Quan trọng hơn, họ có thể nghỉ 5 ngày (hưởng nguyên lương) mà không cần đi khám để xin xác nhận của cơ quan y tế.
Sự thoải mái của chính sách này kéo theo tỷ lệ lao động nghỉ ốm cao nhất châu Âu. Năm 2023, trung bình một người lao động báo nghỉ gần 20 ngày. Từ năm 2026, chính phủ Đức đề xuất thắt chặt quy định nghỉ ốm nhằm ngăn chặn tình trạng lạm dụng phúc lợi và giảm gánh nặng tài chính 82 tỷ euro mỗi năm.
Sự khác biệt cốt lõi của Đức so với mặt bằng chung châu Âu là không áp dụng thời gian chờ. Tại Anh và Pháp, người lao động không được trả lương trong ba ngày đầu báo ốm. Từ ngày thứ tư, lao động Pháp được bảo hiểm chi trả 50% lương cơ bản, trong khi lao động Anh chỉ nhận khoản trợ cấp cố định khoảng 116 bảng mỗi tuần, chưa tới 20% lương trung bình.
Ngay cả tại các quốc gia nổi tiếng về phúc lợi như Thụy Điển, ngày nghỉ ốm đầu tiên cũng không được trả lương để hạn chế các trường hợp nghỉ ngắn ngày, từ ngày thứ hai mức chi trả giảm xuống còn 80%. Tại Hà Lan, dù doanh nghiệp chi trả 70-100% lương cho người ốm nhưng nhân viên phải chịu sự giám sát y tế và quy trình ép buộc quay lại làm việc khắt khe từ cơ quan chức năng.
Nhiều doanh nghiệp phàn nàn hệ thống nghỉ ốm đang bị lạm dụng. Họ đánh giá một bộ phận lao động trẻ tận dụng quy định để nghỉ nhiều hơn mức cần thiết, tạo áp lực lên dây chuyền sản xuất và chi phí vận hành.
Khảo sát của Viện Nghiên cứu Kinh tế Ifo tại Munich ghi nhận khoảng 11% doanh nghiệp tại Đức bị giảm hiệu suất lao động khi chuyển giao sang thế hệ trẻ. Nghiên cứu của tổ chức Ernst & Young cũng chỉ ra mức độ gắn kết với công việc của lao động trẻ đang giảm. Chỉ khoảng 30% nhân sự Gen Z cho biết họ cần nỗ lực hết mình vì mục tiêu công ty, trong khi ở thế hệ trước, con số này vượt 50%.
Trước tình hình này, Đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) đưa ra đề xuất siết lại chế độ nghỉ ốm. Người lao động sẽ bị trừ lương ngay từ ngày đầu tiên báo nghỉ. Ngược lại, những người nghỉ không quá 5 ngày mỗi năm sẽ được nhận thưởng. Mục tiêu của chính sách là hạn chế tình trạng nghỉ vì các bệnh nhẹ và khuyến khích người lao động đến văn phòng.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz ủng hộ quan điểm thắt chặt kỷ luật lao động. Ông cho biết con số 14,8 ngày nghỉ ốm - tương đương gần ba tuần không làm việc mỗi năm - là mức không cần thiết và khiến doanh nghiệp rơi vào thế khó.
"Cân bằng công việc, cuộc sống và tuần làm việc bốn ngày không đủ để duy trì mức độ thịnh vượng của đất nước trong tương lai. Chúng ta cần làm việc chăm chỉ hơn", ông nói trong bài phát biểu đầu năm 2026.
Thực tế, tỷ lệ vắng mặt một phần bắt nguồn từ tình trạng kiệt sức trên diện rộng thời kỳ hậu đại dịch. Việc cắt giảm nhân sự ở nhiều công ty khiến nhóm quản lý cấp trung phải gánh vác khối lượng công việc lớn hơn.
Trong bối cảnh áp lực từ trí tuệ nhân tạo (AI) và làn sóng sa thải gia tăng, một bộ phận người lao động chọn cách dùng ngày nghỉ ốm như một phương án để phục hồi sức khỏe, tìm việc mới hoặc né tránh môi trường làm việc căng thẳng.
