vải, gợi nhắc về cuộc đời tận tụy và tấm lòng y đức suốt đời vì người bệnh của Đại danh y. Trải qua bao biến thiên của thời gian, cây vải vẫn xanh tốt, bền bỉ trước mưa nắng miền Trung. Sự trường tồn ấy không chỉ phản ánh sức sống của thiên nhiên, mà còn gợi nhắc về giá trị bền vững của nhân cách và y đạo mà Hải Thượng Lãn Ông để lại cho hậu thế.

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Hà Tĩnh ban hành thể lệ Giải thưởng VHNT Nguyễn Du lần thứ VIII

Hà Tĩnh ban hành thể lệ Giải thưởng VHNT Nguyễn Du lần thứ VIII

Giải thưởng Văn học Nghệ thuật Nguyễn Du lần thứ VIII nhằm tôn vinh các tác giả, đồng tác giả, nhóm tác giả có tác phẩm, công trình văn học nghệ thuật, văn hóa - lịch sử có giá trị; khuyến khích sáng tạo, góp phần xây dựng và phát triển văn hóa, con người Hà Tĩnh.
"Đòn bẩy" khuyến đọc của Trung Quốc

"Đòn bẩy" khuyến đọc của Trung Quốc

Văn học mạng và nền tảng số đóng vai trò như một "đòn bẩy" phát triển văn hóa đọc tại Trung Quốc. Bên cạnh đó là luật hóa việc đọc, bình dân hóa hoạt động sáng tác.
Podcast truyện ngắn: Chuyện của mưa nhỏ

Podcast truyện ngắn: Chuyện của mưa nhỏ

Truyện ngắn "Chuyện của mưa nhỏ" gửi gắm thông điệp: Mỗi người sinh ra đều sở hữu một giá trị riêng biệt, chỉ cần ta tự tin nhận ra phép màu diệu kỳ ẩn giấu bên trong chính mình.
6 chuyến tàu khác thường trên thế giới

6 chuyến tàu khác thường trên thế giới

Từ xe buýt biến hình thành tàu hỏa ở Nhật Bản đến đoàn tàu đi xuyên qua chung cư tại Trung Quốc, nhiều phương tiện đường sắt trên thế giới gây chú ý nhờ thiết kế độc đáo và hành trình khác thường.
Khám phá 30 di sản vô giá của Việt Nam

Khám phá 30 di sản vô giá của Việt Nam

Triển lãm ảnh “Các di sản thế giới của Việt Nam” khai mạc tại Nhà Triển lãm 29 Hàng Bài, phường Cửa Nam, Hà Nội, do Bộ VH-TT&DL chỉ đạo, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm chủ trì tổ chức, hướng tới Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).
Thu Hà, Mộc An hát về quê hương, vào top 8 Sao Mai 2026

Thu Hà, Mộc An hát về quê hương, vào top 8 Sao Mai 2026

Hoàng Thu Hà và Nguyễn Mộc An mang đến Liveshow 4 Sao Mai 2026 những ca khúc mang âm hưởng dân ca, gắn với quê hương Hà Tĩnh. Với phần thể hiện tốt, cả hai cùng giành quyền đi tiếp, góp mặt trong top 8 chung cuộc.
Podcast tản văn: Nhớ thương tháng Mười

Podcast tản văn: Nhớ thương tháng Mười

Tháng Mười có chút nắng hanh hao, gió heo may se lạnh và cúc họa mi trắng tinh khôi. Là mùa của những nỗi nhớ dịu dàng, những cuộc gặp gỡ thoáng qua nhưng đủ để trái tim xao xuyến.
Podcast tản văn: Chăn trâu – một miền nhớ

Podcast tản văn: Chăn trâu – một miền nhớ

Tuổi thơ của những người đi qua hơn nửa đời người thường gắn với mái nhà, con đường làng, bạn cũ và những buổi chăn trâu...Dẫu thiếu thốn, ký ức ấy vẫn ấm áp, thân thương.
Sức hút khó cưỡng của concert

Sức hút khó cưỡng của concert

Lady Gaga hát trước khoảng 2,1 triệu người trên một bãi biển ở Brazil. Taylor Swift thu hút gần 300.000 lượt khán giả tại Australia, còn Adele khiến hơn 700.000 tới Munich.
Podcast truyện ngắn: Lời nói dối ngọt ngào

Podcast truyện ngắn: Lời nói dối ngọt ngào

Ở vùng cao Xín Mần, từ món quà nhỏ của mẹ Hiền, Dua nghĩ ra cách mang niềm vui đến cho em trai. Qua ánh nhìn hồn nhiên của đứa trẻ, tình thân và tình mẹ hiện lên thật cảm động.
Podcast truyện ngắn: Món quà gửi muộn

Podcast truyện ngắn: Món quà gửi muộn

Truyện ngắn "Món quà gửi muộn" kể về câu chuyện của Mai, bà và mẹ. Về việc mẹ Mai đã âm thầm viết thư thay người cha hy sinh, để xoa dịu nỗi chờ đợi mỏi mòn của bà ngoại.
Phim ngắn AI và nguy cơ về nội dung lệch chuẩn

Phim ngắn AI và nguy cơ về nội dung lệch chuẩn

Phim ngắn tạo bằng AI đang thu hút hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ lan truyền nội dung lệch chuẩn, ảnh hưởng đến nhận thức và tâm lý người xem.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh mà tôi từng biết

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh mà tôi từng biết

Hè năm 1993, khi về phép tìm tư liệu người cha quá cố, tôi lần đầu diện kiến nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh. Duyên hạnh ấy đã mở đầu cho mối tâm giao về sau khi tôi có nhiều năm gắn bó với cụ qua Tạp chí Văn hoá Hà Tĩnh. Nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của cụ (24/10/1926-24/10/2026), tôi viết vài lời để tỏ tấm tình trân quý với cây đại thụ của văn hoá xứ Nghệ.
Podcast tản văn: Tháng Mười, về với mẹ

Podcast tản văn: Tháng Mười, về với mẹ

Tình mẹ bao la như suối nguồn đong đầy theo năm tháng. Hãy gác lại bộn bề, để được trở về ôm lấy bóng hình dịu dàng và tận hưởng trọn vẹn yêu thương bên mẹ.
Cơn say phim ảo “đánh cắp” thời gian thực

Cơn say phim ảo “đánh cắp” thời gian thực

Video ngắn và những bộ phim do AI tạo ra đang cuốn nhiều người vào những câu chuyện ly kỳ, phi lý đến khó tin. Đằng sau những phút giải trí tưởng chừng vô hại là câu chuyện đáng suy ngẫm về thời gian, sự chú ý và khả năng làm chủ thói quen của mỗi người.
Podcast Truyện ngắn: Hành trình của chiếc lá

Podcast Truyện ngắn: Hành trình của chiếc lá

Truyện ngắn "Hành trình của chiếc lá" của tác giả Linh Đan kể về câu chuyện một chiếc lá non bé nhỏ đón nắng xuân, lớn lên giữa mùa hè rồi vàng đi và lìa cành khi thu đến.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!