Theo Thông báo số 81-TB/TW ngày 18/7/2025, Bộ Chính trị thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 248 xã biên giới đất liền trong cả nước.
Theo chủ trương của Trung ương, tỉnh Hà Tĩnh dự kiến cải tạo, xây dựng 7 trường nội trú liên cấp tiểu học - trung học cơ sở trong giai đoạn 2025 - 2027 tại các xã biên giới đất liền gồm: Sơn Kim 1, Sơn Kim 2, Sơn Hồng, Vũ Quang, Hương Xuân, Hương Khê và Hương Bình.
Hiện nay, trên cơ sở khảo sát, đề xuất của các địa phương, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Tĩnh đã phối hợp các sở liên quan rà soát, tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh lựa chọn 2 trường đủ điều kiện để xây dựng trong năm 2025 đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo trình Chính phủ phê duyệt.
Về điều kiện triển khai cải tạo, xây dựng trường liên cấp nội trú tại xã biên giới, tỉnh Hà Tĩnh có những thuận lợi cơ bản như: sự quan tâm, chỉ đạo thường xuyên của Bộ Chính trị, Bộ Giáo dục và Đào tạo, UBND tỉnh; sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành của tỉnh và cấp ủy, chính quyền các xã biên giới đất liền.
Theo Thông báo số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị, mục tiêu trước mắt là thí điểm hoàn thành việc xây mới hoặc cải tạo 100 trường trong năm 2025 (chậm nhất đến thời điểm khai giảng năm học sau). Tuy nhiên, điều kiện khí hậu, thời tiết khắc nghiệt tại các xã biên giới tỉnh Hà Tĩnh, đặc biệt giai đoạn từ tháng 8 đến tháng 11 hằng năm là mùa mưa bão, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công công trình.
Về kinh phí dự kiến, hiện nay, các xã biên giới tỉnh Hà Tĩnh đang tiếp tục rà soát, tính toán sơ bộ tổng mức đầu tư trên cơ sở quy mô trường lớp và điều kiện thực tế của địa phương (số học sinh, số lớp, vị trí xây dựng, mặt bằng...), đảm bảo khi được đầu tư sẽ hiệu quả, tiết kiệm, đồng thời phù hợp với kinh phí được Trung ương phân bổ sau khi Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư trường nội trú liên cấp xã biên giới đất liền giai đoạn 1.
Theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại Văn bản số 4408/BGDĐT-KHTC ngày 29/7/2025 về việc đề xuất danh mục xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền, Văn bản triển khai số 5569/UBND-XD ngày 30/7/2025 của UBND tỉnh Hà Tĩnh, có một số tiêu chí cơ bản để lựa chọn các xã xây dựng, cải tạo, nâng cấp trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở.
Đầu tiên, phương án đầu tư xây dựng trường phải đảm bảo mỗi xã biên giới đất liền có ít nhất 1 trường nội trú liên cấp tiểu học - trung học cơ sở trên cơ sở xây mới hoặc cải tạo, nâng cấp, mở rộng, sửa chữa cơ sở vật chất hiện có, đảm bảo điều kiện học nội trú, bán trú phù hợp với thực tiễn địa phương, bảo đảm tiết kiệm, chống lãng phí.
Tiếp đó, trường nội trú liên cấp được đầu tư xây dựng hoặc cải tạo, nâng cấp, mở rộng có quy mô khoảng 30 lớp, đáp ứng khoảng 1.000 học sinh. Tuy nhiên, một số xã biên giới đất liền có quy mô dân số thấp, địa hình chủ yếu là đồi núi, dẫn đến một số nơi khó đáp ứng quy mô trường lớp theo quy định. Do vậy, cần điều chỉnh quy mô trường lớp và quy hoạch đất đai để bảo đảm tiêu chuẩn trường học.
Ngoài ra, điểm xây dựng trường phải được lựa chọn phù hợp với quy hoạch mạng lưới trường học của địa phương, ở vị trí thuận lợi về giao thông, sẵn sàng triển khai thi công, không nằm trong khu vực bị ảnh hưởng của thiên tai, ưu tiên các địa điểm có sẵn hạ tầng kỹ thuật như điện, cấp thoát nước, viễn thông... Tổng diện tích đất tối thiểu từ 5 - 10 ha/trường.
Trong trường hợp diện tích không đủ bố trí được trên cùng khuôn viên, có thể bố trí các khu đất vị trí lân cận trong bán kính hợp lý nhất và quy hoạch xây dựng các phân khu chức năng: khu hành chính, học tập; khu phục vụ sinh hoạt cho học sinh, giáo viên; khu thể dục thể thao; khu phục vụ hoạt động trải nghiệm lao động, sản xuất…; bảo đảm khả năng kết nối các phân khu, tuyệt đối an toàn, thuận lợi cho việc học tập, phát triển văn hóa, tinh thần, thể chất, điều kiện sinh hoạt.
Việc xây dựng hệ thống trường nội trú liên cấp là một chiến lược bền vững, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đảm bảo quyền học tập cho học sinh vùng khó khăn, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Khi học sinh được học tập trong môi trường có cơ sở vật chất đầy đủ, những rào cản về địa hình, giao thông và điều kiện sinh hoạt được khắc phục. Học sinh được bảo đảm bữa ăn, giấc ngủ, có thêm thời gian tham gia hoạt động học tập, rèn luyện và trải nghiệm, chất lượng đội ngũ giáo viên được đầu tư đồng bộ… Từ đó, tạo điều kiện để các em phát triển toàn diện. Mô hình nội trú còn giúp các em rèn luyện tính kỷ luật, kỹ năng sống, phát triển toàn diện.
Ông Nguyễn Hồng Cường - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Tĩnh
