(Baohatinh.vn) - Tại quê ngoại Hà Tĩnh, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác đã dành trọn cuộc đời để nghiên cứu về y thuật, chữa bệnh cứu người. Nhiều di sản y học vô cùng quý báu được Đại danh y để lại cho hậu thế.
Đại danh y Lê Hữu Trác hiệu là Hải Thượng Lãn Ông. Ông sinh ngày 12/11/1724 tại quê cha là thôn Văn Xá, làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương (nay là xã Liêu Xá, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên). Ông mất vào ngày rằm tháng Giêng năm 1791 tại quê mẹ là xứ Bàu Thượng, xã Tình Diệm, tổng Hữu Bằng (nay là xã Quang Diệm, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh). Trong suốt thời gian ở quê mẹ, Hải Thượng Lãn Ông đã chuyên tâm nghiên cứu y thuật, chữa bệnh cứu người. Nhiều di sản nghề thuốc quý được lưu truyền, trở thành tư liệu quý để hậu thế tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng hiệu quả trong chữa bệnh.
Hiện nay, tại nhà đón tiếp thuộc khu nhà thờ Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (xã Quang Diệm, Hương Sơn) đang trưng bày một số bản phục chế dụng cụ nghề thuốc, bản sách thuốc: Hải Thượng Lãn Ông toàn thư, Y gia tâm lĩnh, Hải Thượng Y tông tâm lĩnh...
Một số dụng cụ: dao cầu, thuyền tán được Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Hưng Yên phục chế và cung tiến để trưng bày tại nhà thờ Hải Thượng Lãn Ông ở Hương Sơn. Dao cầu là dụng cụ làm thuốc thường được Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác sử dụng để cắt thuốc, kê đơn, chữa bệnh cho người dân. Đây là một loại dao đặc thù với thiết kế theo lối đòn bẩy, một đầu dao gắn vào trụ của bàn tọa và cầu dao, một đầu cán vểnh để giảm lực khi kéo miết.
Ngoài dao cầu, thuyền tán cũng là dụng cụ làm thuốc được Đại danh y Lê Hữu Trác sử dụng để bào chế thuốc. Dụng cụ này thường được dùng để tán các loại thảo dược khô, cần tán mịn để làm thuốc tán hoặc luyện hoàn, với hàm lượng vừa và nhỏ.
Tại nhà đón tiếp thuộc khu nhà thờ Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác cũng đang lưu giữ một số bộ sách (phục chế) của Đại danh y như: Hải Thượng Y tông tâm lĩnh, Hải Thượng Lãn Ông toàn thư, Y gia tâm lĩnh... Những bộ sách này thể hiện một hệ thống quan niệm y học chặt chẽ, nhất quán, đánh dấu bước tiến của sự nghiệp y học cổ truyền Việt Nam. Trong khuôn viên của thờ Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, chính quyền địa phương và Ban quản lý cũng dành nhiều thời gian để trồng và chăm sóc hơn 60 loài cây thuốc quý. Đây là những cây thuốc được sử dụng trong các bài thuốc chữa bệnh của Đại danh y.
Vườn thuốc cũng là địa điểm được nhiều du khách tới tham quan, tìm hiểu. Ngoài một số tư liệu nghề thuốc của Đại danh y được trưng bày ở khu nhà thờ Hải Thượng Lãn Ông (xã Quang Diệm, huyện Hương Sơn) thì tại Bảo tàng Hà Tĩnh cũng đang lưu giữ 2 tấm mộc bản của bộ Tân thuyên Hải Thượng y tông tâm lĩnh. Bộ sách thuộc trong các quyển: Lĩnh Nam bản thảo quyển thượng và quyển hạ được khắc in vào thời vua Hàm Nghi, nguyên niên 1885. (Trong ảnh: Mộc bản trang 8 trong quyển 12 Lĩnh Nam bản thảo - quyển thượng đang được lưu giữ lại Bảo tàng Hà Tĩnh). 2 mộc bản là hiện vật gốc quý góp phần cho việc mở rộng nghiên cứu về các bộ sách đông y do Đại danh y Lê Hữu Trác biên soạn vào thế kỷ XVIII. (Trong ảnh: Mộc bản trang 9 trong quyển 13 Lĩnh Nam bản thảo - quyển hạ đang được lưu giữ lại Bảo tàng Hà Tĩnh).
Bên cạnh đó, tại Bảo tàng Hưng Yên còn lưu giữ 2 tấm mộc bản sách "Tâm đắc thần phương". Đây là một tập trong bộ "Hải Thượng Lãn Ông Y tâm tông lĩnh" gồm 70 phương chọn lọc trong Phùng thị cẩm nang đã được tâm đắc, có phân tích y lý dược lý. (Hình ảnh được Bảo tàng Hà Tĩnh sưu tầm trong năm 2024).
