(Baohatinh.vn) - Nhà thờ Phạm Văn Lãng (Đức Thọ, Hà Tĩnh) là công trình khá độc đáo theo các di tích triều Nguyễn, có kết hợp kiến trúc phương Tây với những khối cửa hình vòm cuốn dạng Gothic.
Sáng 18/8, UBND xã Tân Dân (huyện Đức Thọ) long trọng tổ chức lễ đón nhận bằng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh nhà thờ Phạm Văn Lãng. Lãnh đạo Sở VH-TT&DL cùng cấp ủy, chính quyền địa phương và đông đảo bà con tham dự.
Theo gia phả ghi lại, Phạm Văn Lãng sinh năm Kỷ Mùi (1859), hiệu Lộc Phong, niên hiệu Tự Đức thứ 13, thời Nguyễn, trong một gia đình nghèo khó ở thôn Nhân Thi, xã Phụng Công, tổng Đồng Công, huyện Đức Thọ (nay là xã Tân Dân, Đức Thọ).
Năm 1885, ông tham gia phong trào Cần Vương chống Pháp và bị thực dân Pháp bắt giam 2 tháng. Sau khi được thả tự do, ông trở về dạy học.
Năm 1891, ông đỗ Cử nhân kỳ thi Hương ở Trường thi Nghệ An, được bổ dụng Hậu bổ tỉnh Nghệ An. Tháng 5/1899, ông thành lập Tổng hội Tư văn tổng Đồng Công. Đây được coi là một trong những hội sinh hoạt văn hóa sớm của tỉnh Nghệ An lúc bấy giờ.
Lãnh đạo Sở VH-TT&DL trao bằng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh cho lãnh đạo địa phương, đại diện dòng họ.
Năm 1904, ông được bổ chức quyền Tri phủ Diễn Châu, rồi quyền Tri huyện Yên Thành (Nghệ An). Năm 1907, ông được bổ chức Tri huyện Đại Lộc (Quảng Nam). Quá trình làm quan, Phạm Văn Lãng luôn gần gũi người dân lao động. Dù ở vị trí nào ông cũng có đóng góp đối với Nhân dân và quê hương, đất nước, luôn đặt lợi ích chung của người dân lên hàng đầu.
Do có nhiều công lao với Nhân dân, với quê hương nên sau khi ông mất (năm 1916), con cháu họ Phạm và dân làng đã chôn cất chu đáo và lập đền để phụng thờ. Đặc biệt, những năm gần đây, con cháu trong dòng họ đã đóng góp công sức, kinh phí để tu bổ nhà thờ, đáp ứng nhu cầu thờ phụng của dòng họ và phát huy những giá trị văn hoá truyền thống có từ ngàn đời mà các bậc tiền nhân đi trước đã để lại.
Bà con nhân dân và con cháu trong dòng họ rước bằng di tích lịch sử cấp tỉnh về nhà thờ Phạm Văn Lãng.
Nhà thờ Phạm Văn Lãng là công trình khá độc đáo theo các di tích triều Nguyễn, có kết hợp kiến trúc phương Tây với những khối cửa hình vòm cuốn dạng Gothic. Kiến trúc gồm thượng điện 1 gian, trung điện 3 gian nằm ngang, hạ điện 3 gian nằm dọc. Cả 3 hạng mục này liên kết với nhau thông qua hệ mái và các bức tường được xây liên hoàn, không có cột.
Với những giá trị về văn hóa, lịch sử, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã có Quyết định số 1985/QĐ-UBND ngày 15/8/2024 xếp hạng Nhà thờ Phạm Văn Lãng là Di tích lịch sử văn hóa - lịch sử cấp tỉnh.
Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Hà Huy Tập - người con quang vinh” do xã Cẩm Hưng (Hà Tĩnh) tổ chức với nhiều tiết mục đặc sắc, tạo ấn tượng mạnh mẽ cho người xem.
