Cây vải gần 300 năm tuổi gắn với cuộc đời Hải Thượng Lãn Ông

(Baohatinh.vn) - Gần 3 thế kỷ hiện diện giữa sân chùa Tượng Sơn, cây vải cổ thụ không chỉ là dấu tích sinh thái quý giá mà còn là biểu tượng gắn với quãng đời hành nghề cứu người của Hải Thượng Lãn Ông trên mảnh đất xã Sơn Giang (Hà Tĩnh).

bqbht_br_dji-0224-copy.jpg
Chùa Tượng Sơn được xây dựng từ thời Hậu Lê, đời vua Lê Dụ Tông - thế kỷ XVIII, tại xóm Vĩnh Tuy, làng Yên Hồ, xã Tình Diệm, nay là thôn 1, xã Sơn Giang. Ngôi chùa được khởi tâm xây dựng bởi bà ngoại của Hải Thượng Lãn Ông. Chùa vừa là nơi thờ Phật, vừa là không gian dưỡng tâm và thờ phụng tổ tiên của hai dòng họ Bùi (họ ngoại của Đại danh y) và họ Lê Hữu (họ nội). Lưng chùa tựa núi, mặt hướng ra sông Ngàn Phố, tạo nên một thế đất hài hòa giữa núi rừng và sông nước.
bqbht_br_img-1499-copy.jpg
Trong không gian cổ kính ấy, có một cây vải gần 300 năm tuổi vẫn âm thầm tỏa bóng, trở thành chứng nhân cho những năm tháng Đại danh y chọn vùng đất Hương Sơn để gắn bó, chuyên tâm nghiên cứu y đức. Theo các bậc cao niên, cây vải được ươm mầm tại chùa từ hạt giống mà Đại danh y đưa từ quê nội Hưng Yên về. Từ mầm cây nhỏ, qua thời gian, cây lớn dần, bén rễ sâu vào vùng đất Hương Sơn như chính cuộc đời ông đã gắn bó trọn vẹn với mảnh đất này.
bqbht_br_img-1544-copy.jpg
Cây vải được trồng ở vị trí trung tâm, gần khu vực chính điện - nơi Hải Thượng Lãn Ông từng ngồi chữa bệnh và ghi chép y thư. Cây hiện cao trên 15m, chu vi thân khoảng hơn 2m, tán lá xòe rộng. Vị trí của cây nằm gần trung tâm khuôn viên, tạo nên điểm nhấn hài hòa giữa cảnh quan kiến trúc và thiên nhiên.
bqbht_br_img-1528-copy.jpg
Trải qua thời gian, cây vải vươn mình thành cổ thụ, che bóng mát cả một khoảng sân chùa. Mỗi mùa, cây vải đều trĩu quả, người dân trong vùng coi như lộc lành của đất trời. Dần dần, nơi đây trở thành điểm dừng chân của những người tìm về chùa không chỉ để lễ Phật, mà còn để gửi gắm niềm tin về sức khỏe, bình an và phúc lành.
bqbht_br_img-1505-copy.jpg
bqbht_br_img-1562-copy.jpg
Gốc và thân cây vải xù xì, rêu phong, in hằn dấu vết thời gian. Không ít du khách khi đến chùa đã dừng lại dưới tán vải cổ thụ, lắng nghe câu chuyện về nguồn gốc của cây, về quãng đời ẩn cư của Hải Thượng Lãn Ông ở Hương Sơn.
bqbht_br_img-1567-copy.jpg
bqbht_br_img-1565-copy.jpg
Tương truyền, từ khoảng năm 1760 - 1786, Đại danh y dành phần lớn thời gian sinh sống tại chùa. Tại đây, ông mở phòng mạch chữa bệnh, bốc thuốc cứu người, truyền dạy y thuật và miệt mài nghiên cứu dược liệu bản địa. Chính trong không gian tĩnh lặng này, ông đã hoàn thành những trước tác y học đồ sộ, tiêu biểu là bộ Hải Thượng Y tông tâm lĩnh gồm 28 tập, 66 quyển cùng nhiều công trình y thuật có giá trị lâu dài đối với nền y học cổ truyền Việt Nam.
Những tán lá xanh tốt của cây vải gần 300 năm tuổi trong khuôn viên chùa Tượng Sơn.
Những tán lá xanh tốt của cây vải gần 300 năm tuổi trong khuôn viên chùa Tượng Sơn.
bqbht_br_img-1514-copy.jpg
Đại đức Thích Ngộ An - Phó Trụ trì chùa Tượng Sơn cho biết: “Chùa hiện có khoảng 80 cây cổ thụ bao quanh, nhiều cây tuổi đời từ 200 đến gần 300 năm. Tuy nhiên, cây vải này có ý nghĩa đặc biệt bởi gắn với Hải Thượng Lãn Ông. Chúng tôi xem đây như là chứng tích lịch sử cần được gìn giữ, chăm sóc cẩn thận”.
bqbht_br_img-1540-copy.jpg
Theo Đại đức Thích Ngộ An, việc bảo tồn hệ thống cây cổ thụ không chỉ nhằm giữ gìn cảnh quan mà còn góp phần bảo lưu những giá trị lịch sử, văn hóa của chùa. “Cây vải như sự kết nối giữa quê nội Hưng Yên với núi rừng Hương Sơn, giữa quá khứ và hiện tại. Mỗi lần nhắc đến cây, người dân lại nhắc đến tấm gương y đức, tinh thần tận tụy vì người bệnh của Đại danh y” - Đại đức Thích Ngộ An chia sẻ.
bqbht_br_img-1593-copy.jpg
Pho tượng Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác được đặt dưới tán cây vải, gợi nhắc về cuộc đời tận tụy và tấm lòng y đức suốt đời vì người bệnh của Đại danh y. Trải qua bao biến thiên của thời gian, cây vải vẫn xanh tốt, bền bỉ trước mưa nắng miền Trung. Sự trường tồn ấy không chỉ phản ánh sức sống của thiên nhiên, mà còn gợi nhắc về giá trị bền vững của nhân cách và y đạo mà Hải Thượng Lãn Ông để lại cho hậu thế.

