Lý do ông Trump quyết định không kích Iran

Ông Trump ra lệnh tập kích ba cơ sở hạt nhân Iran do các đòn tập kích của Israel dường như không gây thiệt hại đủ nặng, cũng như nhằm ép Tehran đàm phán.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/6 (sáng 22/6 giờ Hà Nội) thông báo quân đội nước này đã không kích ba cơ sở hạt nhân Fordow, Natanz và Esfahan trên lãnh thổ Iran, thêm rằng toàn bộ máy bay tham gia chiến dịch đều an toàn và đã rời khỏi không phận đối phương.

Truyền thông Mỹ cho biết, Washington đã triển khai phi đội oanh tạc cơ tàng hình B-2 để thả 6 bom xuyên phá hầm ngầm GBU-57 MOP vào cơ sở Fordow, nơi được ví như "pháo đài hạt nhân" của Iran. Tàu ngầm Mỹ cũng đã phóng 30 tên lửa hành trình Tomahawk vào hai tổ hợp Isfahan và Natanz.

Đây được coi là quyết định bất ngờ của ông Trump, vì Tổng thống Mỹ hôm 19/6 nói rằng ông sẽ quyết định hành động hay không trong vòng hai tuần tới.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump vài ngày qua kết luận rằng sự tham gia của Mỹ là cần thiết để có thể phá hủy các cơ sở hạt nhân kiên cố của Iran. Ông đã ra quyết định trong lúc nỗ lực ngoại giao dường như bế tắc, theo CNN.

Mô hình huấn luyện của bom GBU-57/B tại căn cứ không quân Whiteman hồi năm 2023. Ảnh: USAF
Mô hình huấn luyện của bom GBU-57/B tại căn cứ không quân Whiteman hồi năm 2023. Ảnh: USAF

Một nguyên nhân khác thúc đẩy ông Trump ra quyết định là báo cáo từ tình báo Mỹ. Lực lượng này nhận định các đòn không kích bằng bom thông thường trước đó của Israel chỉ khiến chương trình hạt nhân của Iran đi lùi 6 tháng, thay vì 2-3 năm như Tel Aviv tuyên bố.

Tình báo Mỹ cũng đánh giá các cuộc không kích sắp tới của Israel nhiều khả năng sẽ không gây ra thiệt hại thêm cho chương trình hạt nhân của Iran.

Mỹ là quốc gia duy nhất trên thế giới sở hữu bom GBU-57 MOP nặng 14 tấn, với khả năng xuyên qua 60 m đất để phá hủy các công trình ngầm kiên cố tại cơ sở hạt nhân Fordow. Nước này đã xuất xưởng khoảng 20 bom GBU-57, đồng nghĩa Mỹ đã dùng gần 1/3 số "siêu bom" có trong kho để không kích cơ sở hạt nhân Fordow.

"Giờ là thời điểm cho hòa bình", ông Trump tuyên bố khi thông báo không kích Iran.

CNN dẫn ba nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Trump hy vọng cuộc không kích vào các cơ sở hạt nhân Iran sẽ thúc đẩy Tehran quay lại bàn đàm phán, thêm rằng ông chủ Nhà Trắng hiện không có kế hoạch thực hiện thêm hành động quân sự bên trong lãnh thổ Iran.

Iran được cho là đã âm thầm xây dựng cơ sở hạt nhân Fordow trong lòng một ngọn núi gần thành phố Qom ở miền trung nước này suốt nhiều năm. Iran không tiết lộ độ sâu của Fordow, nhưng một số ước tính cho hay nó nằm 80-90 m sâu trong núi, có hai lối vào, với các đường hầm vuông góc 90 độ, nên không thể bị phá hủy bằng hầu hết các loại bom thông thường.

Giới chuyên gia nhận định cuộc không kích của Mỹ vào cơ sở Fordow sẽ không gây ra vụ nổ hạt nhân, do tại tổ hợp này không có lò phản ứng hay đầu đạn hạt nhân mà chỉ lưu trữ uranium được làm giàu.

