Cây vải gần 300 năm tuổi gắn với cuộc đời Hải Thượng Lãn Ông

(Baohatinh.vn) - Gần 3 thế kỷ hiện diện giữa sân chùa Tượng Sơn, cây vải cổ thụ không chỉ là dấu tích sinh thái quý giá mà còn là biểu tượng gắn với quãng đời hành nghề cứu người của Hải Thượng Lãn Ông trên mảnh đất xã Sơn Giang (Hà Tĩnh).

bqbht_br_dji-0224-copy.jpg
Chùa Tượng Sơn được xây dựng từ thời Hậu Lê, đời vua Lê Dụ Tông - thế kỷ XVIII, tại xóm Vĩnh Tuy, làng Yên Hồ, xã Tình Diệm, nay là thôn 1, xã Sơn Giang. Ngôi chùa được khởi tâm xây dựng bởi bà ngoại của Hải Thượng Lãn Ông. Chùa vừa là nơi thờ Phật, vừa là không gian dưỡng tâm và thờ phụng tổ tiên của hai dòng họ Bùi (họ ngoại của Đại danh y) và họ Lê Hữu (họ nội). Lưng chùa tựa núi, mặt hướng ra sông Ngàn Phố, tạo nên một thế đất hài hòa giữa núi rừng và sông nước.
bqbht_br_img-1499-copy.jpg
Trong không gian cổ kính ấy, có một cây vải gần 300 năm tuổi vẫn âm thầm tỏa bóng, trở thành chứng nhân cho những năm tháng Đại danh y chọn vùng đất Hương Sơn để gắn bó, chuyên tâm nghiên cứu y đức. Theo các bậc cao niên, cây vải được ươm mầm tại chùa từ hạt giống mà Đại danh y đưa từ quê nội Hưng Yên về. Từ mầm cây nhỏ, qua thời gian, cây lớn dần, bén rễ sâu vào vùng đất Hương Sơn như chính cuộc đời ông đã gắn bó trọn vẹn với mảnh đất này.
bqbht_br_img-1544-copy.jpg
Cây vải được trồng ở vị trí trung tâm, gần khu vực chính điện - nơi Hải Thượng Lãn Ông từng ngồi chữa bệnh và ghi chép y thư. Cây hiện cao trên 15m, chu vi thân khoảng hơn 2m, tán lá xòe rộng. Vị trí của cây nằm gần trung tâm khuôn viên, tạo nên điểm nhấn hài hòa giữa cảnh quan kiến trúc và thiên nhiên.
bqbht_br_img-1528-copy.jpg
Trải qua thời gian, cây vải vươn mình thành cổ thụ, che bóng mát cả một khoảng sân chùa. Mỗi mùa, cây vải đều trĩu quả, người dân trong vùng coi như lộc lành của đất trời. Dần dần, nơi đây trở thành điểm dừng chân của những người tìm về chùa không chỉ để lễ Phật, mà còn để gửi gắm niềm tin về sức khỏe, bình an và phúc lành.
bqbht_br_img-1505-copy.jpg
bqbht_br_img-1562-copy.jpg
Gốc và thân cây vải xù xì, rêu phong, in hằn dấu vết thời gian. Không ít du khách khi đến chùa đã dừng lại dưới tán vải cổ thụ, lắng nghe câu chuyện về nguồn gốc của cây, về quãng đời ẩn cư của Hải Thượng Lãn Ông ở Hương Sơn.
bqbht_br_img-1567-copy.jpg
bqbht_br_img-1565-copy.jpg
Tương truyền, từ khoảng năm 1760 - 1786, Đại danh y dành phần lớn thời gian sinh sống tại chùa. Tại đây, ông mở phòng mạch chữa bệnh, bốc thuốc cứu người, truyền dạy y thuật và miệt mài nghiên cứu dược liệu bản địa. Chính trong không gian tĩnh lặng này, ông đã hoàn thành những trước tác y học đồ sộ, tiêu biểu là bộ Hải Thượng Y tông tâm lĩnh gồm 28 tập, 66 quyển cùng nhiều công trình y thuật có giá trị lâu dài đối với nền y học cổ truyền Việt Nam.
Những tán lá xanh tốt của cây vải gần 300 năm tuổi trong khuôn viên chùa Tượng Sơn.
Những tán lá xanh tốt của cây vải gần 300 năm tuổi trong khuôn viên chùa Tượng Sơn.
bqbht_br_img-1514-copy.jpg
Đại đức Thích Ngộ An - Phó Trụ trì chùa Tượng Sơn cho biết: “Chùa hiện có khoảng 80 cây cổ thụ bao quanh, nhiều cây tuổi đời từ 200 đến gần 300 năm. Tuy nhiên, cây vải này có ý nghĩa đặc biệt bởi gắn với Hải Thượng Lãn Ông. Chúng tôi xem đây như là chứng tích lịch sử cần được gìn giữ, chăm sóc cẩn thận”.
bqbht_br_img-1540-copy.jpg
Theo Đại đức Thích Ngộ An, việc bảo tồn hệ thống cây cổ thụ không chỉ nhằm giữ gìn cảnh quan mà còn góp phần bảo lưu những giá trị lịch sử, văn hóa của chùa. “Cây vải như sự kết nối giữa quê nội Hưng Yên với núi rừng Hương Sơn, giữa quá khứ và hiện tại. Mỗi lần nhắc đến cây, người dân lại nhắc đến tấm gương y đức, tinh thần tận tụy vì người bệnh của Đại danh y” - Đại đức Thích Ngộ An chia sẻ.
bqbht_br_img-1593-copy.jpg
Pho tượng Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác được đặt dưới tán cây vải, gợi nhắc về cuộc đời tận tụy và tấm lòng y đức suốt đời vì người bệnh của Đại danh y. Trải qua bao biến thiên của thời gian, cây vải vẫn xanh tốt, bền bỉ trước mưa nắng miền Trung. Sự trường tồn ấy không chỉ phản ánh sức sống của thiên nhiên, mà còn gợi nhắc về giá trị bền vững của nhân cách và y đạo mà Hải Thượng Lãn Ông để lại cho hậu thế.