Trong không gian linh thiêng của miếu thờ Đức Ngư Ông ở xã Thiên Cầm (tỉnh Hà Tĩnh), đông đảo ngư dân và du khách cùng tham gia Lễ hội Cầu ngư Nhượng Bạn, gửi gắm ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa cá bội thu.
Giữa biển cả nhiều bất trắc, tín ngưỡng thờ thần biển trở thành điểm tựa tinh thần của ngư dân Lộc Hà. Di sản tinh thần này đã góp phần tạo nên bản sắc văn hóa của biển Hà Tĩnh.
Trong hành trình về với Hà Tĩnh, ca sĩ Kyo York đã có dịp ghé thăm chùa Hương Tích, khám phá vẻ đẹp non nước hữu tình và trải nghiệm không gian du lịch tâm linh ý nghĩa.
Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia Phan Kính (xã Trường Lưu, Hà Tĩnh) không chỉ là nơi tưởng niệm một bậc hiền tài mà còn trở thành điểm tôn vinh truyền thống hiếu học và đạo lý của cha ông.
Rời quê nhà Hà Tĩnh từ năm 15 tuổi để theo đuổi giấc mơ lớn, Nguyễn Thị Mai Lê đã trải qua không ít thử thách trước khi chạm tới học bổng toàn phần bậc thạc sĩ của Chính phủ New Zealand trị giá gần 2,3 tỷ đồng.
Cầu Bến Thủy 1 nối xã Nghi Xuân (Hà Tĩnh) với phường Trường Vinh (Nghệ An) vừa có diện mạo mới với hệ thống lưới an toàn cao hơn 3,5m cùng dải đèn LED trang trí, tạo nên điểm nhấn cảnh quan trên dòng sông Lam.
Chương trình giao lưu nghệ thuật là lời tri ân của quê hương Hà Tĩnh dành cho nhà thơ Xuân Hoài - một người đã dành trọn cuộc đời để vun đắp cho dòng chảy văn hóa, nghệ thuật tỉnh nhà.
Chương trình giao lưu nghệ thuật “Nhà thơ Xuân Hoài – Người trong cõi nhớ” do Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh phối hợp Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tổ chức nhằm tri ân những đóng góp to lớn của ông đối với thi ca và sự nghiệp xây dựng, phát triển văn hóa, nghệ thuật Hà Tĩnh.
Có những người khi rời xa cõi tạm vẫn để lại trong lòng người ở lại thật nhiều thương nhớ. Với nhà thơ Xuân Hoài, đó là nỗi nhớ lặng lẽ như mùi hương hoa dẻ trong ký ức tuổi thơ, như câu ví giặm chòng chành đâu đó giữa dòng Lam, dòng La quê nhà. Đi qua nhiều bến bờ của cuộc đời – từ bục giảng, văn đàn đến những năm tháng bệnh tật cuối đời – ông vẫn sống trọn vẹn như một “con đò dọc” trong chính câu thơ mình viết, lặng lẽ chở theo tình yêu quê hương, tình người và thi ca đi mãi trong ký ức bạn đọc.
72 năm đã trôi qua, âm hưởng Chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” vẫn vang vọng. Trong chiến công ấy, Hà Tĩnh hiện diện ở tiền tuyến với những người con anh dũng, đồng thời là hậu phương dốc sức người, sức của cho ngày toàn thắng vẻ vang.
Ở nhiều vùng quê của Hà Tĩnh, có những con người vẫn lặng lẽ gìn giữ đình làng, đền, miếu và các giá trị văn hóa. Sự tận tụy ấy đã góp phần neo giữ hồn quê, "đánh thức" giá trị di sản.
Ngô Phúc Trạch (sinh năm 1560 - ?), quê ở làng Chỉ Châu (nay thuộc xã Thạch Lạc, Hà Tĩnh). Ông là người có đóng góp lớn trong việc giữ vững sự bình yên của muôn dân và khai hoang, chăm lo sản xuất cho cộng đồng dân cư.
Giữa không gian trang nghiêm tại Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh), chị Nguyễn Thị Thúy Hòa đã có gần 17 năm kể lại những câu chuyện về một thời hoa lửa. Mỗi lời thuyết minh của chị là sự tiếp nối ký ức và lòng tri ân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Bị thương ngay trước cửa ngõ Sài Gòn, nhưng lúc đó người lính Trần Thanh Hiền (Trung đoàn 24, Sư đoàn 304, hiện sống tại phường Thành Sen, Hà Tĩnh) vẫn nén đau, băng bó vết thương, một mình tìm đường vào Dinh Độc Lập trong ngày lịch sử 30/4/1975.
Giữa bạt ngàn thông xanh trên dãy Hồng Lĩnh, Khu di tích lịch sử - văn hóa Đại Hùng (phường Nam Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh) trầm mặc theo thời gian, gợi nhắc cội nguồn, hướng về các Vua Hùng ngay trên quê hương mình.
