Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Quyết định số 2310/QĐ-TTg ban hành “Kế hoạch hành động tháng cao điểm chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) và phát triển bền vững ngành thủy sản Việt Nam”.
Trong đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) cùng các địa phương, đơn vị liên quan, tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động tàu cá, đặc biệt là việc lắp đặt và duy trì kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS); phấn đấu đến ngày 15/11/2025 không còn xảy ra các vụ việc mất kết nối thiết bị quá 6 giờ mà không báo cáo vị trí, hoặc mất kết nối quá 10 ngày không đưa tàu về bờ, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển.
Thực hiện Kế hoạch của Thủ tướng Chính phủ, Hà Tĩnh đang tích cực triển khai tháng cao điểm phòng, chống khai thác IUU, trong đó xác định công tác quản lý, đăng ký, đăng kiểm và giám sát hoạt động VMS là nhiệm vụ trọng tâm. Đây không chỉ là yêu cầu cấp bách trong việc chấn chỉnh hoạt động nghề cá, mà còn là bước đi quan trọng hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế biển hiện đại, bền vững và có trách nhiệm.
Trong đợt cao điểm này, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp với Sở NN&MT cùng các lực lượng liên quan đã tiến hành xác minh, xử phạt 2 tàu cá vi phạm quy định về thiết bị VMS với tổng số tiền 50 triệu đồng. Các chủ tàu bị xử phạt là ông Phan Văn Phức và ông Mai Xuân Quỳnh (phường Hải Ninh) do không thực hiện đúng quy định trong trường hợp VMS bị hỏng hoặc không truyền được thông tin, dữ liệu từ tàu cá về trung tâm dữ liệu giám sát tàu cá khi đang hoạt động trên biển. Các tàu này đều có chiều dài từ 15 m đến dưới 24 m, thuộc nhóm phải duy trì kết nối VMS liên tục khi khai thác.
Ông Nguyễn Trọng Nhật - Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản cho biết: “Thực hiện kế hoạch số 1216/KH-BCĐIUU của Ban Chỉ đạo IUU tỉnh về triển khai thực hiện Quyết định số 2310/QĐ-TTg ngày 17 tháng 10 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ, Sở NN&MT, Công an tỉnh, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức rà soát, xác minh toàn bộ các trường hợp tàu cá mất kết nối thiết bị VMS; thành lập các tổ công tác làm việc trực tiếp với từng chủ tàu cá để làm rõ nguyên nhân, xem xét nhiều khía cạnh, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về VMS.
Đồng thời, theo dõi thường xuyên, dứt khoát không cho tàu đi khai thác nếu chưa tuân thủ các điều kiện theo quy định; giám sát chặt chẽ không để xảy ra trường hợp vi phạm vùng biển nước ngoài hoặc môi giới, móc nối cho tàu cá đi khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài".
Thông tin từ Sở NN&MT, từ đầu năm đến nay, các lực lượng đã điều tra, xác minh, ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 16 trường hợp liên quan đến hoạt động của thiết bị VMS, phạt tiền 572,5 triệu đồng. Những biện pháp xử lý kiên quyết này đã góp phần tạo sức răn đe, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân, đồng thời thể hiện quyết tâm của tỉnh trong việc khắc phục các tồn tại, cùng cả nước gỡ “thẻ vàng” IUU của Ủy ban châu Âu (EC).
Thượng tá Bùi Việt Dũng - Phó Tham mưu trưởng, Ban Chỉ huy BĐBP (Bộ CHQS tỉnh) cho biết: “Để thực hiện hiệu quả đợt cao điểm phòng chống IUU, chuẩn bị đón đoàn thanh tra của EC, Bộ đội Biên phòng tỉnh tiếp tục tăng cường lực lượng, phương tiện; phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, chính quyền địa phương và lực lượng thực thi pháp luật trên biển đẩy mạnh công tác tuần tra, kiểm soát hoạt động tàu cá trên các vùng biển, cửa sông, cửa lạch, khu vực neo đậu tránh trú bão ven biển; kiên quyết xử lý nghiêm những hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt là tình trạng ngắt kết nối VMS hoặc vượt ranh giới cho phép trong quá trình khai thác hải sản”.
Cùng với việc chú trọng kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, lực lượng chức năng cũng đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân nâng cao ý thức tuân thủ quy định trong vận hành thiết bị VMS. Nhờ đó, hiện nay, nhiều ngư dân trong tỉnh đã chủ động đầu tư lắp đặt thêm các thiết bị VMS để đảm bảo việc truyền dữ liệu liên tục dù chi phí phát sinh không nhỏ.
Anh Dương Văn Cương - chủ tàu cá ở xã Cẩm Trung chia sẻ: “Tàu tôi thường xuyên đánh bắt cá, ghẹ ở vùng khơi. Trước đây, chỉ lắp một thiết bị VMS nhưng nhiều lần tín hiệu bị gián đoạn trong quá trình khai thác. Khi tín hiệu mất quá lâu, tàu dễ bị nghi ngờ vượt ranh giới vùng biển và phải giải trình với lực lượng chức năng. Vì vậy, tôi quyết định đầu tư thêm 20 triệu đồng để lắp thêm thiết bị mới, yên tâm hơn khi ra khơi”.
Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng và ý thức chấp hành ngày càng nâng cao của ngư dân, Hà Tĩnh đang nỗ lực từng bước khắc phục các tồn tại, siết chặt quản lý tàu cá và hoạt động của hệ thống VMS, góp phần chung tay cùng cả nước chuẩn bị tốt cho đợt thanh tra của EC lần thứ 5 sắp tới.
