Theo truyền thống, nhiều gia đình ở Hà Tĩnh ngày nay vẫn dành một góc vườn để trồng lá dong phục vụ việc gói bánh chưng ngày tết.
Ông Bùi Vĩnh Thụ (58 tuổi, thôn Minh Hương, xã Trung Lộc, Can Lộc) cho biết: “Nhiều năm nay, mặc dù mỗi dịp tết ở các cửa hàng, người ta vẫn bày bán bánh chưng, tuy nhiên gia đình tôi vẫn đều đặn tự gói bánh dâng lên bàn thờ tổ tiên. Bởi, đối với tôi, việc gói bánh chưng ngày tết không chỉ là truyền thống văn hóa của dân tộc mà còn gắn với những ký ức ngày tết của tuổi thơ”.
Ông Bùi Vĩnh Thụ (Can Lộc) hái lá dong chuẩn bị gói bánh chưng dịp tết Tân Sửu 2021
Ông Bùi Vĩnh Thụ sinh ra trong một gia đình đông con (gồm 5 anh chị em), bố là bộ đội chống Pháp mất sớm vì bạo bệnh năm 1968. Tuổi thơ của ông đầy ắp những ký ức về sự tảo tần của người mẹ khi phải một mình lặn lội nuôi 5 anh chị em. Trong đó, kỷ niệm về nồi bánh chưng ngày tết luôn khiến ông thổn thức.
Ông Thụ kể: “Tết của những ngày khi đất nước còn khó khăn đối với chúng tôi, bánh chưng là một món quà đặc biệt. Tôi nhớ mãi những lúc 5 anh chị em ngồi quây quần bên bếp lửa thức suốt cả đêm để chờ mẹ luộc bánh chưng. Ngoài dăm ba chiếc bánh mẹ cố công dành dụm gói được để dâng lên bàn thờ ông bà tổ tiên, bàn thờ cha, mẹ còn gói cho chúng tôi mỗi đứa một chiếc bánh nhỏ (gọi là con rò) để được thưởng thức trước”.
Với ông Bùi Vĩnh Thụ, nồi bánh chưng ngày tết gắn với nhiều kỷ niệm tuổi thơ nghèo khó
Luôn duy trì việc tự gói bánh chưng ngày tết, nhiều năm nay, gia đình ông Thụ còn dành hẳn một góc vườn để trồng cây lá dong. Ông Thụ nói: Chăm sóc cây lá dong quanh năm, đến lúc thấy nó xanh tốt là biết tết cận kề. Nghĩ về tết là nhớ đến nồi bánh chưng, nhớ đến cha mẹ, ông bà ngày xưa…
Dù sống ngay trong làng Khổng Yên - nơi có cơ sở làm bánh gai, bánh chưng nổi tiếng ở thị trấn Đức Thọ nhưng đối với ông Đinh Quang Lân (68 tuổi, tổ dân phố Đại Nghĩa), công việc gói bánh chưng vẫn được gia đình tự làm mỗi dịp tết.
Ông Lân chia sẻ: “Với gia đình tôi, ngoài việc tự mình làm những chiếc bánh để bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên, ông bà thì đó còn là lúc con cháu quây quần trò chuyện về năm cũ và nói chuyện năm mới bên nồi bánh chưng. Đó là những khoảnh khắc vô cùng ấm cúng và ý nghĩa”.
Con cháu quây quần bên ông bà trong lúc gói bánh chưng ngày tết có ý nghĩa lớn đối với nhiều gia đình. Trong ảnh: Một gia đình ở Lộc Hà gói bánh chưng dịp tết năm 2020.
Ông Lân có 4 người con (3 trai, 1 gái) nay đã trưởng thành và có gia đình riêng. Mỗi dịp xuân về, ngoài người con trai đầu lập nghiệp ở TP Hồ Chí Minh không về được thường xuyên thì 3 người còn lại đang sinh sống ở TP Hà Tĩnh đều cùng với cả gia đình về nhà bố mẹ ăn tết. Ngày 30 tết năm nào cũng vậy, toàn bộ con cháu được “huy động” chia việc, mỗi người chuẩn bị một công đoạn, rồi cùng nhau quây quần gói bánh, nấu bánh.
“Tôi nghĩ, ông cha ta từ xưa sinh ra phong tục ngày tết gói bánh chưng dâng lên bàn thờ tổ tiên không chỉ mang ý nghĩa tri ân trời đất, tổ tiên mà còn muốn nhắc nhở về sự đùm bọc, yêu thương, chia sẻ trong mỗi gia đình, dòng tộc, làng xóm… Vì thế, tôi luôn nhắc nhở con cháu dù cuộc sống nhiều thay đổi nhưng phải giữ nét đẹp văn hóa này của ông cha” - ông Lân cho hay.
Bánh chưng dâng lên tổ tiên ngày tết là nét truyền thống văn hóa của người Việt. Ảnh: Internet
Dù tết thời hiện đại đã “dịch vụ hóa” phần lớn sản phẩm nhưng hầu khắp các vùng quê của Hà Tĩnh, nhiều gia đình vẫn giữ truyền thống tổ chức gói bánh chưng. Tết đang đến rất gần, từ không khí chộn rộn lo nồi bánh chưng đến sự ấm cúng sum vầy trong mỗi gia đình.
