Cây vải gần 300 năm tuổi gắn với cuộc đời Hải Thượng Lãn Ông

(Baohatinh.vn) - Gần 3 thế kỷ hiện diện giữa sân chùa Tượng Sơn, cây vải cổ thụ không chỉ là dấu tích sinh thái quý giá mà còn là biểu tượng gắn với quãng đời hành nghề cứu người của Hải Thượng Lãn Ông trên mảnh đất xã Sơn Giang (Hà Tĩnh).

bqbht_br_dji-0224-copy.jpg
Chùa Tượng Sơn được xây dựng từ thời Hậu Lê, đời vua Lê Dụ Tông - thế kỷ XVIII, tại xóm Vĩnh Tuy, làng Yên Hồ, xã Tình Diệm, nay là thôn 1, xã Sơn Giang. Ngôi chùa được khởi tâm xây dựng bởi bà ngoại của Hải Thượng Lãn Ông. Chùa vừa là nơi thờ Phật, vừa là không gian dưỡng tâm và thờ phụng tổ tiên của hai dòng họ Bùi (họ ngoại của Đại danh y) và họ Lê Hữu (họ nội). Lưng chùa tựa núi, mặt hướng ra sông Ngàn Phố, tạo nên một thế đất hài hòa giữa núi rừng và sông nước.
bqbht_br_img-1499-copy.jpg
Trong không gian cổ kính ấy, có một cây vải gần 300 năm tuổi vẫn âm thầm tỏa bóng, trở thành chứng nhân cho những năm tháng Đại danh y chọn vùng đất Hương Sơn để gắn bó, chuyên tâm nghiên cứu y đức. Theo Đại đức Thích Ngộ An - Phó Trụ trì chùa Tượng Sơn, cây vải được ươm mầm tại chùa từ hạt giống mà Đại danh y đưa từ quê nội Hưng Yên về. Từ mầm cây nhỏ, qua thời gian, cây lớn dần, bén rễ sâu vào vùng đất Hương Sơn như chính cuộc đời ông đã gắn bó trọn vẹn với mảnh đất này.
bqbht_br_img-1544-copy.jpg
Cây vải được trồng ở vị trí trung tâm, gần khu vực chính điện - nơi Hải Thượng Lãn Ông từng ngồi chữa bệnh và ghi chép y thư. Cây hiện cao trên 15m, chu vi thân khoảng hơn 2m, tán lá xòe rộng. Vị trí của cây nằm gần trung tâm khuôn viên, tạo nên điểm nhấn hài hòa giữa cảnh quan kiến trúc và thiên nhiên.
bqbht_br_img-1528-copy.jpg
Trải qua thời gian, cây vải vươn mình thành cổ thụ, che bóng mát cả một khoảng sân chùa. Mỗi mùa, cây vải đều trĩu quả, người dân trong vùng coi như lộc lành của đất trời. Dần dần, nơi đây trở thành điểm dừng chân của những người tìm về chùa không chỉ để lễ Phật, mà còn để gửi gắm niềm tin về sức khỏe, bình an và phúc lành.
bqbht_br_img-1505-copy.jpg
bqbht_br_img-1562-copy.jpg