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Podcast tản văn: Khi hè vừa chạm ngõ

Podcast tản văn: Khi hè vừa chạm ngõ

Những ngày đầu hè thật dịu dàng, không chỉ mang theo nắng mới mà còn khẽ đánh thức những kỷ niệm yêu thương về bà, về mẹ và những tháng ngày tuổi thơ nơi làng quê thân thuộc.
 Hà Tĩnh tham gia Hội chợ du lịch quốc tế Việt Nam VITM 2026

Hà Tĩnh tham gia Hội chợ du lịch quốc tế Việt Nam VITM 2026

Việc tham gia VITM 2026 không chỉ giúp Hà Tĩnh quảng bá hình ảnh mảnh đất, con người đến bạn bè trong nước và quốc tế, mà còn khẳng định nỗ lực hội nhập, thích ứng với xu hướng chuyển đổi số và phát triển du lịch xanh.
Podcast truyện ngắn: Thầy bảo vệ

Podcast truyện ngắn: Thầy bảo vệ

Trong mỗi ngôi trường luôn có những con người lặng lẽ, quen đến mức ta vô tình lướt qua. Nụ cười hiền của bác bảo vệ gợi bao ký ức, nhắc ta về sự tận tụy giản dị.
 Du lịch làng biển “kể chuyện” quê hương

Du lịch làng biển “kể chuyện” quê hương

Từ những homestay mộc mạc bên bờ biển, đến các trải nghiệm làng nghề đậm bản sắc, người dân Hà Tĩnh đang từng bước liên kết, hình thành mô hình du lịch cộng đồng giàu sức hút.
Nối dài chuỗi concert quốc gia

Nối dài chuỗi concert quốc gia

Chương trình nghệ thuật chính luận đặc biệt “Âm vang Tổ quốc” mở đầu chuỗi “Tự hào là người Việt Nam” 2026, tiếp nối chuỗi “concert quốc gia” năm 2025.
 Mùa hoa anh đào tại Nhật Bản

Mùa hoa anh đào tại Nhật Bản

Hoa anh đào phủ hồng nhiều điểm đến ở Nhật Bản, song xuất hiện nhiều cây đổ liên tiếp tại Tokyo khiến du khách e ngại về mùa ngắm hoa năm nay.
Truyện ngắn: Mắt khói

Truyện ngắn: Mắt khói

Trong cuộc sống có những cuộc gặp gỡ đến rồi đi nhẹ như khói, mang theo những ký ức. Giữa yêu thương và lạc lối, vạn vật rồi sẽ tan đi, chỉ còn dư âm đọng lại trong lòng.
Podcast tản văn: Miền nhớ tháng Tư

Podcast tản văn: Miền nhớ tháng Tư

Tháng Tư cứ thế gõ cửa tâm hồn bằng sắc nắng hanh vàng và những hoài niệm xa xăm, để thấy thời gian không chỉ là sự chuyển mùa, mà còn là những dấu gạch nối đầy hoài niệm.
Lễ khánh đản chùa Hương Tích năm 2026

Lễ khánh đản chùa Hương Tích năm 2026

Lễ khánh đản chùa Hương Tích, xã Can Lộc (Hà Tĩnh) là nghi lễ quan trọng trong chuỗi hoạt động lễ hội, nhằm quảng bá hình ảnh và thu hút du khách đến với “Hoan châu đệ nhất danh lam”.
"Cây mắt biếc" từng gây sốt, giờ ra sao?

