Cây vải gần 300 năm tuổi gắn với cuộc đời Hải Thượng Lãn Ông

(Baohatinh.vn) - Gần 3 thế kỷ hiện diện giữa sân chùa Tượng Sơn, cây vải cổ thụ không chỉ là dấu tích sinh thái quý giá mà còn là biểu tượng gắn với quãng đời hành nghề cứu người của Hải Thượng Lãn Ông trên mảnh đất xã Sơn Giang (Hà Tĩnh).

bqbht_br_dji-0224-copy.jpg
Chùa Tượng Sơn được xây dựng từ thời Hậu Lê, đời vua Lê Dụ Tông - thế kỷ XVIII, tại xóm Vĩnh Tuy, làng Yên Hồ, xã Tình Diệm, nay là thôn 1, xã Sơn Giang. Ngôi chùa được khởi tâm xây dựng bởi bà ngoại của Hải Thượng Lãn Ông. Chùa vừa là nơi thờ Phật, vừa là không gian dưỡng tâm và thờ phụng tổ tiên của hai dòng họ Bùi (họ ngoại của Đại danh y) và họ Lê Hữu (họ nội). Lưng chùa tựa núi, mặt hướng ra sông Ngàn Phố, tạo nên một thế đất hài hòa giữa núi rừng và sông nước.
bqbht_br_img-1499-copy.jpg
Trong không gian cổ kính ấy, có một cây vải gần 300 năm tuổi vẫn âm thầm tỏa bóng, trở thành chứng nhân cho những năm tháng Đại danh y chọn vùng đất Hương Sơn để gắn bó, chuyên tâm nghiên cứu y đức. Theo các bậc cao niên, cây vải được ươm mầm tại chùa từ hạt giống mà Đại danh y đưa từ quê nội Hưng Yên về. Từ mầm cây nhỏ, qua thời gian, cây lớn dần, bén rễ sâu vào vùng đất Hương Sơn như chính cuộc đời ông đã gắn bó trọn vẹn với mảnh đất này.
bqbht_br_img-1544-copy.jpg
Cây vải được trồng ở vị trí trung tâm, gần khu vực chính điện - nơi Hải Thượng Lãn Ông từng ngồi chữa bệnh và ghi chép y thư. Cây hiện cao trên 15m, chu vi thân khoảng hơn 2m, tán lá xòe rộng. Vị trí của cây nằm gần trung tâm khuôn viên, tạo nên điểm nhấn hài hòa giữa cảnh quan kiến trúc và thiên nhiên.
bqbht_br_img-1528-copy.jpg
Trải qua thời gian, cây vải vươn mình thành cổ thụ, che bóng mát cả một khoảng sân chùa. Mỗi mùa, cây vải đều trĩu quả, người dân trong vùng coi như lộc lành của đất trời. Dần dần, nơi đây trở thành điểm dừng chân của những người tìm về chùa không chỉ để lễ Phật, mà còn để gửi gắm niềm tin về sức khỏe, bình an và phúc lành.
bqbht_br_img-1505-copy.jpg
bqbht_br_img-1562-copy.jpg
Gốc và thân cây vải xù xì, rêu phong, in hằn dấu vết thời gian. Không ít du khách khi đến chùa đã dừng lại dưới tán vải cổ thụ, lắng nghe câu chuyện về nguồn gốc của cây, về quãng đời ẩn cư của Hải Thượng Lãn Ông ở Hương Sơn.
bqbht_br_img-1567-copy.jpg
bqbht_br_img-1565-copy.jpg
Tương truyền, từ khoảng năm 1760 - 1786, Đại danh y dành phần lớn thời gian sinh sống tại chùa. Tại đây, ông mở phòng mạch chữa bệnh, bốc thuốc cứu người, truyền dạy y thuật và miệt mài nghiên cứu dược liệu bản địa. Chính trong không gian tĩnh lặng này, ông đã hoàn thành những trước tác y học đồ sộ, tiêu biểu là bộ Hải Thượng Y tông tâm lĩnh gồm 28 tập, 66 quyển cùng nhiều công trình y thuật có giá trị lâu dài đối với nền y học cổ truyền Việt Nam.
Những tán lá xanh tốt của cây vải gần 300 năm tuổi trong khuôn viên chùa Tượng Sơn.
Những tán lá xanh tốt của cây vải gần 300 năm tuổi trong khuôn viên chùa Tượng Sơn.
bqbht_br_img-1514-copy.jpg
Đại đức Thích Ngộ An - Phó Trụ trì chùa Tượng Sơn cho biết: “Chùa hiện có khoảng 80 cây cổ thụ bao quanh, nhiều cây tuổi đời từ 200 đến gần 300 năm. Tuy nhiên, cây vải này có ý nghĩa đặc biệt bởi gắn với Hải Thượng Lãn Ông. Chúng tôi xem đây như là chứng tích lịch sử cần được gìn giữ, chăm sóc cẩn thận”.
bqbht_br_img-1540-copy.jpg
Theo Đại đức Thích Ngộ An, việc bảo tồn hệ thống cây cổ thụ không chỉ nhằm giữ gìn cảnh quan mà còn góp phần bảo lưu những giá trị lịch sử, văn hóa của chùa. “Cây vải như sự kết nối giữa quê nội Hưng Yên với núi rừng Hương Sơn, giữa quá khứ và hiện tại. Mỗi lần nhắc đến cây, người dân lại nhắc đến tấm gương y đức, tinh thần tận tụy vì người bệnh của Đại danh y” - Đại đức Thích Ngộ An chia sẻ.
bqbht_br_img-1593-copy.jpg
Pho tượng Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác được đặt dưới tán cây vải, gợi nhắc về cuộc đời tận tụy và tấm lòng y đức suốt đời vì người bệnh của Đại danh y. Trải qua bao biến thiên của thời gian, cây vải vẫn xanh tốt, bền bỉ trước mưa nắng miền Trung. Sự trường tồn ấy không chỉ phản ánh sức sống của thiên nhiên, mà còn gợi nhắc về giá trị bền vững của nhân cách và y đạo mà Hải Thượng Lãn Ông để lại cho hậu thế.