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Podcast truyện ngắn: Quê hương Hà Nội

Podcast truyện ngắn: Quê hương Hà Nội

Từ ký ức chiến tranh đến cuộc trở về Hà Nội trong nắng tháng Mười, câu chuyện của cụ Hà Sâm gợi nhắc: quê hương không chỉ là nơi ta sinh ra, mà còn là nơi trái tim luôn hướng về.
Podcast tản văn: Mát lành giếng quê

Podcast tản văn: Mát lành giếng quê

Giếng làng ngày trước là nơi lấy nước, gặp gỡ của người dân quê. Nơi ấy lưu giữ dáng mẹ, tiếng cười tuổi thơ, trở thành miền ký ức thân thương giữa bao đổi thay của quê nhà.
Podcast tản văn: Trên ngọn cau có một tổ chim

Podcast tản văn: Trên ngọn cau có một tổ chim

Truyện ngắn "Trên ngọn cau có một tổ chim" kể về chiếc tổ rơm vượt qua bao bão táp để chở che mầm sống. Hình ảnh ấy gợi nhớ về tổ ấm gia đình và vòng tay bao la của mẹ cha.
Podcast truyện ngắn: Cây gậy phép thuật

Podcast truyện ngắn: Cây gậy phép thuật

Thế giới quanh ta luôn có những điều kỳ diệu. Đôi khi, phép thuật chẳng đến từ đũa thần của bà tiên, mà hiện diện trong sự thấu hiểu, kiên nhẫn và yêu thương.
5 phim Việt Nam dự Liên hoan phim Busan

