Từ ngày 1/7 tới đây, theo Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024, các hộ kinh doanh cá thể có đăng ký sẽ chính thức trở thành đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Nắm bắt và tìm hiểu về thông tin này, nhiều hộ kinh doanh ở Hà Tĩnh bày tỏ sự đồng tình với quy định mới, song cũng còn khá lúng túng và băn khoăn về quy trình, mức đóng, quyền lợi và các thủ tục liên quan.
Anh Nguyễn Hữu Đoàn – chủ tiệm cắt tóc nam trên đường La Sơn Phu Tử (TP Hà Tĩnh) bày tỏ: “Tham gia BHXH đồng nghĩa với việc mình phải bớt đi một phần thu nhập hiện nay, bù lại là việc đóng BHXH bắt buộc sẽ mang lại nhiều quyền lợi như: lương hưu, tử tuất… Là người làm kinh doanh tự do nên trước đây tôi chưa từng nghĩ đến việc khi về già sẽ có lương hưu, nếu giờ đóng BHXH thì về lâu dài cũng yên tâm. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên có quy định hộ kinh doanh phải tham gia BHXH nên tôi cũng chưa biết rõ về các thủ tục và mức đóng”.
Ông Trần Trọng Thìn (xã Cổ Đạm, Nghi Xuân) là chủ hộ kinh doanh ngành nghề sản xuất đồ gỗ. Thời điểm này, ông Thìn cũng đã biết đến quy định bắt buộc đóng BHXH đối với hộ kinh doanh từ ngày 1/7 tới đây. Tuy nhiên, ông cũng đang lúng túng, lo ngại về thủ tục và quyền lợi cụ thể khi tham gia BHXH bắt buộc.
“Đóng BHXH có thể xem như là mình trích một khoản để tích trữ, dành cho tuổi già, khi mình không còn ở độ tuổi lao động thì mình cũng có một chỗ dựa về tài chính. Vừa qua, tôi cũng đã tham khảo, tìm hiểu về Luật BHXH mới với quy định hộ kinh doanh tham gia BHXH nhưng vẫn còn chưa hiểu rõ về phương thức đóng và các thủ tục, rất mong cơ quan BHXH có hướng dẫn, giải thích rõ hơn về chính sách cũng như quyền lợi để hộ kinh doanh yên tâm khi tham gia”, ông Thìn chia sẻ.
Là chủ một shop quần áo tại TP Hà Tĩnh, chị Thu Hà cho biết: “Trước đây, tôi làm trong cơ quan Nhà nước, có đóng BHXH, sau đó thì nghỉ việc để kinh doanh và duy trì đóng BHXH tự nguyện nhiều năm nay. Theo quy định mới, từ 1/7/2025, hộ kinh doanh có đăng ký đều phải đóng BHXH bắt buộc, điều này với tôi gần như cũng không có nhiều thay đổi vì mình đã quen với đóng BHXH, giờ chỉ chuyển từ BHXH tự nguyện sang BHXH bắt buộc. Tuy nhiên, tôi cũng chưa rõ về các thủ tục chuyển đổi. Với các chủ hộ kinh doanh là những người đã lớn tuổi thì việc tham gia BHXH bắt buộc cũng khá bất cập vì thời gian kinh doanh của họ có thể không còn dài”.
Bên cạnh sự đồng tình, không ít chủ hộ cũng lo ngại về gánh nặng đóng góp hằng tháng. “Dù biết tham gia BHXH sẽ có những quyền lợi nhất định, tuy nhiên khi làm ăn thuận lợi thì không sao nhưng những tháng khó khăn thì đóng thêm mấy trăm nghìn đồng cũng là áp lực lớn. Tôi chỉ kinh doanh nhỏ lẻ, trong khi còn nhiều chi phí khác như: mặt bằng, thuế, điện nước… nên chắc là sẽ tham gia BHXH ở mức đóng thấp nhất”, chị Nguyễn Vân – chủ hộ kinh doanh gạo tại TP Hà Tĩnh cho hay.
Việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo Luật BHXH năm 2024 nhằm tăng độ bao phủ an sinh xã hội, đảm bảo quyền lợi bảo hiểm cho người lao động, bao gồm cả chủ hộ kinh doanh. Không còn giới hạn ở nhóm công nhân, viên chức, quy định mới này bao trùm cả những chủ hộ kinh doanh cá thể có đăng ký kinh doanh; người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã không hưởng tiền lương… Điều này hứa hẹn mang lại quyền lợi và sự bảo vệ thiết yếu cho một bộ phận lớn người lao động tự do - những người vốn ít được tiếp cận với các chế độ phúc lợi xã hội trước đây.
Được biết, thời gian qua, BHXH khu vực XV đã phối hợp với cơ quan thuế lập danh sách các hộ kinh doanh đang hoạt động trên địa bàn, đặc biệt là những hộ có phát sinh kê khai nộp thuế. Theo thống kê của BHXH khu vực XV, hiện trên địa bàn Hà Tĩnh có khoảng 14.960 hộ kinh doanh cá thể đang hoạt động, có phát sinh nộp thuế thuộc diện bắt buộc đóng BHXH.
Ông Nguyễn Minh Hải - Phó Trưởng phòng Quản lý thu và Phát triển người tham gia (BHXH Khu vực XV) cho biết: Đơn vị đã chủ động rà soát, thông báo và đôn đốc các đối tượng mới thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Danh sách này bao gồm không chỉ chủ hộ kinh doanh có đăng ký mà còn cả người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã không hưởng lương tại các đơn vị, doanh nghiệp đang tham gia BHXH, cùng nhiều đối tượng khác theo quy định pháp luật. Việc này nhằm đảm bảo không bỏ sót bất kỳ đối tượng nào, giúp họ kịp thời tiếp cận các quyền lợi chính đáng, đồng thời tránh tình trạng chậm trễ hoặc bỏ lỡ cơ hội tham gia.
Thời gian qua, BHXH khu vực XV cũng tích cực ứng dụng công nghệ để thông tin đến đông đảo người dân một cách nhanh chóng, minh bạch và hiệu quả. Các kênh truyền thông điện tử như website, fanpage và tài khoản zalo official account BHXH khu vực được sử dụng tối đa nhằm cung cấp thông tin chính thống, giải đáp kịp thời các thắc mắc và liên tục cập nhật những quy định mới nhất, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tra cứu. Bên cạnh đó, BHXH khu vực XV cũng đã xây dựng kế hoạch chi tiết để tổ chức các buổi tập huấn chuyên sâu, tuyên truyền rộng rãi về chính sách BHXH, BHYT, BHTN. Các hoạt động này hướng đến các tổ chức, cá nhân liên quan, giúp họ nắm vững quy định mới, hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình, từ đó chủ động thực hiện nghĩa vụ tham gia.
“Trong thời gian tới, BHXH khu vực XV tiếp tục hoàn thiện và ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết về thành phần hồ sơ, thủ tục liên quan để gửi đến các tổ chức, cá nhân chịu tác động của Luật BHXH mới. Điều này nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc đăng ký và tham gia BHXH bắt buộc, giảm thiểu thủ tục hành chính, góp phần xây dựng một hệ thống an sinh xã hội vững mạnh và bao trùm hơn” – ông Nguyễn Minh Hải nhấn mạnh.