Gốc và thân cây vải xù xì, rêu phong, in hằn dấu vết thời gian. Không ít du khách khi đến chùa đã dừng lại dưới tán vải cổ thụ, lắng nghe câu chuyện về nguồn gốc của cây, về quãng đời ẩn cư của Hải Thượng Lãn Ông ở Hương Sơn.
bqbht_br_img-1567-copy.jpg
bqbht_br_img-1565-copy.jpg
Theo Đại đức Thích Ngộ An, từ khoảng năm 1760 - 1786, Đại danh y dành phần lớn thời gian sinh sống tại chùa. Tại đây, ông mở phòng mạch chữa bệnh, bốc thuốc cứu người, truyền dạy y thuật và miệt mài nghiên cứu dược liệu bản địa. Chính trong không gian tĩnh lặng này, ông đã hoàn thành những trước tác y học đồ sộ, tiêu biểu là bộ Hải Thượng Y tông tâm lĩnh gồm 28 tập, 66 quyển cùng nhiều công trình y thuật có giá trị lâu dài đối với nền y học cổ truyền Việt Nam.
Những tán lá xanh tốt của cây vải gần 300 năm tuổi trong khuôn viên chùa Tượng Sơn.
Những tán lá xanh tốt của cây vải gần 300 năm tuổi trong khuôn viên chùa Tượng Sơn.
bqbht_br_img-1514-copy.jpg
Đại đức Thích Ngộ An - Phó Trụ trì chùa Tượng Sơn cho biết: “Chùa hiện có khoảng 80 cây cổ thụ bao quanh, nhiều cây tuổi đời từ 200 đến gần 300 năm. Tuy nhiên, cây vải này có ý nghĩa đặc biệt bởi gắn với Hải Thượng Lãn Ông. Chúng tôi xem đây như là chứng tích lịch sử cần được gìn giữ, chăm sóc cẩn thận”.
bqbht_br_img-1540-copy.jpg
Theo Đại đức Thích Ngộ An, việc bảo tồn hệ thống cây cổ thụ không chỉ nhằm giữ gìn cảnh quan mà còn góp phần bảo lưu những giá trị lịch sử, văn hóa của chùa. “Cây vải như sự kết nối giữa quê nội Hưng Yên với núi rừng Hương Sơn, giữa quá khứ và hiện tại. Mỗi lần nhắc đến cây, người dân lại nhắc đến tấm gương y đức, tinh thần tận tụy vì người bệnh của Đại danh y” - Đại đức Thích Ngộ An chia sẻ.
bqbht_br_img-1593-copy.jpg
Pho tượng Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác được đặt dưới tán cây vải, gợi nhắc về cuộc đời tận tụy và tấm lòng y đức suốt đời vì người bệnh của Đại danh y. Trải qua bao biến thiên của thời gian, cây vải vẫn xanh tốt, bền bỉ trước mưa nắng miền Trung. Sự trường tồn ấy không chỉ phản ánh sức sống của thiên nhiên, mà còn gợi nhắc về giá trị bền vững của nhân cách và y đạo mà Hải Thượng Lãn Ông để lại cho hậu thế.