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Podcast tản văn: Giàn bầu của ngoại

Podcast tản văn: Giàn bầu của ngoại

Một giàn bầu xanh mướt, một bát canh ngọt mát hay tiếng gọi hiền từ của bà ngoại trong những trưa hè đầy nắng... gợi về những ký ức thân thương.
Podcast tản văn: Dẻo thơm hương gạo mới

Podcast tản văn: Dẻo thơm hương gạo mới

Mùi hương gạo mới - hương vị của no ấm và thành quả từ bao nhọc nhằn của người nông dân một nắng hai sương đã trở thành miền nhớ đậm sâu trong tâm thức của nhiều thế hệ.
Không gian check-in, “điểm cộng” hút du khách

Không gian check-in, “điểm cộng” hút du khách

Trong thời đại số, nhiều điểm đến ở Hà Tĩnh đã đầu tư các "tọa độ" check-in độc đáo, góp phần tăng sức hút, quảng bá hình ảnh và thu hút du khách đến trải nghiệm, khám phá.
Mẫu nhí Hà Tĩnh tỏa sáng trên sàn diễn catwalk

Mẫu nhí Hà Tĩnh tỏa sáng trên sàn diễn catwalk

Với gương mặt sáng, phong thái tự tin và niềm đam mê nghệ thuật từ sớm, Khâu Vân Kỳ – cô học trò nhỏ đến từ Hà Tĩnh đang từng bước ghi dấu ấn trên sàn diễn thời trang thiếu nhi.
“Cõi Trịnh” giữa lòng Hà Tĩnh

“Cõi Trịnh” giữa lòng Hà Tĩnh

Giữa bao biến động của đời sống, âm nhạc Trịnh Công Sơn đã âm thầm bồi đắp nên một “cõi Trịnh” giàu chiều sâu văn hóa trong đời sống tinh thần của người Hà Tĩnh.
Podcast truyện ngắn: Ngược sóng

Podcast truyện ngắn: Ngược sóng

Sáng mai, mặt trời sẽ lại lên. Biển sẽ lại xanh một màu xanh hy vọng, và chính ông Tuấn - kình ngư lão luyện cũng đã tìm lại được sự bình yên sau chuyến hành trình ngược sóng đầy bão dông.
Khai mạc Lễ hội Làng Sen năm 2026

Khai mạc Lễ hội Làng Sen năm 2026

Tối 18/5, tại sân vận động Làng Sen, xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An long trọng tổ chức khai mạc Lễ hội Làng Sen năm 2026, mở đầu chuỗi hoạt động kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026).
Podcast tản văn: Một sớm mai đi chợ cá

Podcast tản văn: Một sớm mai đi chợ cá

Từ một buổi sớm mai đi chợ cá cùng bố mẹ, lũ trẻ không chỉ có những trải nghiệm mới mà còn có thêm bài học về những giá trị bình dị mà đáng quý của cuộc sống.
Tre xanh trong nhịp sống đô thị Hà Tĩnh

Tre xanh trong nhịp sống đô thị Hà Tĩnh

Giữa nhịp phố thị Hà Tĩnh ngày càng chật chội, sắc xanh của tre đang trở thành điểm nhấn dịu mát. Từ khu dân cư, quán cà phê... những rặng tre mộc mạc góp phần tạo nên không gian sống hài hòa với thiên nhiên.
Podcast: Còn non, còn nước, còn người

Podcast: Còn non, còn nước, còn người

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua nhưng mỗi lần đọc lại Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh trước lúc đi xa, ta vẫn thấy từng câu, từng chữ như còn ấm hơi thở của vị lãnh tụ vô vàn kính yêu.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!