Về Hà Tĩnh, du khách có thể ghé thăm một số “địa chỉ đỏ” giàu giá trị lịch sử - văn hóa như khu lưu niệm danh nhân, di tích cách mạng… để hiểu hơn về truyền thống, lịch sử, con người vùng đất địa linh nhân kiệt và lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ trong hành trình về nguồn.
Khu di tích lịch sử văn hóa Đại Hùng thuộc tổ dân phố 7 Đậu Liêu (phường Nam Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh) không chỉ là một danh thắng mà còn chứa đựng nhiều trầm tích của huyền sử, gắn với vị Thủy Tổ Kinh Dương Vương, người lập nên đất nước đầu tiên của người Việt.
Giữa không gian thanh bình của xã Cẩm Hưng, tỉnh Hà Tĩnh, từng hàng cây, lối đá như nhắc nhớ về cuộc đời ngắn ngủi nhưng rực rỡ lý tưởng của Tổng Bí thư Hà Huy Tập.
Suốt 13 năm qua, ông Lê Đăng Minh (phường Thành Sen, Hà Tĩnh) lặng lẽ chăm sóc hàng nghìn phần mộ ở Nghĩa trang Liệt sĩ núi Nài. Sự cần mẫn và trách nhiệm của ông góp phần giữ nơi yên nghỉ của các liệt sĩ luôn sạch sẽ, trang nghiêm.
Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Hà Huy Tập - người con quang vinh” do xã Cẩm Hưng (Hà Tĩnh) tổ chức với nhiều tiết mục đặc sắc, tạo ấn tượng mạnh mẽ cho người xem.
Xã Trường Lưu (tỉnh Hà Tĩnh) có 3 di sản thế giới, 8 di tích được công nhận cấp quốc gia, 21 di tích cấp tỉnh... Đây là tiền đề quan trọng để địa phương hướng đến phát triển các sản phẩm du lịch văn hoá mang tính đặc trưng, bền vững.
Không ồn ào, không phô trương, thôn Vĩnh Đại, xã Đức Quang (Hà Tĩnh) chinh phục lòng người bởi vẻ đẹp bình dị mà nên thơ, bởi sự chỉn chu trong từng hàng rào, lối ngõ, mảnh vườn.
Lễ khánh đản chùa Hương Tích, xã Can Lộc (Hà Tĩnh) là nghi lễ quan trọng trong chuỗi hoạt động lễ hội, nhằm quảng bá hình ảnh và thu hút du khách đến với “Hoan châu đệ nhất danh lam”.
Dòng họ Hà Huy ở xã Cẩm Hưng (Hà Tĩnh) tự hào là cái nôi hun đúc nên nhân cách của Tổng Bí thư Hà Huy Tập - người chiến sĩ cộng sản kiên trung của Đảng. Tiếp bước thế hệ đi trước, hậu duệ dòng họ đang không ngừng nỗ lực vươn lên, xứng đáng với các bậc tiền nhân.
Bản lĩnh vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao và giàu nhiệt huyết với công việc, Đại úy Lương Hữu Nam (Phòng Cảnh sát hình sự - Công an Hà Tĩnh) là 1 trong 20 gương mặt trẻ công an tiêu biểu toàn quốc năm 2025.
Người đẹp Hà Tĩnh Trần Thị Kiều Anh chinh phục danh hiệu Người đẹp Thể thao và ghi tên mình vào top 20 trong đêm chung kết Miss World Vietnam 2025, diễn ra tối 29/3.
Giữa đời sống hiện đại, gia phả lặng lẽ lưu giữ ký ức và cội nguồn của mỗi gia đình, dòng họ ở Hà Tĩnh. Đó chính là sợi dây kết nối các thế hệ, gìn giữ nếp nhà và bản sắc văn hóa.
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!
![bqbht_br_z6004269391764-378baf73a71f6c94e60789b9adbace60.jpg](https://cdn.baohatinh.vn/images/af0ab8431f04dc5c22fb92e1a1a0f920796a99566c9852c5465e0263d5ffa31a85edd7e4412b6024fa6dd296f53f4a15468f4a7e87da2a9f8506584a76cc12cb13ee9df634d71389d03f8735047ac1a5/bht_brd_z6004269391764-378baf73a71f6c94e60789b9adbace60.jpg "Bên cạnh đó, tại Bảo tàng Hưng Yên còn lưu giữ 2 tấm mộc bản sách "Tâm đắc thần phương". Đây là một tập trong bộ "Hải Thượng Lãn Ông Y tâm tông lĩnh" gồm 70 phương chọn lọc trong Phùng thị cẩm nang đã được tâm đắc, có phân tích y lý dược lý. (Hình ảnh được Bảo tàng Hà Tĩnh sưu tầm trong năm 2024).")