Xã Trường Lưu (tỉnh Hà Tĩnh) có 3 di sản thế giới, 8 di tích được công nhận cấp quốc gia, 21 di tích cấp tỉnh... Đây là tiền đề quan trọng để địa phương hướng đến phát triển các sản phẩm du lịch văn hoá mang tính đặc trưng, bền vững.
Không ồn ào, không phô trương, thôn Vĩnh Đại, xã Đức Quang (Hà Tĩnh) chinh phục lòng người bởi vẻ đẹp bình dị mà nên thơ, bởi sự chỉn chu trong từng hàng rào, lối ngõ, mảnh vườn.
Lễ khánh đản chùa Hương Tích, xã Can Lộc (Hà Tĩnh) là nghi lễ quan trọng trong chuỗi hoạt động lễ hội, nhằm quảng bá hình ảnh và thu hút du khách đến với “Hoan châu đệ nhất danh lam”.
Dòng họ Hà Huy ở xã Cẩm Hưng (Hà Tĩnh) tự hào là cái nôi hun đúc nên nhân cách của Tổng Bí thư Hà Huy Tập - người chiến sĩ cộng sản kiên trung của Đảng. Tiếp bước thế hệ đi trước, hậu duệ dòng họ đang không ngừng nỗ lực vươn lên, xứng đáng với các bậc tiền nhân.
Bản lĩnh vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao và giàu nhiệt huyết với công việc, Đại úy Lương Hữu Nam (Phòng Cảnh sát hình sự - Công an Hà Tĩnh) là 1 trong 20 gương mặt trẻ công an tiêu biểu toàn quốc năm 2025.
Người đẹp Hà Tĩnh Trần Thị Kiều Anh chinh phục danh hiệu Người đẹp Thể thao và ghi tên mình vào top 20 trong đêm chung kết Miss World Vietnam 2025, diễn ra tối 29/3.
Giữa đời sống hiện đại, gia phả lặng lẽ lưu giữ ký ức và cội nguồn của mỗi gia đình, dòng họ ở Hà Tĩnh. Đó chính là sợi dây kết nối các thế hệ, gìn giữ nếp nhà và bản sắc văn hóa.
Gắn bó với chiếc xe lăn từ nhỏ, 2 anh em song sinh Phạm Quang Vinh và Phạm Minh Vũ (xã Tứ Mỹ, Hà Tĩnh) đã vượt lên khó khăn, giới hạn của bản thân để truyền cảm hứng tích cực.
Nghi lễ tế tiên hiền và danh nhân văn hóa tại lễ hội Văn Miếu Hà Tĩnh được tổ chức theo nghi thức truyền thống, thể hiện đạo lý “tôn sư trọng đạo”, uống nước nhớ nguồn của dân tộc.
Tháng ba, khi thời tiết chuyển mình cũng là lúc những bông hoa gạo bung nở. Tại xã Hương Sơn (Hà Tĩnh), cây hoa gạo cổ thụ bên bờ sông Ngàn Phố cũng đang vào mùa đẹp nhất trong năm.
Cùng với đầu tư, cải tạo hạ tầng, đa dạng hóa dịch vụ thì văn hóa đón tiếp, ứng xử tại các điểm đến được xem là một trong những yếu tố tạo nên sức hút cho du lịch Hà Tĩnh.
Hành tăm, kiệu, cà chua… những nông sản đặc trưng của xã Can Lộc (Hà Tĩnh) đang thu hút sự quan tâm của du khách khi về với Khu du lịch chùa Hương Tích.
Làng Trung Lễ thuộc xã Đức Thịnh (Hà Tĩnh) từ xưa đã nổi tiếng không chỉ bởi có nhiều chí sĩ cách mạng mà còn có nhiều người đỗ đạt khoa cử. Đây cũng là quê hương của vị Giáo sư Toán học đầu tiên của Việt Nam.
