Do mưa kéo dài, đến cuối tháng 11, người dân xã Hương Minh (Vũ Quang) mới có thể gieo trỉa ngô đông.
Theo Quyết định 2805, UBND tỉnh hỗ trợ 100% kinh phí (một lần) mua giống cho các hộ nông dân sản xuất ngô, rau các loại theo xác định diện tích thực tế. Kinh phí hỗ trợ được UBND tỉnh cấp ứng đảm bảo tiến độ cho cấp huyện chủ động thực hiện. Hơn 23,1 tỷ đồng là số tiền mà chính sách lần này sẽ hỗ trợ đến các vùng sản xuất.
Ông Nguyễn Văn Đồng - Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết: “Thực hiện phân công trách nhiệm từ Quyết định 2805, Sở Tài chính đã duyệt cấp ứng 11,557 tỷ đồng (tương ứng 50% kinh phí dự kiến - P.V) theo kế hoạch đăng ký cho các địa phương. Tiếp đó, Sở cũng ban hành hướng dẫn thủ tục, hồ sơ thanh quyết toán chính sách nhằm hỗ trợ địa phương hoàn tất thủ tục nghiệm thu, thanh toán số tiền còn thiếu. Quy trình này giúp cấp huyện chủ động hơn trong việc mua giống cũng như tổ chức sản xuất đảm bảo tiến độ, thời vụ”.
Cũng theo ông Đồng, từ chính sách đến các hướng dẫn thực hiện không hề có vướng mắc về quy định. Cấp huyện dựa trên giá giống đã được Trung tâm Tư vấn và Dịch vụ tài chính công thẩm định, chịu trách nhiệm lựa chọn đơn vị cung ứng giống đảm bảo về chất, lượng và hiệu quả sản xuất, để hoàn thiện hồ sơ đúng quy định.
Theo đó, một bộ hồ sơ thanh toán đầy đủ gồm có: Văn bản đề nghị tiếp tục hỗ trợ kinh phí còn thiếu để mua giống; quyết định lựa chọn đơn vị cung ứng; quyết định phân bổ giống hỗ trợ của UBND cấp huyện cho UBND cấp xã và xã xuống hộ dân; hợp đồng cung ứng giống, biên bản nghiệm thu, thanh lý hợp đồng, hóa đơn giá trị gia tăng; bảng tổng hợp diện tích sản xuất, khối lượng cung ứng và kinh phí đề nghị hỗ trợ.
Nhiều địa phương lúng túng trong triển khai quy trình đấu thầu giống làm ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất vụ đông.
Thế nhưng, đến thời điểm đầu tháng 12, chưa có địa phương nào hoàn thành thủ tục thanh toán theo hướng dẫn của Sở Tài chính. Nguyên nhân mà nhiều địa phương đưa ra là do thời tiết bất lợi, vào thời điểm tập trung cao nhất cho công tác xuống giống thì mưa liên tục, kéo dài khiến bà con nông dân không thể tiến hành sản xuất, gây ảnh hưởng đến nghiệm thu.
Theo kế hoạch, năm nay, Vũ Quang sẽ sản xuất 634 ha ngô. Trong đó, 315 ha lấy hạt và 319 ha ngô sinh khối. Đến thời điểm cuối tháng 11, tức là sau gần 1 tháng cấp giống về cho nông dân thì tiến độ sản xuất đạt khoảng 80% kế hoạch. Kể cả các huyện cấp giống sớm như Hương Sơn, Thạch Hà (cuối tháng 10/2017) thì thực tế sản xuất cũng “chững” lại trong thời gian dài vì mưa.
Nhưng, đó không phải là nguyên nhân chính gây “vướng” ở cấp huyện. Ông Hồ Xuân Dũng – Phó Trưởng phòng Tài chính huyện Vũ Quang cho biết: “Mời thầu cạnh tranh hạt giống lần đầu tiên thực hiện tại cấp huyện. Trong quá trình triển khai, cơ sở gặp không ít khó khăn trong việc đảm bảo các hồ sơ, thủ tục liên quan đến quy trình đấu thầu. 2 trong 3 gói thầu hoàn thành hồ sơ, thủ tục đúng quy định, chỉ duy nhất gói ngô sinh khối do phải chờ đủ thời gian mở thầu theo đúng Luật Đấu thầu nên bị chậm lại”.
Điều này không chỉ Vũ Quang mắc phải. Một phần do thời gian thực hiện phải đảm bảo đúng quy định của Luật Đấu thầu (hơn 1 tháng kể từ khi đăng tải thông tin mời thầu). Phần quan trọng hơn, năng lực tiếp cận của một số địa phương thiếu đồng bộ từ cơ sở khiến cho quy trình “rối như tơ vò”. Có nhiều địa phương phải làm lại quy trình; có nơi “vay” tạm giống của doanh nghiệp rồi mới hoàn tất hợp đồng sau… Đến thời điểm này, khi thời vụ vụ đông 2017 sắp khép lại thì đa số các địa phương chưa hoàn thành được giai đoạn nghiệm thu bàn giao giống xuống xã vì thiếu chữ ký… hộ dân.
Trước đó, mặc dù Hướng dẫn 3745/STC-NSHX của Sở Tài chính đã chỉ rõ: Số tiền đã cấp ứng là để các huyện, thị xã, thành phố chủ động trong việc mua giống sau khi ký hợp đồng hoàn tất. Dù vậy, số tiền này cũng mất hơn 1 tháng mới bắt đầu giải quyết cho doanh nghiệp. Việc thanh toán 50% còn thiếu cần nhiều thủ tục phải hoàn tất thì chẳng biết đến bao giờ mới xong nếu các địa phương cứng nhắc trong điều hành, thực hiện.