"Nếu có ai nghĩ rằng thảm họa Chernobyl sẽ tái diễn thì chắc chắn là không", Hamish de Bretton-Gordon, cựu chỉ huy đơn vị hóa, sinh, xạ của Anh, nhận định. "Vụ nổ uranium sẽ không gây ra kích hoạt phản ứng hạt nhân. Đây là một quy trình khoa học phức tạp và cũng là lý do khiến nỗ lực chế tạo bom nguyên tử rất khó khăn".

Vị trí các cơ sở hạt nhân của Iran. Đồ họa: AFP
Vị trí các cơ sở hạt nhân của Iran. Đồ họa: AFP

Mark Nelson, nhà sáng lập một công ty tư vấn nghiên cứu có trụ sở ở Chicago, cũng nhận định ít có khả năng vụ không kích cơ sở Fordow sẽ làm rò rỉ phóng xạ ra khu vực xung quanh, do các nguyên liệu hạt nhân lưu trữ tại tổ hợp này có mức độ phóng xạ rất yếu.

Nếu đây là nhà máy điện hạt nhân thì có thể sẽ xuất hiện "sản phẩm phân hạch", chất mà uranium được phân rã thành trong phản ứng hạt nhân, và việc chúng phát nổ có thể gây ra thảm họa trên diện rộng, theo Nelson.

Một quan chức Iran cũng nói những cơ sở hạt nhân bị Mỹ không kích không chứa vật liệu gây phóng xạ.

vnexpress.net

Đọc thêm

Các quốc gia châu Âu nhóm họp bày tỏ ủng hộ Ukraine

Các quốc gia châu Âu nhóm họp bày tỏ ủng hộ Ukraine

Ngày 19/11, khoảng 30 nguyên thủ và người đứng đầu chính phủ thuộc Liên minh hỗ trợ Ukraine đã cùng nhóm họp tại Berlin nhằm bày tỏ ủng hộ Kiev cũng như khẳng định vai trò của khối này trong tiến trình đàm phán hòa bình liên quan tới cuộc xung đột Ukraine.
Canada đặt ngành ô tô ở trung tâm trong đàm phán với Mỹ

Canada đặt ngành ô tô ở trung tâm trong đàm phán với Mỹ

Tuyên bố của Thủ tướng Mark Carney về việc Canada chỉ chấp nhận thỏa thuận thương mại với Mỹ nếu bảo đảm được sự tồn tại và phát triển của ngành ô tô cho thấy nước này đặt năng lực sản xuất dài hạn làm thước đo đàm phán.
Tổng thống Mỹ Donald Trump công du châu Á

Tổng thống Mỹ Donald Trump công du châu Á

Tổng thống Mỹ Donald Trump lên đường công du châu Á, với các điểm dừng tại Philippines, Trung Quốc, nhằm thúc đẩy các thỏa thuận kinh tế, thương mại và tiến hành cuộc gặp ba bên với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin để thảo luận về vấn đề vũ khí hạt nhân.
Nga và Ukraine chạy đua xây dựng mạng lưới vệ tinh quân sự

Nga và Ukraine chạy đua xây dựng mạng lưới vệ tinh quân sự

Trong khi tìm cách giảm phụ thuộc vào Starlink của tỷ phú Elon Musk, Ukraine đang phát triển mạng lưới vệ tinh quân sự riêng. Nga cũng thúc đẩy chương trình Rassvet nhằm xây dựng hệ thống liên lạc tương tự, biến không gian thành một mặt trận cạnh tranh chiến lược mới.
Fed sẽ không bỏ phiếu về lãi suất tại cuộc họp tháng 10/2027

Fed sẽ không bỏ phiếu về lãi suất tại cuộc họp tháng 10/2027

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ không tiến hành bỏ phiếu về khả năng điều chỉnh lãi suất tại cuộc họp tháng 10/2027, một thay đổi nằm trong sáng kiến rộng lớn hơn của Chủ tịch Fed Kevin Warsh nhằm giảm mức độ hiện diện và tác động của ngân hàng trung ương này trên thị trường.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!