Cây vải gần 300 năm tuổi gắn với cuộc đời Hải Thượng Lãn Ông

(Baohatinh.vn) - Gần 3 thế kỷ hiện diện giữa sân chùa Tượng Sơn, cây vải cổ thụ không chỉ là dấu tích sinh thái quý giá mà còn là biểu tượng gắn với quãng đời hành nghề cứu người của Hải Thượng Lãn Ông trên mảnh đất xã Sơn Giang (Hà Tĩnh).

bqbht_br_dji-0224-copy.jpg
Chùa Tượng Sơn được xây dựng từ thời Hậu Lê, đời vua Lê Dụ Tông - thế kỷ XVIII, tại xóm Vĩnh Tuy, làng Yên Hồ, xã Tình Diệm, nay là thôn 1, xã Sơn Giang. Ngôi chùa được khởi tâm xây dựng bởi bà ngoại của Hải Thượng Lãn Ông. Chùa vừa là nơi thờ Phật, vừa là không gian dưỡng tâm và thờ phụng tổ tiên của hai dòng họ Bùi (họ ngoại của Đại danh y) và họ Lê Hữu (họ nội). Lưng chùa tựa núi, mặt hướng ra sông Ngàn Phố, tạo nên một thế đất hài hòa giữa núi rừng và sông nước.
bqbht_br_img-1499-copy.jpg
Trong không gian cổ kính ấy, có một cây vải gần 300 năm tuổi vẫn âm thầm tỏa bóng, trở thành chứng nhân cho những năm tháng Đại danh y chọn vùng đất Hương Sơn để gắn bó, chuyên tâm nghiên cứu y đức. Theo các bậc cao niên, cây vải được ươm mầm tại chùa từ hạt giống mà Đại danh y đưa từ quê nội Hưng Yên về. Từ mầm cây nhỏ, qua thời gian, cây lớn dần, bén rễ sâu vào vùng đất Hương Sơn như chính cuộc đời ông đã gắn bó trọn vẹn với mảnh đất này.
bqbht_br_img-1544-copy.jpg
Cây vải được trồng ở vị trí trung tâm, gần khu vực chính điện - nơi Hải Thượng Lãn Ông từng ngồi chữa bệnh và ghi chép y thư. Cây hiện cao trên 15m, chu vi thân khoảng hơn 2m, tán lá xòe rộng. Vị trí của cây nằm gần trung tâm khuôn viên, tạo nên điểm nhấn hài hòa giữa cảnh quan kiến trúc và thiên nhiên.
bqbht_br_img-1528-copy.jpg
Trải qua thời gian, cây vải vươn mình thành cổ thụ, che bóng mát cả một khoảng sân chùa. Mỗi mùa, cây vải đều trĩu quả, người dân trong vùng coi như lộc lành của đất trời. Dần dần, nơi đây trở thành điểm dừng chân của những người tìm về chùa không chỉ để lễ Phật, mà còn để gửi gắm niềm tin về sức khỏe, bình an và phúc lành.
bqbht_br_img-1505-copy.jpg
bqbht_br_img-1562-copy.jpg
Gốc và thân cây vải xù xì, rêu phong, in hằn dấu vết thời gian. Không ít du khách khi đến chùa đã dừng lại dưới tán vải cổ thụ, lắng nghe câu chuyện về nguồn gốc của cây, về quãng đời ẩn cư của Hải Thượng Lãn Ông ở Hương Sơn.
bqbht_br_img-1567-copy.jpg
bqbht_br_img-1565-copy.jpg
Tương truyền, từ khoảng năm 1760 - 1786, Đại danh y dành phần lớn thời gian sinh sống tại chùa. Tại đây, ông mở phòng mạch chữa bệnh, bốc thuốc cứu người, truyền dạy y thuật và miệt mài nghiên cứu dược liệu bản địa. Chính trong không gian tĩnh lặng này, ông đã hoàn thành những trước tác y học đồ sộ, tiêu biểu là bộ Hải Thượng Y tông tâm lĩnh gồm 28 tập, 66 quyển cùng nhiều công trình y thuật có giá trị lâu dài đối với nền y học cổ truyền Việt Nam.
Những tán lá xanh tốt của cây vải gần 300 năm tuổi trong khuôn viên chùa Tượng Sơn.
Những tán lá xanh tốt của cây vải gần 300 năm tuổi trong khuôn viên chùa Tượng Sơn.
bqbht_br_img-1514-copy.jpg
Đại đức Thích Ngộ An - Phó Trụ trì chùa Tượng Sơn cho biết: “Chùa hiện có khoảng 80 cây cổ thụ bao quanh, nhiều cây tuổi đời từ 200 đến gần 300 năm. Tuy nhiên, cây vải này có ý nghĩa đặc biệt bởi gắn với Hải Thượng Lãn Ông. Chúng tôi xem đây như là chứng tích lịch sử cần được gìn giữ, chăm sóc cẩn thận”.
bqbht_br_img-1540-copy.jpg
Theo Đại đức Thích Ngộ An, việc bảo tồn hệ thống cây cổ thụ không chỉ nhằm giữ gìn cảnh quan mà còn góp phần bảo lưu những giá trị lịch sử, văn hóa của chùa. “Cây vải như sự kết nối giữa quê nội Hưng Yên với núi rừng Hương Sơn, giữa quá khứ và hiện tại. Mỗi lần nhắc đến cây, người dân lại nhắc đến tấm gương y đức, tinh thần tận tụy vì người bệnh của Đại danh y” - Đại đức Thích Ngộ An chia sẻ.
bqbht_br_img-1593-copy.jpg
Pho tượng Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác được đặt dưới tán cây vải, gợi nhắc về cuộc đời tận tụy và tấm lòng y đức suốt đời vì người bệnh của Đại danh y. Trải qua bao biến thiên của thời gian, cây vải vẫn xanh tốt, bền bỉ trước mưa nắng miền Trung. Sự trường tồn ấy không chỉ phản ánh sức sống của thiên nhiên, mà còn gợi nhắc về giá trị bền vững của nhân cách và y đạo mà Hải Thượng Lãn Ông để lại cho hậu thế.

