Hành trình giảm nghèo đa chiều ở xã miền núi Hương Đô

Sau khi được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã Hương Đô, Hương Trà và Lộc Yên, xã Hương Đô mới có địa bàn rộng, dân cư phân tán, đời sống người dân chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp. Đây vừa là lợi thế phát triển sinh kế, vừa đặt ra không ít thách thức trong bảo đảm an sinh xã hội, nhất là với các hộ nghèo, cận nghèo.

Trong quá trình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, Hương Đô lựa chọn cách tiếp cận giảm nghèo đa chiều, lấy việc nâng cao chất lượng sống của người dân làm thước đo.

Một trong những bước đi căn cơ của địa phương là giải quyết chiều thiếu hụt về nhà ở, nền tảng quan trọng để người dân “an cư, lạc nghiệp”. Những năm qua, toàn xã đã huy động 8,8 tỷ đồng để xây mới, sửa chữa 117 ngôi nhà cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và gia đình chính sách. Những căn nhà kiên cố không chỉ giúp người dân yên tâm trước mưa bão, mà còn tạo điều kiện để họ mạnh dạn đầu tư sản xuất, từng bước thoát nghèo.

Đồng chí Phan Kỳ - Bí thư Đảng ủy xã cho biết: “Hiện nay, Hương Đô đã rà soát và đang tích cực kêu gọi nguồn lực để xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, hộ đặc biệt khó khăn. Chương trình tiếp tục được các tổ chức, cá nhân ủng hộ, dự kiến các công trình sẽ sớm được khởi công để giúp người dân có chỗ ở an toàn; tạo nền tảng để họ yên tâm lao động, phát triển sinh kế, từng bước vươn lên thoát nghèo”.

Song song với nhà ở, y tế được xác định là trụ cột quan trọng trong giảm nghèo đa chiều. Hiện, xã Hương Đô duy trì xã đạt chuẩn quốc gia về y tế; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 96,1%. Các chương trình y tế dự phòng, tiêm chủng mở rộng được triển khai đồng bộ, giúp người dân, nhất là hộ nghèo giảm gánh nặng chi phí khám chữa bệnh.

Cùng đó, giáo dục được coi là con đường lâu dài nhưng bền vững nhất để thoát nghèo. Trong 5 năm gần đây, Hương Đô đã huy động trên 40 tỷ đồng đầu tư xây dựng cơ sở vật chất trường học; đến nay, có 3 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 và 4 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 2. Công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ được duy trì vững chắc, chất lượng dạy và học từng bước được nâng lên.

Anh Nguyễn Văn Hải – Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Hương Đô khẳng định: “Khi con em các hộ nghèo được học tập trong môi trường tốt, được trang bị kiến thức và kỹ năng, các em sẽ có nhiều cơ hội việc làm hơn trong tương lai. Đó là cách thoát nghèo bền vững nhất”.

Giảm nghèo đa chiều ở Hương Đô còn gắn với giải quyết việc làm và đào tạo nghề. Mỗi năm, xã giải quyết việc làm cho khoảng 1.753 lao động; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt gần 82%. Đây là yếu tố quan trọng giúp người dân, đặc biệt là lao động trẻ, có thêm lựa chọn sinh kế, giảm phụ thuộc vào sản xuất nhỏ lẻ, manh mún.

Bên cạnh việc khắc phục các chiều thiếu hụt về nhà ở, y tế, giáo dục, Hương Đô đặc biệt chú trọng hỗ trợ sinh kế phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể, coi đây là giải pháp then chốt để giảm nghèo bền vững. Với những hộ không còn khả năng lao động nặng, địa phương ưu tiên các mô hình chăn nuôi, sản xuất quy mô nhỏ, gắn với điều kiện thực tế của từng gia đình.

Đơn cử như trường hợp bà Hoàng Thị Linh (SN 1966) ở thôn Thái Yên. Sống một mình, không có nguồn thu ổn định, lại thuộc diện hưởng chế độ khuyết tật, nhiều năm liền bà Linh nằm trong danh sách hộ nghèo của xã. Cuộc sống trước đây chủ yếu trông chờ vào trợ cấp, không có điều kiện để tính toán sinh kế lâu dài.

Được địa phương hỗ trợ 1 con bò nái để xây dựng mô hình sinh kế, cùng với sự động viên của cán bộ cơ sở, bà Linh dần có thêm niềm tin để bắt tay cải tạo 3 sào vườn sẵn có. “Có con bò rồi, tôi thấy mình phải cố gắng hơn. Ngày ngày chăm bò, trồng thêm rau, làm vườn để có cái ăn, cái bán. Có việc để làm, tinh thần cũng khác trước nhiều” - bà Linh chia sẻ.

Từ mô hình sinh kế nhỏ nhưng phù hợp, thu nhập của bà Linh từng bước được cải thiện. Đến nay, gia đình bà từ hộ nghèo đã vươn lên diện cận nghèo. Câu chuyện của bà cho thấy, trong giảm nghèo đa chiều, hỗ trợ sinh kế đúng đối tượng, đúng nhu cầu có thể tạo ra những chuyển biến bền vững.

Với những cách làm quyết liệt, đến nay, đánh giá theo chuẩn nghèo đa chiều, xã Hương Đô có 75 hộ nghèo, chiếm 1,9% tổng số hộ dân, trong đó có 2 hộ nghèo mới bổ sung; 118 hộ cận nghèo, chiếm 3,1%, trong đó có 22 hộ cận nghèo mới. Năm 2025, địa phương ghi nhận 24 hộ thoát nghèo, 43 hộ thoát cận nghèo. So với năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo giảm 0,67%, hộ cận nghèo giảm 0,61%, đạt và vượt chỉ tiêu kế hoạch tỉnh giao (giảm từ 0,5% trở lên). Những con số này cho thấy nỗ lực rõ nét của địa phương trong việc kéo giảm nghèo theo hướng thực chất, bền vững.

Giảm nghèo bền vững tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm của địa phương, gắn chặt với phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới. Địa phương xác định trọng tâm là rà soát đúng đối tượng hộ nghèo, hộ cận nghèo; ưu tiên hỗ trợ sinh kế phù hợp điều kiện miền núi, gắn với đào tạo nghề, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người dân, ổn định cuộc sống và vươn lên thoát nghèo bền vững. Cùng đó, tiếp tục khắc phục các thiếu hụt về nhà ở, y tế, giáo dục để hạn chế tái nghèo, nâng cao thực chất chất lượng đời sống người dân

ông Nguyễn Văn Luận - Phó Chủ tịch UBND xã Hương Đô