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Vườn cà chua 'đẹp như AI'

Vườn cà chua 'đẹp như AI'

Hai giàn cà chua trĩu quả trên diện tích gần 40 m2 của chị Thanh Xuân, 42 tuổi, bất ngờ đón hàng nghìn lượt khách về chiêm ngưỡng dịp Tết Bính Ngọ.
Podcast tản văn: Những ngày tháng Giêng

Podcast tản văn: Những ngày tháng Giêng

Sau những ngày Tết rộn ràng, tháng Giêng khẽ khàng đi qua trong cái se lạnh cuối đông hòa trong nắng xuân dịu nhẹ, đủ để lòng người chậm lại, lắng nghe những rung động thân quen...
Podcast tản văn: Dòng La trong miền nhớ

Podcast tản văn: Dòng La trong miền nhớ

Sông La - dòng chảy trong xanh, hiền hòa, đã trở thành điểm nhấn thân thương của Hà Tĩnh mỗi độ xuân sang. Nơi chở nặng miền thương nhớ, để ai đi xa cũng bâng khuâng nhớ về quê nhà.
Khán giả Hà Tĩnh nói gì về “Thỏ ơi!!”?

Khán giả Hà Tĩnh nói gì về “Thỏ ơi!!”?

Sau 7 ngày ra rạp, “Thỏ ơi!!” cũng tạo “cơn sốt” tại Hà Tĩnh với khoảng 30.000 vé bán ra, liên tục giữ vị trí top 1 phòng vé dịp Tết. Không chỉ gây chú ý bởi doanh thu ấn tượng, bộ phim còn "dấy lên" những tranh luận sôi nổi.
Hội thơ Nguyên tiêu tại phường Bắc Hồng Lĩnh

Hội thơ Nguyên tiêu tại phường Bắc Hồng Lĩnh

Hội thơ Nguyên tiêu là dịp để những người yêu thơ gặp gỡ, giao lưu cùng nhau lan tỏa vẻ đẹp của thi ca, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của quê hương Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh).
Podcast tản văn: Âm vang tiếng trống làng quê

Podcast tản văn: Âm vang tiếng trống làng quê

Trong ký ức của mỗi người con làng quê, có một âm thanh không thể nào quên, đó là tiếng trống. Âm thanh ấy khi rộn ràng, khi trầm lắng nhưng luôn gắn bó sâu nặng với đời sống tinh thần của người Việt.
Sôi nổi lễ khai hội chùa Hương Tích tại Hà Tĩnh

Sôi nổi lễ khai hội chùa Hương Tích tại Hà Tĩnh

Lễ khai hội chùa Hương Tích là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa, góp phần làm sôi động các hoạt động du lịch của Hà Tĩnh ngay từ những ngày đầu xuân.
Podcast truyện ngắn: Con đường mùa xuân

Podcast truyện ngắn: Con đường mùa xuân

Một năm khởi đầu từ mùa xuân, mùa của đoàn viên, của yêu thương và cả những niềm vui đôi lứa, khi họ tìm được bến đỗ bình yên cho hạnh phúc của riêng mình.
“Vẽ Tết”

“Vẽ Tết”

Sắc Tết qua từng nét cọ, mảng màu, qua góc nhìn của người họa sĩ trở thành miền ký ức ấm áp, nơi truyền thống và cảm xúc được “thổi hồn” sống động trong từng bức tranh.
Podcast tản văn: Mùa xuân là Tết trồng cây

Podcast tản văn: Mùa xuân là Tết trồng cây

Mỗi độ xuân về, chúng ta lại nhớ đến lời dạy giản dị mà sâu sắc của Bác Hồ kính yêu: “Mùa xuân là Tết trồng cây, làm cho đất nước càng ngày càng xuân”. Phong trào này trở thành nét đẹp đầu xuân gắn bó với bao thế hệ người Việt...
Những ai nên cúng ngày vía Thần Tài?

Những ai nên cúng ngày vía Thần Tài?

Nghi thức cúng Thần Tài ngày mùng 5 hoặc mùng 10 tháng Giêng không chỉ dành cho giới kinh doanh mà còn mang ý nghĩa tri ân thổ thần của mỗi gia đình.
Ngựa trong ca dao, tục ngữ, thành ngữ của người Việt

Ngựa trong ca dao, tục ngữ, thành ngữ của người Việt

Trong kho tàng văn chương truyền miệng của người Việt, ngựa phản ánh sinh động về tính cách con người, nghĩa tình cộng đồng, thân phận và thăng trầm, tình yêu - hôn nhân, cùng những triết lý sống giản dị mà sâu xa...
Áo dài du xuân, giữ hồn Tết Việt

Áo dài du xuân, giữ hồn Tết Việt

Khi mùa xuân gõ cửa, nhiều bạn trẻ tại Hà Tĩnh lựa chọn khoác lên tà áo dài du xuân. Không còn là trào lưu, mặc áo dài ngày Tết đã trở thành nét đẹp văn hóa được tiếp nối qua từng thế hệ.
Xuân về trong tiếng chuông chùa

Xuân về trong tiếng chuông chùa

Khám phá vẻ đẹp bình yên của mùa xuân qua âm thanh trầm lắng của tiếng chuông trong các ngôi chùa tại Hà Tĩnh mang lại cảm giác thư thái và thanh tịnh cho ngày đầu năm.