Ẩn mình giữa non thiêng, chùa Am (xã Đức Thọ, Hà Tĩnh) không chỉ gắn với nhiều huyền sử ý nghĩa mà còn mê hoặc bởi kiến trúc “thuyền Bát Nhã” độc đáo, mang theo những giá trị văn hóa quê hương núi Hồng, sông La.
Vào ngày Rằm tháng Giêng, tháng Bảy hay lễ, tết hằng năm, nhiều dòng họ ở xã Mai Phụ (Hà Tĩnh) tổ chức làm mâm cúng độc đáo với các thế gà bay, gà đứng.
Không chỉ ghi dấu ấn về quy mô tổ chức bài bản, lễ hội Hải Thượng Lãn Ông năm 2026 còn khơi mạch nguồn văn hóa tri ân, lan tỏa mãi trong lòng người dân Hà Tĩnh và du khách gần xa.
Giữa dòng người rộn ràng đổ về các lễ hội đầu xuân Bính Ngọ ở Hà Tĩnh, hòa trong tiếng trống hội vang lên từ những làng quê ven núi, ven sông, tôi chợt nhận ra: mùa xuân của người Việt bắt đầu từ bước chân trẩy hội...
Lễ báo ân là dịp để cấp ủy, chính quyền, Nhân dân phường Nam Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) và con cháu họ Bùi thành kính, tưởng nhớ công ơn của quan Ngự sử Bùi Cầm Hổ đối với đất nước, Nhân dân.
Từ biến cố gặp tai nạn, bị liệt hai chân đến thành công trong nhiều lĩnh vực, Đoàn Ngọc Chiến (xã Sơn Hồng, Hà Tĩnh) đã viết nên câu chuyện đầy cảm hứng tích cực.
Lễ khai hạ tại đền Nen (xã Việt Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh) là điểm nhấn sinh hoạt văn hóa của người dân địa phương tưởng nhớ công lao của Uy Minh Vương Lý Nhật Quang, cầu mong cho năm mới mưa thuận gió hòa, quốc thái, dân an.
Với bề dày lịch sử hàng nghìn năm, lễ hội truyền thống gắn với các danh nhân kiệt xuất là một phần của vẻ đẹp văn hóa Hà Tĩnh. Vẻ đẹp ấy kết tinh từ bản sắc đất và người Hồng Lam.
Lễ hội khai bút đầu Xuân Bính Ngọ do UBND phường Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) tổ chức tại Di tích đền Cả - Dinh đô Quan Hoàng Mười với mong muốn khơi dậy tinh thần hiếu học, tôn vinh chữ nghĩa và tri thức.
Tiến sĩ, nhà văn Trần Thị Hảo quê Hà Tĩnh, từng công tác tại Đại học Sorbonne IV (Paris, Pháp), được Chính phủ nước Pháp trao tặng nhiều giải thưởng danh giá.
Từ cậu bé chăn bò, cắt cỏ dưới chân núi Hồng Lĩnh đến một vị tướng, GS.TS Lê Hữu Song - Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vẫn giữ tính chất phác của người con Hà Tĩnh. Với ông, quê hương không chỉ là ký ức mà còn là điểm tựa tinh thần để theo đuổi con đường y học hiện đại, lấy y đức làm gốc, lấy văn hóa làm nền cho hành trình cống hiến.
Trong tiến trình lịch sử, Hà Tĩnh hình thành cấu trúc làng xã gắn chặt với các dòng họ lưu dân và bản địa. Quan hệ họ tộc – thông gia – kết nghĩa không chỉ cố kết cộng đồng mà còn tạo nên những vọng tộc văn hiến, góp phần định hình diện mạo văn hóa vùng đất này.
Trong di sản văn hóa Việt Nam, Nguyễn Du không chỉ là thi hào của nỗi thương đời mà còn là người nhìn thấu cơ chế lịch sử và cấu trúc xã hội phong kiến bất ổn, đặt ra những vấn đề cho tương lai, tạo nên chiều sâu tư tưởng hiện đại cho di sản của ông.
