Đây là lần thứ hai hệ thống cảnh báo này được áp dụng kể từ khi đưa vào vận hành cuối năm 2022.
Theo đánh giá, xác suất xảy ra một trận động đất độ lớn từ 8,0 trở lên trong vòng 1 tuần tăng lên khoảng 1/100 - cao gấp 10 lần so với mức bình thường. Hệ thống cảnh báo này được xây dựng dựa trên bài học từ thảm họa động đất và sóng thần Tohoku 2011, khi một trận động đất độ lớn 9,0 kéo theo dư chấn mạnh đã gây thiệt hại nghiêm trọng.
Theo hãng tin Kyodo, ban đầu, trận động đất có độ lớn 7,5, song sau đó đã được điều chỉnh lên 7,7. Nhà chức trách Nhật Bản cho biết dù rung chấn của trận động đất rất mạnh, lan tới cả Tokyo, nhưng không ra sự cố nghiêm trọng nào đối với hệ thống hạ tầng trọng yếu của nước này. Các nhà máy điện hạt nhân tại các tỉnh Aomori, Miyagi và Fukushima vẫn hoạt động an toàn, không phát hiện bất thường.
Giao thông bị gián đoạn do động đất đã dần được khôi phục. Tuyến tàu cao tốc Tohoku Shinkansen nối Tokyo - Shin-Aomori, vốn tạm dừng khoảng 4 giờ và ảnh hưởng tới 32.000 hành khách, đã hoạt động trở lại trong tối 20/4 và dự kiến vận hành bình thường vào sáng 22/4.
Trận động đất xảy ra vào 16h52 ngày 20/4 (giờ địa phương), ở độ sâu khoảng 19 km ngoài khơi Sanriku (tỉnh Iwate). Trận động đất có cường độ mạnh tương đương cấp 5 trên thang cảnh báo gồm 7 cấp độ của Nhật Bản.
Khoảng 40 phút sau đó, sóng thần cao 80 cm được ghi nhận tại cảng Kuji (thuộc tỉnh Iwate) và buộc hơn 180.000 người tại 5 tỉnh phải sơ tán. Cảnh báo sóng thần ban đầu được ban hành cho các tỉnh Hokkaido, Aomori và Iwate, sau đó hạ xuống mức khuyến cáo và được dỡ bỏ hoàn toàn trong đêm, cùng với các khu vực Miyagi và Fukushima.
Theo Cơ quan Quản lý hỏa hoạn và thiên tai, tính đến 20h15 ngày 20/4 (giờ địa phương), đã có 182.181 người tại 5 tỉnh Hokkaido, Aomori, Iwate, Miyagi và Fukushima được yêu cầu sơ tán lên khu vực cao hơn để đảm bảo an toàn. Một số trường hợp bị thương đã được ghi nhận, chủ yếu do bị ngã trong quá trình sơ tán.
Thủ tướng Sanae Takaichi kêu gọi người dân tiếp tục cảnh giác, tuân thủ hướng dẫn sơ tán và chuẩn bị cho các tình huống khẩn cấp. Chính phủ cũng nhấn mạnh không lan truyền tin đồn và tránh tích trữ hàng hóa quá mức.