5 phim Việt Nam dự Liên hoan phim Busan

Liên hoan phim quốc tế Busan (BIFF) lần thứ 31 đã khai mạc ngày 6/10 tại thành phố Busan, miền Đông Nam Hàn Quốc, mở đầu cho chuỗi hoạt động kéo dài 10 ngày, đến hết ngày 15/10.
MICE – Cơ hội mở rộng du lịch Hà Tĩnh

MICE – Cơ hội mở rộng du lịch Hà Tĩnh

Du lịch MICE là loại hình kết hợp hội nghị, hội thảo, triển lãm, sự kiện với tham quan, nghỉ dưỡng, tạo cơ hội thu hút dòng khách mới, góp phần mở rộng du lịch Hà Tĩnh.
Podcast tản văn: Mùa thu đi qua vai mẹ

Podcast tản văn: Mùa thu đi qua vai mẹ

Một chiếc áo nâu cũ khơi dậy ký ức về những mùa thu tuổi thơ, nơi bờ vai mẹ lặng lẽ che mưa, chắn gió và chở con đi qua những tháng năm yêu thương.
Ra mắt CLB Văn học Nghệ thuật Thanh Hiên

Ra mắt CLB Văn học Nghệ thuật Thanh Hiên

CLB Văn học Nghệ thuật Thanh Hiên - trực thuộc Hội Liên hiệp VHNT Hà Tĩnh sẽ là không gian sinh hoạt văn hóa - nghệ thuật, lan tỏa các giá trị văn hóa quê hương đến cộng đồng.
Podcast truyện ngắn: Sau trận bão

Podcast truyện ngắn: Sau trận bão

Miền Trung qua bao mùa bão lũ vẫn bền bỉ, kiên cường; trong gian khó, tình đoàn kết, sự chở che và yêu thương càng được vun đắp, giúp con người vững vàng vượt qua giông gió.
Những nếp làng giữ bản sắc quê hương

Những nếp làng giữ bản sắc quê hương

Qua bao đổi thay, nhiều nếp làng ở Hà Tĩnh vẫn hiện diện trong tình làng nghĩa xóm, tục lệ và những sinh hoạt cộng đồng được trao truyền qua các thế hệ.
Podcast tản văn: Tháng 10 và những mùa bão lũ

Podcast tản văn: Tháng 10 và những mùa bão lũ

Với người miền Trung, tháng 10 không chỉ mang sắc thu và cái se lạnh mà còn gợi ký ức về bao mùa mưa bão. Xa quê hơn 45 năm, tác giả Nguyễn Bá Thuyết vẫn mang theo những ký ức ấy.
Podcast tản văn: Những món quà bình dị

Podcast tản văn: Những món quà bình dị

Một mùi bưởi thơm, vệt nắng bên ô cửa hay tiếng bà gọi khi chiều xuống… những điều giản dị ấy đôi khi lại trở thành món quà đẹp nhất của tuổi thơ.
"Giữ lửa" văn hóa từ các câu lạc bộ ở cơ sở

"Giữ lửa" văn hóa từ các câu lạc bộ ở cơ sở

Từ những buổi tập dân vũ, luyện trò Kiều đến các hoạt động văn nghệ, thể thao, các câu lạc bộ ở cơ sở đang tạo không gian để người dân gặp gỡ, rèn luyện và tiếp nối những giá trị văn hóa đã gắn với cộng đồng qua nhiều thế hệ.
Tìm về câu ví, giặm xưa

Tìm về câu ví, giặm xưa

Sinh ra từ lao động, ví, giặm cổ là hồn cốt quê hương Hà Tĩnh. Dẫu không còn vang lên thường nhật, những lời ca cổ vẫn được các thế hệ nghệ nhân nâng niu, gìn giữ.
Podcast tản văn: Mùa hồng thắp lửa

Podcast tản văn: Mùa hồng thắp lửa

Mùa thu không chỉ được gọi tên bằng những chuyển động của đất trời, mà còn được nhận ra từ những mùa quả chín, từ sắc đỏ ấm áp giữa những vườn cây sau bao tháng ngày nắng gió.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!