Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm nay đến Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm hai ngày tới Trung Quốc. Ông Putin sẽ hội đàm riêng với Chủ tịch Tập Cận Bình để thảo luận về "các vấn đề quan trọng và nhạy cảm nhất" trong quan hệ song phương, đồng thời trao đổi "những vấn đề toàn cầu cấp bách nhất" khi dự tiệc trà.
Chuyến công du diễn ra chỉ vài ngày sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người đã được ông Tập tiếp đón một cách nồng hậu với những nghi thức trang trọng nhất, trong đó cuộc gặp trong Trung Nam Hải, "trái tim quyền lực" của Trung Quốc.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết ông Putin đã theo dõi chặt chẽ chuyến thăm của Tổng thống Mỹ. "Chuyến đi này sẽ là cơ hội tốt để Nga trao đổi ý kiến về các cuộc tiếp xúc giữa Trung Quốc và Mỹ", Peskov nói.
Hai chuyến thăm liên tiếp của Tổng thống Mỹ và Tổng thống Nga đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc đón tiếp các lãnh đạo cao nhất của hai cường quốc trong cùng một tháng.
Bình luận viên Xin Lin của DW, Đức, nhận định việc Tổng thống Putin thực hiện chuyến thăm ngay sau khi Tổng thống Trump rời Bắc Kinh thực sự gây chú ý bởi nó làm bật lên tầm ảnh hưởng của Trung Quốc giữa một bối cảnh địa chính trị ngày càng chia rẽ và hằn sâu bởi những cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc.
Vai trò trung tâm
Cố vấn chính phủ Trung Quốc Trịnh Vĩnh Niên, Hiệu trưởng trường Chính sách Công thuộc Đại học Trung văn Hương Cảng cơ sở ở Thâm Quyến, đánh giá thái độ kiềm chế, tôn trọng mà Tổng thống Trump thể hiện trong suốt chuyến thăm Bắc Kinh vừa qua là bằng chứng về việc ông giờ đây "hiểu rõ ràng hơn rằng Mỹ không thể đánh bại Trung Quốc" mà thay vào đó bắt buộc phải tìm kiếm hợp tác.
Theo ông, việc hai lãnh đạo Mỹ - Nga lần lượt tới Trung Quốc trong thời gian ngắn còn cho thấy rằng Bắc Kinh hiện chiếm vị thế trung tâm trong mối quan hệ "tam giác chiến lược" với Washington và Moskva.
"Trung Quốc sẽ không chấm dứt mối quan hệ với Nga chỉ vì Mỹ muốn chúng tôi làm điều đó và chúng tôi cũng không đơn giản là nghiêng về một bên chỉ vì có mối quan hệ qua lại gần gũi với Nga", ông Trịnh nói. "Trong mối quan hệ giữa ba nước, Trung Quốc ngày nay đang đóng vai trò then chốt".
Quan hệ giữa Trung Quốc và Nga đã trở nên khăng khít hơn những năm gần đây. Trong khi đó, quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ ngày càng chuyển sang thế cạnh tranh gay gắt kể từ nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Trump và căng thẳng này vẫn tiếp diễn dưới thời tổng thống Joe Biden.
Tuy nhiên, phát biểu tại Bắc Kinh hồi tuần trước, Tổng thống Trump cho biết ông và Chủ tịch Tập có sự gắn kết "tuyệt vời", đồng thời tuyên bố đây là mối quan hệ "lâu dài nhất" giữa lãnh đạo hai nước.
Theo ông Trịnh, Tổng thống Trump đã cho thấy một "xu hướng thực tế mới" trong nhiệm kỳ thứ hai của mình. "Ông Trump có lẽ đã hiểu rằng Trung Quốc đã vươn lên mạnh mẽ và Mỹ không thể mãi giữ lập trường đối đầu", ông nói.
Những bước xoay chuyển
Trung Quốc suốt một thập kỷ qua đã huy động các nguồn lực để đạt khả năng tự chủ về công nghệ cao, dịch chuyển lên nấc thang cao hơn trong chuỗi công nghiệp và chuyển sang mô hình tăng trưởng xanh, lấy đổi mới sáng tạo làm động lực nhằm tăng cường khả năng chống chịu trước những thách thức từ bên ngoài.
Ông Trịnh nhận định chính điều này đã tạo ra những thay đổi trong tư duy đối đầu của Mỹ.
"Trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, nhiều người Mỹ tin chắc rằng phải đánh bại Trung Quốc và Mỹ có đủ khả năng làm điều đó", ông nói. "Nhưng tình hình giờ đây hoàn toàn khác. Sau nhiều năm phát triển liên tục, Trung Quốc đã bước vào một giai đoạn mới".
Theo thông cáo từ phía Trung Quốc, trong hội nghị thượng đỉnh với ông Trump tại Bắc Kinh hôm 14/5, ông Tập cho biết hai lãnh đạo đã "đồng thuận về một tầm nhìn mới nhằm xây dựng mối quan hệ Mỹ - Trung ổn định chiến lược mang tính xây dựng".
