Ngày 23/3, hàng trăm nghị sỹ Mỹ đã gửi thư cảnh báo sẽ tìm mọi cách ngăn chặn nếu chính quyền của Tổng thống Barack Obama không dành cho Quốc hội quyền xem xét mọi thỏa thuận có thể đạt được liên quan tới chương trình hạt nhân gây tranh cãi nhiều năm qua của Iran.
Trụ sở Quốc hội Mỹ. (Nguồn: appropriations.house.gov)
Trong bức thư ngỏ do 367 hạ nghị sỹ của cả đảng Cộng hòa và Dân chủ, chiếm 84% Hạ viện, đồng ký tên gửi Tổng thống Obama cảnh báo rằng mọi thỏa thuận với Iran muốn thực hiện phải đi kèm việc bãi bỏ các lệnh trừng phạt do Quốc hội Mỹ áp đặt, do vậy Quốc hội cần phải được quyền xem xét các điều kiện của thỏa thuận đó trước khi thông qua một dự luật mới nới lỏng hoặc bãi bỏ các biện pháp trừng phạt.
Tuy cũng đòi quyền xem xét và phê chuẩn thỏa thuận giống bức thư ngỏ đầy tranh cãi mà 47 thượng nghị sỹ Đảng Cộng hòa gửi các nhà lãnh đạo Iran, nhưng bức thư ngày 23/3 của 367 hạ nghị sỹ không đe dọa sẽ điều chỉnh, thậm chí hủy bỏ thỏa thuận đó khi ông Obama kết thúc nhiệm kỳ tổng thống vào cuối năm 2016.
Bức thư của Hạ viện Mỹ bày tỏ quan ngại, vì quá gấp gáp về thời gian, nên chính quyền Obama có thể chấp nhận nhiều nhượng bộ, dẫn tới nguy cơ không ngăn chặn được Iran chế tạo bom hạt nhân.
Quan điểm của 367 hạ nghị sỹ Mỹ là một hiệp định toàn diện và lâu dài, nếu đạt được, phải bao gồm một điều khoản theo đó dỡ bỏ phần lớn các cơ sở hạt nhân tới mức Tehran không còn cách nào để chế tạo được một quả bom hạt nhân. Quyền được thanh sát và kiểm chứng bất kỳ lúc nào đối với các cơ sở hạt nhân của Iran cũng là một điều kiện cần phải đưa vào trong hiệp định.
Các bức thư ngỏ trên đây của giới lập pháp Mỹ được đưa ra giữa lúc Nhóm P5+1 (gồm 5 nước thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc là Mỹ, Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc cùng với Đức) đang ráo riết đàm phán với hy vọng đạt được một thỏa thuận khung về chương trình hạt nhân của Iran trước hạn chót 31/3.
Vòng đàm phán tiếp theo giữa Iran với nhóm P5+1 tại thành phố Lausanne của Thụy Sỹ, bắt đầu từ ngày 26/3, được xác định là mang tính quyết định.
Truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.
Theo phóng viên TTXVN tại La Habana, ngày 7/4, Bộ Năng lượng và Mỏ Cuba thông báo 2 tàu phát điện nổi hiện đang ở Cuba là Belgin Sultan và Erol Bay, với tổng công suất lắp đặt 124 MW, sẽ tiếp tục phát điện trong nửa cuối tháng này, sử dụng nhiên liệu từ dầu viện trợ của Nga.
Truyền thông Mỹ dẫn lời quan chức cấp cao cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành không kích các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg - đầu mối xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nằm ngoài khơi phía Tây Iran.
Khi thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra liên quan việc mở lại eo biển Hormuz đang đến gần, Iran đã kêu gọi thanh niên tham gia các hoạt động mang tính biểu tượng nhằm bảo vệ các nhà máy điện trọng điểm.
Trong cuộc họp báo tôn vinh chiến dịch giải cứu phi công ở Iran, ông Trump đe dọa toàn bộ đất nước Iran sẽ bị “tiêu diệt” chỉ trong 1 đêm nếu không mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4.
