Cây vải gần 300 năm tuổi gắn với cuộc đời Hải Thượng Lãn Ông

(Baohatinh.vn) - Gần 3 thế kỷ hiện diện giữa sân chùa Tượng Sơn, cây vải cổ thụ không chỉ là dấu tích sinh thái quý giá mà còn là biểu tượng gắn với quãng đời hành nghề cứu người của Hải Thượng Lãn Ông trên mảnh đất xã Sơn Giang (Hà Tĩnh).

bqbht_br_dji-0224-copy.jpg
Chùa Tượng Sơn được xây dựng từ thời Hậu Lê, đời vua Lê Dụ Tông - thế kỷ XVIII, tại xóm Vĩnh Tuy, làng Yên Hồ, xã Tình Diệm, nay là thôn 1, xã Sơn Giang. Ngôi chùa được khởi tâm xây dựng bởi bà ngoại của Hải Thượng Lãn Ông. Chùa vừa là nơi thờ Phật, vừa là không gian dưỡng tâm và thờ phụng tổ tiên của hai dòng họ Bùi (họ ngoại của Đại danh y) và họ Lê Hữu (họ nội). Lưng chùa tựa núi, mặt hướng ra sông Ngàn Phố, tạo nên một thế đất hài hòa giữa núi rừng và sông nước.
bqbht_br_img-1499-copy.jpg
Trong không gian cổ kính ấy, có một cây vải gần 300 năm tuổi vẫn âm thầm tỏa bóng, trở thành chứng nhân cho những năm tháng Đại danh y chọn vùng đất Hương Sơn để gắn bó, chuyên tâm nghiên cứu y đức. Theo các bậc cao niên, cây vải được ươm mầm tại chùa từ hạt giống mà Đại danh y đưa từ quê nội Hưng Yên về. Từ mầm cây nhỏ, qua thời gian, cây lớn dần, bén rễ sâu vào vùng đất Hương Sơn như chính cuộc đời ông đã gắn bó trọn vẹn với mảnh đất này.
bqbht_br_img-1544-copy.jpg
Cây vải được trồng ở vị trí trung tâm, gần khu vực chính điện - nơi Hải Thượng Lãn Ông từng ngồi chữa bệnh và ghi chép y thư. Cây hiện cao trên 15m, chu vi thân khoảng hơn 2m, tán lá xòe rộng. Vị trí của cây nằm gần trung tâm khuôn viên, tạo nên điểm nhấn hài hòa giữa cảnh quan kiến trúc và thiên nhiên.
bqbht_br_img-1528-copy.jpg
Trải qua thời gian, cây vải vươn mình thành cổ thụ, che bóng mát cả một khoảng sân chùa. Mỗi mùa, cây vải đều trĩu quả, người dân trong vùng coi như lộc lành của đất trời. Dần dần, nơi đây trở thành điểm dừng chân của những người tìm về chùa không chỉ để lễ Phật, mà còn để gửi gắm niềm tin về sức khỏe, bình an và phúc lành.
bqbht_br_img-1505-copy.jpg
bqbht_br_img-1562-copy.jpg
Gốc và thân cây vải xù xì, rêu phong, in hằn dấu vết thời gian. Không ít du khách khi đến chùa đã dừng lại dưới tán vải cổ thụ, lắng nghe câu chuyện về nguồn gốc của cây, về quãng đời ẩn cư của Hải Thượng Lãn Ông ở Hương Sơn.
bqbht_br_img-1567-copy.jpg
bqbht_br_img-1565-copy.jpg
Tương truyền, từ khoảng năm 1760 - 1786, Đại danh y dành phần lớn thời gian sinh sống tại chùa. Tại đây, ông mở phòng mạch chữa bệnh, bốc thuốc cứu người, truyền dạy y thuật và miệt mài nghiên cứu dược liệu bản địa. Chính trong không gian tĩnh lặng này, ông đã hoàn thành những trước tác y học đồ sộ, tiêu biểu là bộ Hải Thượng Y tông tâm lĩnh gồm 28 tập, 66 quyển cùng nhiều công trình y thuật có giá trị lâu dài đối với nền y học cổ truyền Việt Nam.
Những tán lá xanh tốt của cây vải gần 300 năm tuổi trong khuôn viên chùa Tượng Sơn.
Những tán lá xanh tốt của cây vải gần 300 năm tuổi trong khuôn viên chùa Tượng Sơn.
bqbht_br_img-1514-copy.jpg
Đại đức Thích Ngộ An - Phó Trụ trì chùa Tượng Sơn cho biết: “Chùa hiện có khoảng 80 cây cổ thụ bao quanh, nhiều cây tuổi đời từ 200 đến gần 300 năm. Tuy nhiên, cây vải này có ý nghĩa đặc biệt bởi gắn với Hải Thượng Lãn Ông. Chúng tôi xem đây như là chứng tích lịch sử cần được gìn giữ, chăm sóc cẩn thận”.
bqbht_br_img-1540-copy.jpg
Theo Đại đức Thích Ngộ An, việc bảo tồn hệ thống cây cổ thụ không chỉ nhằm giữ gìn cảnh quan mà còn góp phần bảo lưu những giá trị lịch sử, văn hóa của chùa. “Cây vải như sự kết nối giữa quê nội Hưng Yên với núi rừng Hương Sơn, giữa quá khứ và hiện tại. Mỗi lần nhắc đến cây, người dân lại nhắc đến tấm gương y đức, tinh thần tận tụy vì người bệnh của Đại danh y” - Đại đức Thích Ngộ An chia sẻ.
bqbht_br_img-1593-copy.jpg
Pho tượng Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác được đặt dưới tán cây vải, gợi nhắc về cuộc đời tận tụy và tấm lòng y đức suốt đời vì người bệnh của Đại danh y. Trải qua bao biến thiên của thời gian, cây vải vẫn xanh tốt, bền bỉ trước mưa nắng miền Trung. Sự trường tồn ấy không chỉ phản ánh sức sống của thiên nhiên, mà còn gợi nhắc về giá trị bền vững của nhân cách và y đạo mà Hải Thượng Lãn Ông để lại cho hậu thế.

