"Chính phủ trước liên tục thay đổi lãnh đạo, tạo ra sự hỗn loạn khiến đất nước phải trả cái giá rất lớn. Công đảng sẽ không bao giờ được tha thứ, nếu lại gây ra điều đó", Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu tại London hôm 11/5, khi nhận trách nhiệm về thất bại của đảng cầm quyền trong các cuộc bầu cử địa phương trên khắp Anh và bầu cử nghị viện Xứ Wales, Scotland tuần trước.
Ông tuyên bố sẽ tiếp tục nắm quyền, đưa ra cam kết củng cố Công đảng và xoa dịu cử tri bất mãn. Tuy nhiên, nội bộ đảng cầm quyền cho thấy họ không chấp nhận điều này.
Hơn 70 nghị sĩ Công đảng sau đó công khai kêu gọi Thủ tướng Starmer từ chức hoặc đưa ra lộ trình rời nhiệm sở. Theo quy định nội bộ, bất kỳ ứng viên nào nhận được sự ủng hộ từ 81 nghị sĩ Công đảng, tương đương 20% số ghế của đảng trong quốc hội, có thể kích hoạt cuộc bầu cử lãnh đạo.
Angela Rayner, cựu phó thủ tướng từ chức năm 2025 vì bê bối kê khai sai thuế bất động sản cá nhân, được cho là ứng viên tiềm năng thay thế ông Starmer.
Truyền thông Anh đưa tin Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood và một số thành viên nội các đã đề nghị Thủ tướng Starmer cân nhắc đưa ra lộ trình rời nhiệm sở. Ngoại trưởng Yvette Cooper nói ông Starmer nên chuyển giao quyền lực một cách có trật tự. Phó thủ tướng David Lammy cũng kêu gọi tương tự.
4 trợ lý bộ trưởng đã tuyên bố từ chức. Họ tin rằng Thủ tướng Starmer không phải người phù hợp để dẫn dắt Công đảng trong cuộc bầu cử năm 2029. Họ kỳ vọng có thể kích hoạt một cuộc bầu cử lãnh đạo Công đảng, dự kiến kéo dài trong vài tuần.
Nếu ông Starmer quyết định rút lui hoặc bị phế truất, người kế nhiệm sẽ trở thành thủ tướng thứ 7 của Anh trong vòng một thập kỷ.
Ông Starmer, 63 tuổi, nhậm chức tháng 7/2024 sau khi thắng áp đảo đối thủ Rishi Sunak, chấm dứt 14 năm cầm quyền của đảng Bảo thủ, vốn bị phủ bóng bởi các chính sách thắt lưng buộc bụng, chia rẽ nội bộ về Brexit và cách ứng phó với đại dịch Covid-19.
Thủ tướng Starmer chưa thúc đẩy được tăng trưởng kinh tế để hỗ trợ người dân Anh giảm bớt áp lực chi phí sinh hoạt, nhưng được đánh giá cao vì giữ lập trường cứng rắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump trong vấn đề Iran. Ông gần đây bị cuốn vào bê bối liên quan bổ nhiệm Peter Mandelson, người có quan hệ với tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein, làm đại sứ tại Mỹ.
Những yếu tố này khiến Công đảng chịu đòn giáng nặng nề, mất hơn 1.400 ghế tại các hội đồng địa phương ở Anh, mất quyền kiểm soát nghị viện Wales, nơi Công đảng là chính đảng lớn nhất suốt hàng chục năm. Các đảng cánh hữu Cải cách nước Anh và đảng Xanh dân túy cánh tả đều giành thêm lợi thế.
Theo AFP, Reuters