Đại diện Bộ Ngoại giao Iran khẳng định: “Việc Iran nhanh chóng và thẳng thắn đưa ra quan điểm không nên bị coi là sự đầu hàng", và lưu ý Tehran sẽ thông tin khi cần thiết.
Mỹ, Iran và các bên trung gian được cho đang thảo luận các điều khoản cho một lệnh ngừng bắn tiềm năng kéo dài 45 ngày và tiến tới chấm dứt xung đột vĩnh viễn.
Vụ Iran bắn rơi tiêm kích F-15E và những diễn biến khác trong chiến sự đang gia tăng sức ép lên Tổng thống Trump, khiến ông ngày càng khó tìm lối thoát như ý muốn.
Trong một động thái mới trên mặt trận năng lượng tại châu Âu, Italy đang cùng với Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Áo thúc đẩy việc áp thuế đối với lợi nhuận vượt mức của các công ty năng lượng để kiềm chế chi phí năng lượng do giá dầu và khí đốt cao, vốn trầm trọng hơn do cuộc xung đột tại Trung Đông và hỗ trợ các gia đình và doanh nghiệp, mà không làm tăng nợ công.
Thượng nghị sĩ Valentina Matviyenko, người đứng đầu Hội đồng Liên bang Nga (tức Thượng viện Nga) đã giải thích lý do Nga sẽ không bắt cóc hoặc ám sát Tổng thống Zelensky, như hành động của Mỹ ở Venezuela và Iran.
Ít nhất 4 vấn đề then chốt mà Tổng thống Donald Trump đã bỏ qua hoặc đề cập mơ hồ, khi ông có bài phát biểu đầu tiên trước toàn thể người dân Mỹ về cuộc xung đột tại Iran.
Lầu Năm Góc thông báo tướng George, tham mưu trưởng lục quân Mỹ, sẽ rời chức vụ ngay lập tức và nghỉ hưu, được cho là theo yêu cầu của Bộ trưởng Hegseth.
Ngày 1/4 (giờ Mỹ, tức ngày 2/4 giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có bài phát biểu trước toàn quốc về cuộc xung đột tại Iran, trong bối cảnh chiến sự và khủng hoảng năng lượng toàn cầu tiếp tục leo thang.
Các cuộc đàm phán được kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt khó khăn cho hàng triệu người dân tại Pakistan và Afghanistan, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước leo thang trong thời gian qua.
Tổng thống Trump cho biết xung đột với Iran có thể kết thúc trong vòng ít tuần tới và việc đảm bảo an ninh cho tuyến đường vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz sẽ do các quốc gia khác đảm nhiệm.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết: "Vào khoảng 18 giờ (giờ Moskva) ngày 31/3, liên lạc với máy bay vận tải quân sự An-26 đã bị mất trong quá trình thực hiện chuyến bay theo lịch trình qua bán đảo Crimea".
Trước diễn biến quân sự tại Trung Đông có thể leo thang quy mô lớn, Nga kêu gọi các bên trở lại đối thoại, đồng thời bày tỏ sẵn sàng đóng vai trò trung gian nhằm thúc đẩy giải pháp ngoại giao.
Gián đoạn nguồn cung khí đốt từ Trung Đông do xung đột Iran đang đẩy nhiều nền kinh tế châu Á quay lại sử dụng than, một giải pháp rẻ và ổn định hơn, nhưng gây áp lực lớn lên các mục tiêu giảm phát thải.
Theo phóng viên TTXVN tại Bangkok, ngày 30/3, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul xác nhận đã trình danh sách nội các mới lên Hoàng gia phê chuẩn sau khi hoàn tất các thủ tục thẩm định, với mục tiêu chính phủ sẽ trình bày tuyên bố chính sách trước Quốc hội trước kỳ nghỉ lễ Songkran vào giữa tháng 4.
Iran xác nhận chuẩn đô đốc Tangsiri, tư lệnh hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và là người phụ trách phong tỏa eo biển Hormuz, đã thiệt mạng.
