Báo Thổ Nhĩ Kỳ vừa dẫn cảnh báo từ một thành viên trong nhóm đàm phán của Iran cho biết Tehran có thể rút khỏi một thỏa thuận được đề xuất với Mỹ nếu lệnh phong tỏa các cảng của Iran không được dỡ bỏ và các khoản tiền bị đóng băng của Tehran không được giải ngân, đồng thời nhấn mạnh những điều kiện mà Tehran coi là thiết yếu để tiếp tục tiến tới thỏa thuận.
Ông Saeed Ajorlou, thành viên ủy ban truyền thông của nhóm đàm phán Iran, cho biết Tehran vẫn chưa phê duyệt dự thảo cuối cùng của thỏa thuận tính đến tối 29/5, mặc dù chỉ còn một số khác biệt hạn chế giữa hai bên.
“Nếu họ không dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải, chúng tôi có thể rời khỏi thỏa thuận. Nếu họ không giải ngân những khoản tiền đó cho chúng tôi, chúng tôi có thể rời khỏi thỏa thuận”, ông Ajorlou nói với truyền hình nhà nước Iran.
Tehran tìm kiếm các bảo đảm có tính ràng buộc
Ông Ajorlou khẳng định thỏa thuận được đề xuất có các điều khoản cho phép Iran rút lui nếu những cam kết then chốt không được thực hiện, đồng thời cho biết cơ chế này sẽ được áp dụng đối với một số trường hợp vi phạm tiềm tàng, bao gồm vi phạm lệnh ngừng bắn, không cho phép tiếp cận các tài sản của Iran và không chấm dứt các hạn chế hàng hải.
“Nếu văn bản cuối cùng được phê chuẩn, chúng tôi sẽ bước vào giai đoạn 60 ngày để thảo luận các chi tiết”, ông Ajorlou nói và cho biết thêm rằng mỗi một điều khoản trong số 14 điều khoản của thỏa thuận đều có các phụ lục cần tiếp tục đàm phán.
Ông Ajorlou cho rằng việc thực thi sẽ quan trọng hơn chính nội dung của thỏa thuận, đặc biệt là liên quan tới việc tiếp cận các khoản tiền của Iran và việc bên còn lại thực hiện các nghĩa vụ của mình.
“Thỏa thuận hoàn toàn dựa trên việc thực thi và các bảo đảm khách quan”, ông Ajorlou nói và mô tả cơ chế rút lui là một dạng điều khoản “snapback” mới, có thể hoạt động theo hướng có lợi cho Iran nếu các cam kết không được tôn trọng.
Ông Ajorlou cũng cho biết Tehran có thể xem xét lại việc tham gia các cuộc đàm phán dự kiến kéo dài 60 ngày nếu xuất hiện các vấn đề trong quá trình thực hiện ở giai đoạn đầu.
Đàm phán tiếp diễn trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh
Lời cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh Iran và Mỹ tiếp tục trao đổi các đề xuất nhằm khởi động lại các cuộc đàm phán trực tiếp và chấm dứt nhiều tháng xung đột.
Căng thẳng leo thang sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran vào cuối tháng 2. Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào Israel và các đồng minh của Mỹ ở Vùng Vịnh, đồng thời đóng cửa eo biển Hormuz.
Một lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian đã có hiệu lực từ ngày 8/4, nhưng các cuộc đàm phán sau đó tại Islamabad từ ngày 11-12/4 không thể tạo ra một giải pháp lâu dài.
Sau đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn, trong khi Pakistan tiếp tục làm trung gian cho các cuộc đàm phán gián tiếp giữa hai bên nhằm thúc đẩy một thỏa thuận rộng hơn.
Các quan chức Mỹ cho biết khuôn khổ đang được thảo luận có thể bao gồm việc gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày cùng một lộ trình cho các cuộc đàm phán tiếp theo.
Trước đó trong ngày 30/5, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết Washington vẫn có khả năng nối lại các hoạt động quân sự chống Iran nếu cần thiết.
Ông Hegseth cũng cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump sẵn sàng tiếp tục theo đuổi đàm phán nhưng kỳ vọng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải đáp ứng các điều kiện của Mỹ.
“Ông ấy muốn tôi nhắc lại rằng ông ấy rất kiên nhẫn trong việc bảo đảm rằng, khi nước Mỹ tiến hành một nỗ lực mang tính lịch sử như thế này, bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải là một thỏa thuận tốt, một thỏa thuận tuyệt vời, và ông ấy kiên nhẫn theo đuổi mục tiêu đó”, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ nói.
Theo các báo cáo, những điều kiện của Tổng thống Trump bao gồm việc Iran từ bỏ vĩnh viễn vũ khí hạt nhân, mở lại ngay lập tức eo biển Hormuz và dỡ bỏ những năng lực hạt nhân còn lại mà ông cho là Iran vẫn đang sở hữu.
Một quan chức Nhà Trắng nói với hãng tin AFP của Pháp rằng Washington sẽ chỉ cam kết tham gia thỏa thuận nếu Tehran chấp nhận toàn bộ các điều kiện đó.
Trong khi đó, các quan chức Iran vẫn khẳng định rằng chưa có thỏa thuận cuối cùng nào được đạt tới và phản bác một số nội dung trong cách Tổng thống Trump mô tả tiến trình đàm phán.
