P.V: Thưa ông, trong không gian phát triển mới, những dư địa và động lực tăng trưởng nào đang mở ra cho cộng đồng doanh nghiệp Hà Tĩnh?
Ông Nguyễn Anh Thắng: Hiện nay, trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức, song doanh nghiệp Hà Tĩnh cũng đang có nhiều cơ hội phát triển mới, đến từ sự gia tăng đầu tư, việc tổ chức lại không gian kinh tế và những chuyển biến về thể chế, chính sách. Đây là những điều kiện quan trọng để doanh nghiệp mở rộng thị trường, tìm kiếm cơ hội hợp tác và nâng cao vị thế trong nền kinh tế.
Khu kinh tế Vũng Áng đã được phê duyệt mở rộng diện tích lên gần 73.000 ha; nhiều khu công nghiệp đang được đầu tư hạ tầng; nhiều dự án quy mô lớn được chấp thuận chủ trương đầu tư và đang triển khai. Cùng với dòng vốn đầu tư là nhu cầu ngày càng lớn về xây dựng, cơ khí, logistics, vận tải, cung ứng vật tư và dịch vụ công nghiệp. Đây chính là những thị trường cụ thể mà doanh nghiệp Hà Tĩnh có thể hướng tới, từ cung cấp sản phẩm, dịch vụ đến từng bước trở thành doanh nghiệp vệ tinh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của các tập đoàn, doanh nghiệp lớn.
Bên cạnh đó, việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh gắn với tổ chức lại không gian phát triển cũng mở ra những dư địa mới cho sản xuất kinh doanh và thu hút đầu tư, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.
Đặc biệt, những thay đổi về thể chế, chính sách tạo ra một không gian phát triển mới cho doanh nghiệp. Các nghị quyết của Bộ Chính trị đã tạo thêm cơ sở để nhìn nhận đầy đủ hơn vai trò của các thành phần kinh tế, mở ra một tâm thế phát triển mới cho doanh nghiệp. Nghị quyết 68-NQ/TW tạo động lực phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết 79-NQ/TW phát huy vai trò của kinh tế nhà nước trong kiến tạo, dẫn dắt và mở đường; Nghị quyết 10-NQ/TW định hướng tăng cường liên kết doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước.
Cùng với các chủ trương, chính sách của trung ương, Đề án phát triển doanh nghiệp Hà Tĩnh đến năm 2030 được ban hành đã xác định rõ mục tiêu, định hướng và các nhóm giải pháp phát triển doanh nghiệp theo từng khu vực, từng loại hình; xác định rõ định hướng phát triển với từng loại hình doanh nghiệp; đưa ra giải pháp, nhiệm vụ, chính sách cụ thể tổ chức thực hiện rõ ràng, đồng thời phân công trách nhiệm cụ thể cho các sở, ngành, địa phương. Đây là cơ sở quan trọng để các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đi vào thực chất hơn, gắn với nhu cầu về công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao năng suất, phát triển thị trường và nguồn nhân lực.
Một động lực khác đến từ khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và đặc biệt là trí tuệ nhân tạo. Công nghệ hiện nay không còn là câu chuyện riêng của những doanh nghiệp lớn mà đang trở thành công cụ để doanh nghiệp nâng năng suất, giảm chi phí, quản trị tốt hơn và tiếp cận thị trường rộng hơn. AI cũng đang mở ra những cách thức mới trong quản trị, phân tích dữ liệu, chăm sóc khách hàng, marketing, tối ưu quy trình…, góp phần rút ngắn khoảng cách về năng lực, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.
P.V: Những dư địa, thời cơ mở ra khá rõ, nhưng để biến cơ hội thành kết quả tăng trưởng thực tế, theo ông, doanh nghiệp Hà Tĩnh cần thay đổi như thế nào?
Ông Nguyễn Anh Thắng: Tôi cho rằng đây mới là vấn đề có tính quyết định. Chính sách có thể mở đường, thị trường có thể mở rộng, nhưng cơ hội chỉ trở thành kết quả khi doanh nghiệp có đủ năng lực để nắm bắt.
Trong 9 tháng năm nay, Hà Tĩnh có 2.135 doanh nghiệp thành lập mới, nâng tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn lên khoảng 13.000. Sự gia tăng về số lượng tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế, song yêu cầu đặt ra hiện nay là nâng cao chất lượng hoạt động, năng suất và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Phần lớn doanh nghiệp Hà Tĩnh có quy mô siêu nhỏ, nhỏ và vừa, vì vậy, điều quan trọng không chỉ là mở rộng vốn hay gia tăng lao động, mà phải nâng cao năng lực quản trị, ứng dụng công nghệ và phát triển thị trường, từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.