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Podcast: Nhớ tết Trung thu xưa

Podcast: Nhớ tết Trung thu xưa

Cuộc sống không ngừng đổi thay, con trẻ giờ đây có nhiều đồ chơi hiện đại, đẹp mắt. Thế nhưng, trong ký ức nhiều người, những chiếc đèn Trung thu tự làm vẫn mang ý nghĩa đặc biệt.
Podcast truyện ngắn: Thư viện Ánh Sao

Podcast truyện ngắn: Thư viện Ánh Sao

Ở nơi biên giới xa xôi, Thư viện Ánh Sao đã trở thành nơi những đứa trẻ tìm đến với sách, với tri thức và những ước mơ, để tự tin viết tiếp câu chuyện của chính mình.
Podcast tản văn: Dáng mẹ

Podcast tản văn: Dáng mẹ

Hình ảnh dáng mẹ tảo tần qua năm tháng và những âm thanh thân thương chốn bếp xưa đã nuôi dưỡng tuổi thơ, gợi nhắc mỗi người về niềm biết ơn cùng tình yêu thương dành cho mẹ.
Podcast truyện ngắn: Bưu điện âm thanh

Podcast truyện ngắn: Bưu điện âm thanh

Truyện ngắn "Bưu điện âm thanh" của Vũ Khánh Đan kể về món quà đặc biệt dành tặng cụ Sáu khiếm thị, đó là những tiếng động, thanh âm ấm áp, rộn rã của con hẻm nhỏ.
88 kiệt tác của Van Gogh hội ngộ sau hơn 40 năm tại Hà Lan

88 kiệt tác của Van Gogh hội ngộ sau hơn 40 năm tại Hà Lan

Bảo tàng Kröller-Müller ở miền Trung Hà Lan đã mở cửa triển lãm đặc biệt, trưng bày toàn bộ 88 bức tranh của danh họa Vincent Van Gogh. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1984, toàn bộ bộ sưu tập tranh Van Gogh của bảo tàng được trưng bày cùng lúc, mang đến cho công chúng cơ hội hiếm có để chiêm ngưỡng trọn vẹn các tác phẩm này.
Vua Thái Lan lái chuyên cơ tới thăm Việt Nam gây sốt

Vua Thái Lan lái chuyên cơ tới thăm Việt Nam gây sốt

Khoảnh khắc Vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn cùng Hoàng hậu Suthida đích thân điều khiển chuyên cơ đáp xuống Hà Nội hôm 14/9 đang thu hút sự chú ý đặc biệt. Vua Thái Lan từng tích lũy hàng nghìn giờ bay thực tế, điều khiển nhiều loại máy bay khác nhau.
Podcast tản văn: Hương sắc mùa thu

Podcast tản văn: Hương sắc mùa thu

Mùa thu mang theo hương sắc dịu dàng của đất trời khẽ đánh thức những ký ức yêu thương, những miền nhớ vẹn nguyên trong mỗi người.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!