Ngành ô tô châu Âu thiệt hại hàng tỷ euro vì thuế quan của Tổng thống Trump

Theo Financial Times ngày 10/5, các nhà sản xuất ô tô châu Âu đang đối mặt áp lực ngày càng lớn từ chính sách thuế quan của Mỹ, khi chi phí phát sinh từ các mức thuế mới đã vượt 8 tỷ euro chỉ trong hơn một năm qua.

Tổng hợp từ các báo cáo và phát biểu của lãnh đạo các tập đoàn ô tô lớn gồm Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz, Stellantis và Volvo Cars cho thấy, khoản thiệt hại này bao gồm toàn bộ năm 2025 và ba tháng đầu năm 2026, kể từ khi Chính quyền Tổng thống Trump tăng thuế nhập khẩu ô tô châu Âu vào tháng 4/2025.

Mỹ nâng thuế xe hơi nhập khẩu từ châu Âu từ 2,5% lên 27,5% trong chiến dịch áp thuế diện rộng của ông Trump. Sau thỏa thuận thương mại Mỹ - EU hồi tháng 8/2025, mức thuế được hạ xuống còn 15%, tuy nhiên vẫn tạo gánh nặng lớn đối với các hãng xe.

Volkswagen là doanh nghiệp chịu tác động nặng nề nhất khi ghi nhận khoảng 3,6 tỷ euro chi phí thuế quan kể từ thời điểm mức thuế mới có hiệu lực. BMW báo cáo khoảng 2,1 tỷ euro, bao gồm cả thuế với hàng nhập khẩu từ Mỹ và Trung Quốc vào EU, trong khi Mercedes-Benz chịu khoảng 1,3 tỷ euro.

Stellantis ghi nhận khoảng 1,2 tỷ euro chi phí liên quan thuế quan. Tuy nhiên, do tập đoàn này có nhiều nhà máy tại Mỹ, Mexico và Canada, phần đáng kể trong khoản chi phí đến từ hoạt động thương mại nội khối Bắc Mỹ.

Giám đốc tài chính Volkswagen Arno Antlitz cho rằng môi trường kinh doanh đã xấu đi đáng kể, đồng thời cảnh báo tập đoàn này có thể phải gánh thêm khoảng 4 tỷ euro chi phí thuế trong năm nay.

Theo ông Antlitz, các biện pháp cắt giảm chi phí thông thường sẽ không còn đủ hiệu quả và doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh mô hình kinh doanh một cách căn bản để thích ứng với môi trường thương mại mới.

Nguy cơ tiếp tục leo thang đang khiến ngành ô tô châu Âu thêm lo ngại sau khi ông Trump cảnh báo có thể nâng thuế xe hơi châu Âu lên 25%, với lý do EU chưa thực hiện đầy đủ các cam kết trong thỏa thuận thương mại song phương. Mỹ đã đặt thời hạn đến đầu tháng 7 để EU triển khai thỏa thuận.

Các chuyên gia tại tổ chức Bernstein ước tính nếu mức thuế 25% được áp dụng, riêng ba hãng xe Đức gồm Volkswagen, BMW và Mercedes có thể mất thêm khoảng 2,6 tỷ euro trong năm 2026.

Theo nhà phân tích Stephen Reitman tại Bernstein, các hãng xe có thể tìm cách bù đắp chi phí thông qua tăng giá bán hoặc điều chỉnh chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, việc tiếp tục tăng giá xe có nguy cơ làm giảm nhu cầu tiêu dùng tại Mỹ. Ông cho rằng trong bối cảnh lợi nhuận của các hãng xe châu Âu đã suy giảm, rất khó để doanh nghiệp tự chịu toàn bộ chi phí phát sinh từ thuế quan.

Áp lực thuế quan xuất hiện đúng thời điểm ngành ô tô châu Âu đang phải đối mặt cạnh tranh gay gắt tại thị trường Trung Quốc và chi phí lớn cho quá trình chuyển đổi sang xe điện.

Audi cho biết hãng hy vọng các cuộc đàm phán giữa Mỹ và EU sẽ giúp tránh một đợt tăng thuế mới. Tuy nhiên, mẫu SUV hạng sang Q9 mới của hãng dự kiến vẫn được sản xuất tại Bratislava, đồng nghĩa toàn bộ xe xuất sang Mỹ sẽ tiếp tục chịu thuế nhập khẩu.

Hãng xe Đức này từng thảo luận khả năng xây dựng nhà máy tại Mỹ để giảm tác động từ thuế quan, nhưng hiện chưa đưa ra quyết định đầu tư cuối cùng.

Trong khi đó, CEO BMW Oliver Zipse cho biết ông vẫn kỳ vọng Mỹ sẽ dành cơ chế ưu đãi thuế cho các hãng có hoạt động sản xuất lớn tại thị trường Mỹ.

Diễn biến mới cho thấy căng thẳng thương mại xuyên Đại Tây Dương tiếp tục phủ bóng lên ngành công nghiệp ô tô châu Âu, trong bối cảnh các doanh nghiệp đang phải đồng thời xử lý áp lực chi phí, cạnh tranh toàn cầu và quá trình chuyển đổi công nghệ.