"Cây mắt biếc" từng gây sốt, giờ ra sao?

Từng là nơi thu hút đông đảo người dân, du khách tham quan, chụp ảnh check-in khi xuất hiện trong bối cảnh phim, nhưng hiện nay “cây mắt biếc” ở thành phố Huế đã bị lãng quên.
Podcast truyện ngắn: Thư viện di động diệu kỳ

Podcast truyện ngắn: Thư viện di động diệu kỳ

Truyện ngắn “Thư viện di động diệu kì” của Phan Linh Châu là câu chuyện đẹp về ông Lâm lặng lẽ gieo niềm say mê đọc sách, để những ước mơ được tiếp nối giản dị qua các thế hệ.
Podcast tản văn: Mùa loa kèn tháng Tư

Podcast tản văn: Mùa loa kèn tháng Tư

Tháng Tư mang theo sắc nắng dịu dàng cũng là lúc hoa loa kèn nở trắng tinh khôi, mang vẻ đẹp giản dị mà thanh khiết, gợi về những ký ức rất riêng của mùa hạ chớm sang.
Podcast truyện ngắn: Tôi là Chuột Nhắt

Podcast truyện ngắn: Tôi là Chuột Nhắt

Truyện ngắn “Tôi là Chuột Nhắt” của tác giả Đoàn Lữ Thụy Phương với ngôn từ ngộ nghĩnh, đáng yêu kể về câu chuyện của chú Chuột Nhắt với những tâm sự và kỉ niệm tuổi thơ thú vị...
Kỷ lục tiền thưởng của Ai là triệu phú

Kỷ lục tiền thưởng của Ai là triệu phú

Game show Ai là triệu phú quyết định tăng mức thưởng lên 500 triệu đồng cho người chiến thắng ở câu hỏi cuối. Đây là số tiền thưởng kỷ lục của chương trình, gấp đôi mức cũ.
[Infographics] Du lịch Hà Tĩnh và những chỉ tiêu năm 2026

Du lịch Hà Tĩnh và những chỉ tiêu năm 2026

UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành kế hoạch phát triển du lịch năm 2026 với hệ thống chỉ tiêu cụ thể cho từng lĩnh vực, hướng tới mục tiêu tổng doanh thu đạt gần 7.000 tỷ đồng.
Everest có thật sự cao nhất thế giới?

Everest có thật sự cao nhất thế giới?

Everest từ lâu được xem là ngọn núi cao nhất thế giới theo độ cao so với mực nước biển. Nhưng khi thay đổi cách đo, câu trả lời về đỉnh núi cao nhất hành tinh cũng thay đổi.
Podcast truyện ngắn: Bạn ngồi cuối lớp

Podcast truyện ngắn: Bạn ngồi cuối lớp

Truyện ngắn “Bạn ngồi cuối lớp” gợi dòng cảm xúc tháng Ba hoài niệm, đưa ta trở về tuổi trẻ với ước mơ và bao tâm tư tuổi mới lớn, từ đó thêm trân quý hành trình trưởng thành ý nghĩa...
Kỳ lạ Táo Quân "trái mùa" vừa lên sóng

Kỳ lạ Táo Quân "trái mùa" vừa lên sóng

Táo Quân 2026 khiến nhiều khán giả bất ngờ khi lên sóng tối 29/3, sau nhiều tuần kể từ Tết Nguyên đán. Chương trình có thời lượng ngắn, tái hiện lại tiết mục trong Táo Quân 2017.
Podcast tản văn: Hoa gạo- Ngọn lửa của ký ức

Podcast tản văn: Hoa gạo- Ngọn lửa của ký ức

Có những loài hoa cất giữ bao tháng năm tuổi thơ trong trẻo, đầy thương nhớ. Và cứ mỗi độ tháng Ba về, sắc đỏ hoa gạo lại bừng lên như đánh thức những miền ký ức đã ngủ yên...