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

5 khách sạn tốt nhất Việt Nam 2026

5 khách sạn tốt nhất Việt Nam 2026

Tạp chí Travel & Leisure hôm 18/6 công bố danh sách các khách sạn tốt nhất Việt Nam tại 5 hạng mục chính, dựa trên đánh giá của các chuyên gia và du khách quốc tế.
Podcast truyện ngắn: Trên đồi cỏ bạc

Podcast truyện ngắn: Trên đồi cỏ bạc

Trong cuộc sống, con người đừng bao giờ đánh mất niềm tin ngay cả khi rơi vào những hoàn cảnh tồi tệ nhất. Bởi niềm tin chính là điểm tựa giúp ta hướng tới những điều tốt đẹp hơn.
Podcast truyện ngắn: Kỷ vật của ngoại

Podcast truyện ngắn: Kỷ vật của ngoại

Có những ký ức không nằm trong những tấm ảnh cũ hay những trang nhật ký đã úa màu mà hiện diện lặng lẽ giữa cuộc sống thường ngày, gợi nhắc bao yêu thương đong đầy...
Podcast tản văn: Mùa gió Lào

Podcast tản văn: Mùa gió Lào

Với người Hà Tĩnh, mùa hạ thường gắn liền với gió Lào như một phần ký ức không thể tách rời của biết bao thế hệ lớn lên trên mảnh đất đầy nắng gió mà nghĩa tình...
“Giữ lửa” nghề đan lát ở Thạch Hà

“Giữ lửa” nghề đan lát ở Thạch Hà

Từ tre, mây tự nhiên, người dân thôn Nam Giang, xã Thạch Hà (Hà Tĩnh) đã khéo léo đan nên những chiếc thúng, dần, sàng, rổ, nơm… phục vụ sinh hoạt hằng ngày, đồng thời góp phần gìn giữ và phát huy nghề truyền thống của quê hương.
Podcast truyện ngắn: Tiếng ve trong chiếc hộp

Podcast truyện ngắn: Tiếng ve trong chiếc hộp

Hè về là mùa của những niềm vui, những cuộc gặp gỡ và ký ức tuổi thơ trong trẻo. Truyện ngắn “Tiếng ve trong chiếc hộp” sẽ đưa các em trở về với những ngày hè đầy cảm xúc.
Podcast truyện ngắn: Trở lại mùa phượng đỏ

Podcast truyện ngắn: Trở lại mùa phượng đỏ

"Trở lại mùa phượng đỏ" là chuyến tàu ngược dòng ký ức, đưa ta về sân trường đầy nắng gió, nơi ước mơ tuổi trẻ từng dang dở và lời hẹn ước bắt đầu lại sau những năm tháng ly hương.
Podcast tản văn: Mùa hạ chín

Podcast tản văn: Mùa hạ chín

Tản văn "Mùa hạ chín" chạm vào ngăn kéo ký ức đã phủ bụi thời gian, gợi nhắc những năm tháng thanh xuân đầy mộng mơ và những kỷ niệm sâu sắc từ cái nắng của mảnh đất Hà Tĩnh.
Decor rực rỡ, phai nhạt bản sắc

Decor rực rỡ, phai nhạt bản sắc

Cùng với trào lưu check-in, nhiều điểm đến, không gian di sản ở Hà Tĩnh đang được khoác lên những "lớp áo" trang trí sặc sỡ, làm mất đi vẻ đẹp nguyên bản, phai nhạt bản sắc.
Podcast tản văn: Đom đóm mùa hè

Podcast tản văn: Đom đóm mùa hè

Mỗi mùa hè đi qua đều để lại trong lòng mỗi người những ký ức khó quên. Đó có thể là những đêm quê yên ả, tiếng gió mát lành và ánh đom đóm lập lòe trên những bờ cỏ ven ao...
Podcast truyện ngắn: Kiến con tinh nghịch

Podcast truyện ngắn: Kiến con tinh nghịch

Một chuyến khám phá khu vườn đầy bất ngờ của chú kiến Tí Nghịch, nơi có những tiếng cười hồn nhiên và những bài học đáng nhớ. Cùng gặp những người bạn đáng yêu và khám phá bao điều thú vị.
Người “thổi hồn” vào từng khúc gỗ

Người “thổi hồn” vào từng khúc gỗ

Từ những khúc gỗ thô mộc, anh Trần Quốc Hoàng ở thôn Yên Điềm, xã Lộc Hà (Hà Tĩnh) đã tạo nên nhiều tác phẩm điêu khắc truyền thần sống động, giàu cảm xúc.
Cuốn sổ tay của anh hùng, liệt sĩ Lê Thị Riêng

Cuốn sổ tay của anh hùng, liệt sĩ Lê Thị Riêng

Mồ côi từ nhỏ, trải qua nhiều mất mát riêng tư, liệt sĩ Lê Thị Riêng trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của phong trào phụ nữ miền Nam, cống hiến trọn đời cho cách mạng.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!