Trước hết, doanh nghiệp phải thay đổi tư duy kinh doanh. Không thể chỉ dựa vào lợi thế địa phương, thị trường truyền thống hay cạnh tranh bằng giá. Khi tham gia vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn, doanh nghiệp lớn, yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật, tiến độ, năng lực tài chính và quản trị đều cao hơn. Đây là những tiêu chí doanh nghiệp phải đáp ứng bằng năng lực thực chất; đồng thời giữ vững chữ tín, lấy chất lượng sản phẩm, dịch vụ và trách nhiệm trong kinh doanh làm nền tảng phát triển lâu dài.
Thứ hai là đầu tư cho năng suất và công nghệ. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, không nhất thiết phải đầu tư những công nghệ quá lớn, nhưng phải xác định đúng khâu cần cải tiến, khâu nào có thể tự động hóa, quy trình nào cần số hóa. Từ quản trị tài chính, kho hàng, sản xuất đến dữ liệu khách hàng, chăm sóc khách hàng..., công nghệ phải phục vụ trực tiếp cho hiệu quả kinh doanh.
Thứ ba là tăng cường liên kết, hợp tác thực chất giữa cộng đồng doanh nghiệp. Các dự án lớn đang tạo ra thị trường, nhưng để doanh nghiệp Hà Tĩnh thực sự hưởng lợi từ thị trường đó thì phải có năng lực đáp ứng. Một doanh nghiệp riêng lẻ rất khó đáp ứng toàn bộ yêu cầu của những chuỗi cung ứng lớn. Doanh nghiệp Hà Tĩnh cần liên kết với nhau, liên kết với doanh nghiệp lớn, nhà đầu tư và đối tác ngoài tỉnh để bổ trợ năng lực, cùng nâng chất lượng sản phẩm, dịch vụ và khả năng cung ứng.
P.V: Để doanh nghiệp nắm bắt tốt hơn những cơ hội phát triển, theo ông, tỉnh và hiệp hội cần tập trung vào những giải pháp nào?
Ông Nguyễn Anh Thắng: Thực tiễn phát triển của doanh nghiệp cho thấy các cấp, ngành đã có nhiều nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, rút ngắn thời gian và giảm chi phí thực hiện thủ tục cho doanh nghiệp. Thời gian tới, những điểm nghẽn liên quan đến đất đai, mặt bằng, hạ tầng, tiếp cận vốn, nguồn nhân lực và thị trường vẫn cần được tiếp tục tháo gỡ. Quan trọng hơn, chính sách hỗ trợ phải ngày càng sát với nhu cầu thực tế, tập trung vào những vấn đề doanh nghiệp đang cần như công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, nâng năng suất, đào tạo nhân lực...
Một vấn đề tôi đặc biệt quan tâm là tạo điều kiện để doanh nghiệp Hà Tĩnh tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái của các dự án lớn. Khi thu hút được các dự án quy mô lớn, tỉnh cần quan tâm kết nối doanh nghiệp trong tỉnh với chủ đầu tư, nhà thầu và các nhà cung cấp; giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin về nhu cầu sản phẩm, dịch vụ, tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện tham gia chuỗi cung ứng. Cùng với đó là hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực để đáp ứng những yêu cầu này. Nếu làm tốt, một dự án lớn sẽ không chỉ tạo ra vốn đầu tư, việc làm và nguồn thu, mà còn hình thành một lớp doanh nghiệp vệ tinh, nhà cung cấp và dịch vụ hỗ trợ phát triển cùng dự án. Đây là cách để tác động lan tỏa của đầu tư được chuyển hóa thành năng lực nội sinh của nền kinh tế địa phương.
Về phía Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh, chúng tôi xác định trước hết phải làm tốt vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp với chính quyền, giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp và giữa doanh nghiệp với thị trường. Hiệp hội sẽ tiếp tục lắng nghe, nắm bắt khó khăn, vướng mắc từ cơ sở để phản ánh đến các cơ quan chức năng; đồng thời tăng cường kết nối doanh nghiệp Hà Tĩnh với các nhà đầu tư, doanh nghiệp lớn và thị trường ngoài tỉnh. Cùng đó, hiệp hội sẽ thúc đẩy mạnh hơn việc chia sẻ kinh nghiệm về quản trị, công nghệ, chuyển đổi số, thị trường; khuyến khích doanh nghiệp liên kết, cùng nâng chất lượng sản phẩm, dịch vụ và năng lực cạnh tranh.
Nhà nước mở môi trường và không gian phát triển, hiệp hội làm cầu nối, còn doanh nghiệp phải chủ động đổi mới, nâng cao nội lực và nắm bắt cơ hội thị trường. Khi năng lực quản trị, năng suất và sức cạnh tranh của doanh nghiệp được nâng lên, những lợi thế về đầu tư, chính sách và không gian phát triển mới sẽ được chuyển hóa thành giá trị cụ thể trong nền kinh tế. Qua đó, cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là động lực quan trọng của tăng trưởng, góp phần đưa Hà Tĩnh phát triển nhanh và bền vững.
P.V: Xin trân trọng cảm ơn ông!
