“Làm sạch” thị trường, bảo vệ người tiêu dùng giữa "ma trận" hàng kém chất lượng

Những “cái bẫy” trong mua sắm thời hiện đại

Những năm gần đây, sự phát triển của các loại hình kinh doanh từ trực tiếp đến trực tuyến đã giúp cho việc mua sắm của người dân trở nên thuận tiện hơn. Người tiêu dùng có thể mua hàng hóa qua các trang mạng xã hội, sàn thương mại điện tử hay dễ dàng tiếp cận các mặt hàng tại hệ thống chợ, siêu thị, cửa hàng bán lẻ. Tuy nhiên, cùng với sự tiện lợi đó, người tiêu dùng cũng phải đối mặt với không ít rủi ro như lừa đảo đặt cọc, quảng cáo sai sự thật hay hàng hóa không rõ nguồn gốc…

Cách đây chưa lâu, chị Nguyễn Thị T. (phường Thành Sen) tìm mua một chiếc váy đã qua sử dụng từ một trang fanpage chuyên thanh lý hàng thời trang. Sau khi trao đổi với người bán và thống nhất giá 900.000 đồng, chị được yêu cầu chuyển trước 200.000 đồng tiền cọc để người bán chuyển hàng và miễn cước phí vận chuyển. “Tôi nghĩ đây là nhóm mua bán uy tín nên không nghi ngờ. Sau khi chuyển tiền và gửi địa chỉ nhận hàng, tôi chờ mãi vẫn không thấy giao hàng. Khi nhắn tin hỏi lại thì không nhận được phản hồi, thậm chí sau đó còn bị chặn liên lạc. Lúc đó tôi mới biết mình đã bị lừa” - chị T. chia sẻ.

Dù số tiền không quá lớn, nhưng theo chị T., đây là bài học đáng nhớ khi mua sắm, đặc biệt là trên môi trường mạng. Sau sự việc, chị cũng đăng thông tin cảnh báo lên nhóm mua bán và phát hiện nhiều người khác từng gặp tình trạng tương tự.

Không chỉ xảy ra trên môi trường trực tuyến, thực tế tại nhiều chợ hoặc cửa hàng nhỏ lẻ, người tiêu dùng cũng có thể gặp phải tình trạng hàng hóa chất lượng không đảm bảo.

Dịp Tết Nguyên đán vừa qua, chị Hà Trang (xã Nghi Xuân) mua một hộp bánh quy giá 55.000 đồng tại tiệm tạp hóa gần nhà. Tuy nhiên, khi mở ra, chị thất vọng vì sản phẩm bên trong không giống như hình ảnh và mô tả trên vỏ hộp. “Bánh ít, kích thước nhỏ và chất lượng cũng không như mong đợi. Lúc đó tôi mới biết mình đã mua phải hàng nhái nên "vỏ một đường, ruột một nẻo” - chị Trang cho biết.

Theo Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh, các hành vi vi phạm trong hoạt động kinh doanh hiện nay diễn ra với nhiều hình thức tinh vi, cả trên môi trường trực tuyến lẫn tại các cơ sở buôn bán truyền thống. Các hành vi vi phạm phổ biến như kinh doanh hàng giả, hàng nhái thương hiệu; hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ; quảng cáo sai sự thật; giao sản phẩm không đúng chất lượng, không đúng mô tả...

Trong bối cảnh thị trường hàng hóa ngày càng đa dạng, hoạt động thương mại điện tử, dịch vụ và tiêu dùng phát triển mạnh, việc “làm sạch” thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng không chỉ đảm bảo công bằng trong giao dịch mà còn góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với thị trường.

Tăng cường “lá chắn” bảo vệ người tiêu dùng

Thời gian qua, lực lượng QLTT cùng các ngành chức năng đã tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh trên cả môi trường truyền thống và môi trường số. Đặc biệt, các nhóm mặt hàng có nguy cơ vi phạm cao như mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, quần áo, đồ điện tử… được chú trọng kiểm soát.

Qua kiểm tra, nhiều vụ việc kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, hàng giả mạo nhãn hiệu đã được phát hiện và xử lý. Theo thống kê, từ đầu năm đến nay, Chi cục QLTT tỉnh đã xử lý 136 vụ vi phạm, tổng số tiền xử phạt hành chính và trị giá hàng hóa tịch thu, tiêu hủy hơn 1,15 tỷ đồng. Trong đó có 16 trường hợp vi phạm thuộc lĩnh vực thương mại điện tử.



Đơn cử như ngày 29/1/2026, Chi cục QLTT kiểm tra hộ kinh doanh trên đường Hải Thượng Lãn Ông (phường Thành Sen) phát hiện 125 sản phẩm gồm mỹ phẩm, thực phẩm, thực phẩm chức năng do nước ngoài sản xuất, không có hóa đơn chứng từ, chứng minh tính hợp pháp của hàng hóa. Đơn vị đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 50 triệu đồng đối với hành vi “kinh doanh hàng hóa nhập lậu” và tịch thu toàn bộ hàng hóa vi phạm.

Mới đây, ngày 10/3, Đội QLTT số 3 (Chi cục QLTT Hà Tĩnh) phối hợp với Đội CSGT đường bộ cao tốc số 4 (Cục CSGT) cũng đã bắt giữ phương tiện vận chuyển hơn 2,6 tấn nội tạng động vật không rõ nguồn gốc khi đang lưu thông qua địa bàn Hà Tĩnh.

Bên cạnh công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, lực lượng quản lý thị trường cũng chú trọng tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật cho các tổ chức, cá nhân kinh doanh; tổ chức cho các cơ sở ký cam kết chấp hành quy định pháp luật trong kinh doanh.

Không chỉ cơ quan quản lý Nhà nước, các đơn vị phân phối, tiểu thương kinh doanh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng môi trường tiêu dùng minh bạch, an toàn.

Chị Nguyễn Thị Hà – phụ trách marketing Siêu thị Co.opmart Hà Tĩnh cho biết, đơn vị luôn chú trọng kiểm soát chất lượng hàng hóa nhằm đảm bảo quyền lợi khách hàng. Tất cả sản phẩm trước khi đưa lên kệ đều được kiểm tra chặt chẽ về nguồn gốc xuất xứ, tiêu chuẩn chất lượng, điều kiện bảo quản và niêm yết giá rõ ràng.

Theo chị Hà, việc doanh nghiệp chủ động nâng cao trách nhiệm trong sản xuất kinh doanh, minh bạch thông tin sản phẩm và đảm bảo chất lượng hàng hóa không chỉ giúp bảo vệ người tiêu dùng mà còn góp phần xây dựng uy tín thương hiệu, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh trên thị trường.

Theo ông Lê Xuân Từ – Phó Giám đốc Sở Công thương, trong bối cảnh thị trường ngày càng phát triển với nhiều loại hình kinh doanh, công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và chính người tiêu dùng.

Ông Lê Xuân Từ cho biết: Ngành Công thương sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Cùng với đó, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh; khuyến khích doanh nghiệp minh bạch thông tin sản phẩm, nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ và xây dựng uy tín thương hiệu, góp phần tạo dựng niềm tin cho người tiêu dùng.

Bên cạnh sự vào cuộc của các cơ quan chức năng và doanh nghiệp, mỗi người tiêu dùng cũng cần chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng tiêu dùng an toàn, lựa chọn các kênh mua sắm uy tín, tìm hiểu kỹ thông tin sản phẩm trước khi giao dịch; góp phần xây dựng môi trường tiêu dùng minh bạch, an toàn, thúc đẩy thị trường phát triển ổn định và bền vững.