Ông Trịnh cho rằng chìa khóa để hướng tới "một tương lai tốt đẹp hơn" trong quan hệ Mỹ - Trung sẽ nằm ở việc liệu hai cường quốc có thể xây dựng được một cơ chế ổn định dựa trên thực tế, giữ cạnh tranh trong tầm kiểm soát và đóng góp nhiều hơn cho lợi ích chung trước các vấn đề quốc tế lớn hay không.
Claus Soong, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Trung Quốc Mercator (MERICS) tại Đức nhận định cục diện địa chính trị hiện tại đang đặt Bắc Kinh vào vị thế có lợi, khi cả Washington và Moskva đều cần đến họ. Trong khi đó, Trung Quốc lại không cần phải nghiêng về bất kỳ bên nào để đối trọng với Mỹ, cũng không cần phải né tránh những căng thẳng giữa Nga và phương Tây.
Tổng thống Trump đã được Chủ tịch Tập đón tiếp nhiệt tình và rời Bắc Kinh trong bầu không khí lạc quan. Chuyến thăm của Tổng thống Putin có thể nhằm tìm kiếm một đảm bảo rằng bất kỳ tiến triển nào trong quan hệ Mỹ - Trung cũng không làm tổn hại đến Nga.
Đối với ông Putin lúc này, ưu tiên hàng đầu là tái khẳng định mối quan hệ chặt chẽ với ông Tập và tìm hiểu chính sách hiện tại của Bắc Kinh, Soong nhận định.
Kể từ khi Nga phát động chiến dịch tại Ukraine hồi tháng 2/2022, Tổng thống Putin đã thường xuyên gặp gỡ Chủ tịch Tập. Đối với Bắc Kinh, mối quan hệ này vẫn là một ưu tiên, tuy nhiên, Nga đang ngày càng dựa nhiều hơn vào sự hỗ trợ của Trung Quốc.
Nga đã tìm cách thúc đẩy Trung Quốc tăng nhập khẩu dầu khí của mình. Hai nước hồi tháng 9/2025 ký bản ghi nhớ mang tính ràng buộc pháp lý trong việc thúc đẩy xây dựng siêu dự án khí đốt Power of Siberia 2, có khả năng vận chuyển thêm 50 tỷ m3 khí đốt mỗi năm từ các mỏ khí Yamal ở vùng cực của Nga, đi qua lãnh thổ Mông Cổ rồi đến Trung Quốc.
Ông Putin lần đầu đề xuất dự án vào năm 2022, ngay sau khi phương Tây áp đặt lệnh trừng phạt Nga vì chiến sự Ukraine và buộc Moskva xoay trục thị trường sang châu Á. Tuy nhiên, sau nhiều năm đàm phán, Trung Quốc chưa tỏ ra quá mặn mà với dự án này. Thời điểm khởi công hay hoàn thành dự án Power of Siberia 2 cũng chưa được Bắc Kinh công bố.
Liệu Trung Quốc có điều chỉnh mức độ hỗ trợ của mình cho Nga hay không hiện vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, Trung Quốc sẽ không muốn chứng kiến kinh tế Nga suy yếu, bởi Moskva vẫn là một đối tác chiến lược quan trọng của Bắc Kinh trên nhiều lĩnh vực, chuyên gia Soong đánh giá.
Theo Soong, Nga - Trung có lợi ích song hành, nhưng không hoàn toàn trùng khớp. Mục tiêu then chốt của Trung Quốc là đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định và bền vững hơn, nhưng không để bị phụ thuộc quá mức vào dầu khí của Nga, điều có thể tạo lợi thế đòn bẩy cho Moskva.
Dù chương trình nghị sự của cuộc hội đàm sắp tới giữa ông Putin và ông Tập vẫn chưa rõ ràng, Soong dự đoán hai bên sẽ ký kết một số thỏa thuận, nhưng ông lưu ý rằng đây chỉ là bước khởi đầu chứ chưa phải kết thúc của cả quá trình.
Trong khi đó, Andrei Kortunov, chuyên gia Nga về các vấn đề quốc tế thuộc Câu lạc bộ Thảo luận Valdai có liên kết với Điện Kremlin, cho rằng các cuộc hội đàm giữa Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập "có thể không phải lúc nào cũng dễ dàng trên mọi phương diện", nhưng "tình hình hiện tại cũng tạo ra những cơ hội mới cho Nga".
Trong một bài bình luận gần đây trên CGTN, ông Kortunov nhấn mạnh niềm tin là thứ quyết định những gì có thể đạt được trong quan hệ giữa các cường quốc. "Trong trường hợp quan hệ Trung - Nga, mối quan hệ cá nhân bền chặt giữa hai lãnh đạo sẽ giúp mối quan hệ song phương trở nên ổn định và dễ dự đoán hơn", Kortunov cho hay.
Theo SCMP, CGTN, AFP, Reuters, DW
