Những ngày này, tại nhiều vườn ươm cây giống lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh, không khí mua bán khá nhộn nhịp. Tuy nhiên, điều khiến nhiều chủ vườn ươm và người trồng rừng lo lắng là giá cây giống keo, tràm đang tăng cao hơn nhiều so với mọi năm, trong khi nguồn cung lại có dấu hiệu khan hiếm.
Chị Nguyễn Thị Hương – chủ cơ sở giống keo, tràm Hương Thành (thôn 6, xã Vũ Quang) là người có nhiều năm sản xuất, kinh doanh cây giống lâm nghiệp và mỗi năm cung ứng ra thị trường khoảng 200 vạn cây giống (vừa tự sản xuất, vừa nhập từ các tỉnh khác về bán lại). Dù đã trải qua nhiều biến động của thị trường cây giống, chị Hương vẫn không khỏi bất ngờ trước mức giá năm nay.
Chị Nguyễn Thị Hương cho biết: “Những năm trước, mỗi cây giống keo, tràm chỉ có giá 800 - 900 đồng, thời điểm cao nhất cũng chỉ 1.200 - 1.300 đồng. Năm nay, giá tăng cao chưa từng thấy, ở mức 2.500 đồng/cây. Nguyên nhân chủ yếu là đang vào chính vụ trồng rừng vụ xuân, nhu cầu cây giống tăng mạnh do các địa phương trồng rừng đồng loạt. Giá tăng không chỉ khiến người dân tốn thêm chi phí mà chúng tôi cũng hầu như không có lãi, mỗi vạn cây chỉ lãi khoảng 300 nghìn đồng”.
Theo nhiều cơ sở sản xuất cây giống, ngoài yếu tố mùa vụ, tình trạng giá cây giống tăng mạnh còn xuất phát từ việc nguồn cung trong tỉnh còn hạn chế, phải phụ thuộc lớn vào các địa phương khác.
Anh Đậu Trọng Lâm – chủ trại giống Lâm Lý (xã Sơn Kim 2) cho biết, mỗi năm cơ sở của anh sản xuất và mua bán khoảng 100 - 150 vạn cây giống phục vụ trồng rừng, nhưng nguồn tự sản xuất chỉ chiếm 10 - 15%, còn lại phải thu mua từ các tỉnh khác.
“Nhiều năm trước, chúng tôi chủ yếu đặt mua cây giống ở các tỉnh phía Bắc, nhiều nhất là Lạng Sơn và Phú Thọ. Tuy nhiên, năm nay khu vực này gặp thiên tai, cây giống sinh trưởng chậm, sâu bệnh nhiều nên sản lượng giảm, nguồn cung không đủ. Vì vậy, chúng tôi phải mở rộng tìm nguồn xuống các tỉnh phía Nam. Dù đã cố gắng xoay xở nhưng giá cây giống tăng quá cao nên không dám nhập nhiều, có thời điểm vườn ươm của gia đình phải để trống” - anh Lâm chia sẻ.
Theo các chuyên gia lâm nghiệp, một trong những nguyên nhân quan trọng khiến cây giống keo, tràm trên địa bàn tỉnh khan hiếm, giá tăng cao là do nguồn cung tại chỗ còn hạn chế. Hiện nay, các cơ sở sản xuất cây giống trong tỉnh mới chỉ đáp ứng khoảng 20 - 30% nhu cầu trồng rừng sản xuất, phần còn lại phải nhập từ các địa phương khác.
Trong khi đó, sau các đợt thiên tai thời gian qua, nhiều diện tích rừng sản xuất bị hư hại, buộc phải trồng lại, kéo theo nhu cầu cây giống tăng mạnh. Điều này khiến tình trạng khan hiếm và giá cây giống tăng cao, gây khó khăn cho người trồng rừng.
Anh Lê Ngọc Dũng (thôn 10, xã Cẩm Hưng) cho biết: “Sau các trận bão lớn, nhiều diện tích rừng trồng của gia đình bị hư hại nặng nên phải trồng lại. Giá cây giống tăng cao khiến chi phí đầu tư ban đầu đội lên khá nhiều, trong khi người dân vừa trải qua một vụ sản xuất thua lỗ”.
Ông Nguyễn Ngọc Diền – Phó Trưởng ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Hà Tĩnh cho biết: “Trước đây, đơn vị từng duy trì vườn ươm để phục vụ kế hoạch trồng rừng và cung cấp giống cho các hộ nhận khoán. Tuy nhiên, do điều kiện khí hậu khắc nghiệt, chi phí nhân công cao, tỷ lệ ươm thành công thấp và thiếu kinh phí duy trì nên vườn ươm phải dừng hoạt động. Không có nguồn giống tại chỗ nên việc sản xuất phần nào bị động, phụ thuộc nhiều vào thị trường”.
Theo kế hoạch, năm nay toàn tỉnh sẽ trồng mới khoảng 10.000 ha rừng sản xuất, tăng khoảng 700 ha so với năm trước; riêng vụ xuân chiếm khoảng 45–50% tổng diện tích. Vì vậy, việc giá cây giống tăng mạnh, nguồn cung gặp khó đang đặt ra không ít thách thức cho kế hoạch trồng rừng cũng như chu kỳ sản xuất của người dân.
Trao đổi về vấn đề này, ông Lê Hữu Tuấn - Trưởng phòng Sử dụng và Phát triển rừng (Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh) cho biết: Nhu cầu trồng rừng trên địa bàn tỉnh những năm gần đây tăng khá nhanh, trong khi năng lực sản xuất cây giống tại chỗ còn hạn chế nên nguồn cung vẫn phụ thuộc vào các địa phương khác. Thời gian tới, ngành lâm nghiệp sẽ tiếp tục tăng cường kiểm soát chất lượng nguồn giống, khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư phát triển vườn ươm tại chỗ, từng bước chủ động nguồn cây giống phục vụ trồng rừng, góp phần ổn định thị trường và giảm chi phí cho người dân.
